Aldolaza

Aldolaza, oznaczana skrótem ALD, jest enzymem przemiany węglowodanowej, należącym do liaz i enzymów indykatorowych, czyli enzymów przenikających do krwi po uszkodzeniu komórki. Enzym ten pomaga uzyskać energię z glukozy. Aldolaza występuje w mięśniach szkieletowych, wątrobie, nerkach, krwinkach czerwonych i mięśniu sercowym. Badanie poziomu aldolazy wykorzystane jest do diagnozowania m.in. takich chorób, jak: dystrofia mięśniowa czy inne choroby mięśni, a również do wykrywania chorób wątroby. Oznaczenie aldolazy wykorzystywane jest także w monitorowaniu leczenia pacjentów z dystrofią mięśniową. Badanie stężenia aldolazy wykonywane jest na próbce krwi.

Badanie aldolazy

Badanie aldolazy przeprowadza się w próbce krwi. Próbka krwi pobierana jest z żyły łokciowej, po uprzednim zdezynfekowaniu miejsca wkłucia igły. U dzieci pobranie wykonywane jest za pomocą ostrego narzędzia – lancetu, który nacina skórę, po czym próbka krwi pobierana jest do specjalnego pojemnika. Tak jak przed każdym innym badaniem krwi, także tutaj należy być na czczo, a więc nie spożywać pokarmów oraz przyjmować płynów przez ok. 8 godzin przed badaniem. Należy poinformować lekarza, o przyjmowanych lekach, zarówno na receptę, jak i tych OTC. Ten zdecyduje czy należy je odstawić na kilka dni przed badaniem, czy też nie.
W trakcie badania może być odczuwany ból, pieczenie związane z wkłuciem igły, natomiast po badaniu może być odczuwane pulsowanie w naczyniu.
Stężenie aldolazy we krwi określa się przy podejrzeniu chorób wątroby i dystrofii mięśniowej, czyli choroby mięśni objawiającej się patologicznymi zmianami we włóknach mięśniowych i tkance łącznej. Dystrofia mięśniowa należy do chorób dziedzicznych.
Przeciwwskazania do wykonania badania poziomu aldolazy:

• nadmierne krwawienie (skaza krwotoczna),
• częste omdlenia lub pojawiające się zawroty głowy,
• krwiaki,
• zakażenia, szczególnie skóry.

Normy poziomu aldolazy

Właściwości referencyjne dla poziomu aldolazy do 1,0 – 7,5 U/l. Wynik może różnić się w zależności do wieku, a przede wszystkim od płci. Wyniki także mogą różnić się w różnych laboratoriach. Wynik badania należy zawsze skonsultować z lekarzem.

Podwyższony wynik aldolazy może być związany z:

• postępującym zanikiem mięśni;
• zawałem mięśnia sercowego;
• zatruciem czterochlorkiem węgla;
• cukrzycą;
• żółtaczką zakaźną;
• wysiłkiem mięśniowym;
• chorobami wątroby, np. wirusowym zapaleniem wątroby (WZW),
• mononukleozą zakaźną,
• chorobą nowotworową wątroby,
• chorobą nowotworową trzustki,
• chorobą nowotworową gruczołu krokowego,
• przerzutami nowotworowymi do wątroby, trzustki lub prostaty,
• dystrofią mięśniową,
• zapaleniem istniejącym się w wielu mięśniach.

W wielu przypadkach aldolaza jest zastępowana innymi oznaczeniami enzymów, np. badanie kinazy kreatynowej (CK), badanie aminotransferazy alaninowej (ALT), badanie aminotransferazy asparaginianowej (AST). Enzymy te są swoistymi wskaźnikami uszkodzenia mięśni lub wątroby. Dlatego też oznaczanie aldolazy, obecnie spadło na znaczeniu w badaniach diagnostycznych.

Małgorzata Kozbieruk