AIDS

AIDS jest chorobą zakaźną, która stanowi problem w skali globalnej. W całej populacji ludzkiej 38 milionów jest zarażonych HIV, a około 16 tysięcy kolejnych osób zaraża się każdego dnia. Z przeprowadzonych badań wynika, że w Polsce od 1985 roku do 2007 roku zanotowano aż około 11 tysięcy chorych, którzy zarazili się wirusem HIV. Aż około 600-660 nowych przypadków zachorowań przybywa każdego roku. Wirus HIV w końcowej swojej fazie przekształca się w AIDS, czyli nabyty zespół niedoboru odporności.

Drogi zakażenia AIDS

AIDS objawia się zaburzeniem funkcji układu odpornościowego typu komórkowego, czyli obniżeniu ulega liczba limfocytów pomocniczych, tzw. T-helper. Takie niedobory prowadzą do rozwijania się zakażeń oportunistycznych (czyli zakażeń wywołanych drobnoustrojami, które w warunkach normalnej odporności nie są patogenne), do powstawania nowotworów oraz w kolejnej fazie do pojawiania się najróżniejszych defektów i zaburzeń neurologicznych, najczęściej w ośrodkowym układzie nerwowym.

Zachorowalność na AIDS (Afryka)

Zachorowania dotyczą populacji w wieku 15-49 lat.... »

Do zakażenia nim dochodzi poprzez kontakt z krwią chorej osoby, np. przy korzystaniu ze wspólnych igieł, nożyków do golenia, cążek czy nawet narzędzi fryzjerskich. Wirus przenosi się również podczas stosunków seksualnych (gdy uszkodzona jest błona śluzowa, np. poprzez inne choroby płciowe), jak również możliwe jest zarażenie wewnątrzmaciczne, podczas porodu czy karmienia piersią. Nie można się zarazić przez korzystanie z tych samych naczyń, ubikacji, kichanie, kaszel czy pocałunek.

Objawy AIDS

Pierwsze objawy zarażenia AIDS podobne są do grypy. Gdy choroba rozwija się, może pojawić się gorączka, biegunka, obrzęk węzłów chłonnych, ogólne osłabienie, spadek masy ciała, zakażenia jamy ustnej.

Dopiero z czasem, nawet po kilku latach, gdy zanika odporność człowieka, rozwijają się następujące objawy:

• duszność, suchy kaszel i gorączka - związane z zapaleniem płuc,
• ciężkie biegunki,
• dolegliwości przy połykaniu – jako wyraz chorób grzybiczych przełyku,
• opryszczka (herpes simplex),
• nowotwór skóry (mięsak Kaposiego oraz mięsak limfatyczny),
• gruźlica,
• wysypki skórne,
• zmiany osobowości, upośledzenie pamięci, spadek aktywności, ataki drgawek itp., co świadczy o postępującym uszkodzeniu mózgu przez wirusy.

Przebieg i leczenie AIDS

Wirus HIV, po zarażeniu, łączy się z komórkami wyposażonymi w receptor CD4, najczęściej z limfocytami. Przy udziale koreceptorów wirus wnika i zaczyna się namnażać. Proces przebiega zazwyczaj bardzo intensywnie, a w konsekwencji dochodzi do zmniejszenia liczby limfocytów w organizmie i do trwałej dysfunkcji układu odpornościowego.

Fazy rozwoju AIDS:

• wniknięcie wirusa do krwiobiegu,
• okres inkubacji (trwa 4 do 6 tygodni),
• okres ostrych objawów zakażenia (pojawiające się i samoistnie znikające objawy podobne do grypy, np. wysypka, zmiany w śluzówce jamy ustnej),
• faza utajenia (trwa od kilku miesięcy do kilku lat),
• etap objawów klinicznych (powiększenie węzłów chłonnych, permanentne osłabienie, nocne poty),
• następuje zakażenie, które dla organizmu z uszkodzonym przez AIDS układem immunologicznym ma bardzo ciężki przebieg i zagraża życiu.

Zakażenie HIV nie oznacza od razu zachorowania na AIDS. Do opóźnienia wystąpienia pełnobjawowego AIDS bardzo skutecznie przyczynia się zastosowanie leczenia przeciwwirusowego. Takie leczenie należy jednak podjąć jak najwcześniej i najintensywniej, ponieważ przyczynia się do wydłużenia okresu bezobjawowego nosicielstwa. Także intensywne leczenie przeciwwirusowe skojarzone z leczeniem zakażeń oportunistycznych oraz terapią przeciwnowotworową w AIDS może przedłużyć życie chorego o 2-3 lata.

Profilaktyka AIDS

Należy pamiętać, że zarazić się wirusem HIV/AIDS mogą osoby w każdym wieku i w każdej grupie społecznej. Trzeba uświadomić sobie możliwe drogi zakażenia HIV i postępować zgodnie z zasadami bezpieczeństwa. W grupie osób najbardziej narażonych na zarażenie wirusem są osoby utrzymujące liczne kontakty seksualne z wieloma partnerami bez używania prezerwatywy. Kolejną grupę stanowią ludzie, którzy nie przestrzegają norm bezpieczeństwa przy korzystaniu z igieł i strzykawek.

Transfuzja krwi, przyjmowanie preparatów krwiopochodnych, dializy również stanowią realne źródło zakażenia wirusem HIV. Dlatego bardzo ważne jest przestrzeganie najwyższych standardów bezpieczeństwa w szpitalach i wszystkich placówkach zdrowia.

AIDS zostało zidentyfikowane jedynie parędziesiąt lat temu. Ale od tego czasu choroba zdążyła się rozprzestrzenić na całym świacie, przybierając postać pandemii. W wielu krajach są prowadzone badania nad możliwością jej skutecznego zwalczenia oraz nad wynalezieniem szczepionki.