12 kroków

12 kroków alkoholika to program wypracowany przez Anonimowych Alkoholików, który stanowi zbiór rad i zaleceń dla osoby uzależnionej od alkoholu. Program 12 kroków (ang. twelve steps) określa się inaczej jako „12 stopni”. Realizowany jest przez członków grup samopomocowych 12 kroków i wspólnoty Al-Anon. Przestrzeganie zasad „12 kroków” umożliwia alkoholikowi uwolnienie się od niszczącego nałogu, który degraduje jego życie i życie najbliższych.
 

Na czym polega 12 kroków?

Program „12 kroków” zalicza się do chrześcijańskiego ruchu odnowy. Do powstania programu przyczyniły się między innymi poglądy takich psychologów, jak Carl Gustav Jung czy William James. Program 12 kroków, wypracowany przez wspólnoty AA, został zaadaptowany potem przez inne grupy samopomocowe do walki z uzależnieniami. Zatem program „12 kroków” nie odnosi się wyłącznie do alkoholików, którzy pragną zerwać z nałogiem picia, ale także do osób uzależnionych od narkotyków, komputera, seksu, leków itp.

Terapia przeciwalkoholowa to bardzo długa i trudna droga. By działania były skuteczne, muszą mieć solidne fundamenty, a więc podstawy i program. Anonimowi Alkoholicy (ang. Alcoholics Anonymous) to grupy, które, jak sama nazwa wskazuje, dbają o przestrzeganie zasady anonimowości – na spotkaniach nie sprawdza się żadnych list obecności, nie podaje się nazwisk. Takie postępowanie ma sprzyjać kształtowaniu silnej woli u uzależnionych i determinacji w dążeniu do odzyskiwania równowagi w życiu, nad którym zaczął dominować alkohol.   

Program 12 kroków bardzo silnie odwołuje się do religii i wiary. Jak brzmią poszczególne kroki działania osoby, która chce uwolnić się od nałogu alkoholowego?

• Przyznanie się przed samym sobą, że straciło się kontrolę nad ilością wypijanego alkoholu i nad własnym życiem. 
• Uwierzenie, że istnieje „większa siła”, która może uzdrowić i pomóc odzyskać równowagę w życiu.
• Postanowienie powierzenia swojego życia Bogu – bez względu na to, jak pojmuje się swojego Boga.
• Zrobienie solidnego rachunku sumienia.
• Wyznanie Bogu, sobie samemu i ludziom, na czym polegały nasze przewinienia i błędy.
• Wzbudzenie gotowości do współpracy z Bogiem w walce z nałogiem.
• Proszenie Boga o usunięcie braków i niedostatków z naszego życia.
• Zrobienie listy osób, które się skrzywdziło i którym chce się zadośćuczynić.
• Zadośćuczynienie osobom, które się zraniło przez swój nałóg.
• Kontynuowanie rzetelnego rachunku sumienia.
• Doskonalenie więzi z Bogiem poprzez medytację i modlitwę oraz prośba o poznanie Jego woli i zdolność jej zaakceptowania i wypełniania.
• Duchowe przebudzenie, dzięki któremu możliwe jest niesienie pomocy innym osobom uzależnionym od alkoholu.

Uczestnicy terapii antyalkoholowej zobowiązują się do zachowania dyskrecji i nierozpowiadania innym tego, czego usłyszeli podczas spotkań. Anonimowość ma sprzyjać otwartości uzależnionych, by chętniej dzielili się swoimi doświadczeniami i wyzbyli się wstydu przed mówieniem o swojej niechlubnej przeszłości. Program 12 kroków to tak naprawdę rdzeń funkcjonowania grup AA, który realizuje się etapowo na poszczególnych spotkaniach terapeutycznych.       

Bibliografia:

Nowinski J.Ph.D., Baker Stuart M.A. C.A.C., Caroll Kathleen Ph.D, Materiały szkoleniowe dla terapeutów uzależnień. Część I. Przygotowanie do Programu Dwunastu Kroków, Wyd. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Warszawa 1995, ISBN 83-86103-34-5.
Woronowicz B.T., Na zdrowie. Jak poradzić sobie z uzależnieniem od alkoholu, Media Rodzina i Parpamedia, Poznań 2008, ISBN 978-83-7278-239-7.