Aminotransferaza alaninowa

Aminotransferaza alaninowa (ALAT) jest enzymem wewnątrzkomórkowym, którego poziom określany jest podczas analiz biochemicznych krwi. Najwyższe stężenie tego enzymu występuje w wątrobie i w nerkach, natomiast mniejsze stężenia stwierdza się w mięśniach szkieletowych oraz w mięśniu sercowym. Poziom aminotransferazy alaninowej pozwala stwierdzić chorobę lub uszkodzenie wątroby. W przypadku schorzenia lub innego stanu skutkującego uszkodzeniem komórek wątroby, aminotransferaza alaninowa uwalniana jest do krwi, przez co rośnie jej stężenie w osoczu. Większość przypadków, w których stwierdza się podwyższony poziom aminotransferazy alaninowej we krwi, wiąże się ze stanami zapalnymi i uszkodzeniami miąższu wątroby.

Charakterystyka badania poziomu aminotransferazy alaninowej (ALAT) we krwi

Badanie poziomu aminotransferazy alaninowej (ALAT) często przeprowadzane jest równocześnie z badaniem poziomu aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej, dehydrogenazy mleczanowej oraz bilirubiny. Wszystkie te wskaźniki pozwalają zdiagnozować uszkodzenie wątroby, a oznaczane są podczas badania biochemicznego krwi.
 Przed pobraniem próbki krwi, z której ma być oznaczony poziom aminotransferazy alaninowej, należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, gdyż mogą one wpłynąć na wynik badania. Kobiety będące w ciąży powinny powiedzieć o tym fakcie osobie przeprowadzającej badanie. Próbka krwi do badania pobierana jest zazwyczaj z żyły odłokciowej. Po pobraniu przekazywana jest do analizy w laboratorium.

Normy ilościowe aminotransferazy alaninowej (ALAT) we krwi

Prawidłowy poziom aminotransferazy alaninowej  we krwi dla osób dorosłych wynosi 5-40 U/I, czyli 85-680 nmol/l.

Przyczyny podwyższenia poziomu aminotransferazy alaninowej (ALAT) we krwi

Wartości aminotransferazy alaninowej u noworodków są nieco wyższe, niż u osób dorosłych i mogą mieścić się w granicach między 40, a 200 U/l . U osób dorosłych podniesienie poziomu aminotransferazy we krwi do wartości 200 - 400 U/l,  a nawet wyższych, może występować w następujących stanach:

• wirusowe zapalenie wątroby (WZW A, WZW B, WZW C);
• toksyczne uszkodzenie wątroby, np. poalkoholowe uszkodzenie wątroby, przy zatruciu muchomorem sromotnikowym;
• polekowe uszkodzenie wątroby, np. po zażyciu statyny, paracetamolu;
• inne stany skutkujące uszkodzeniem miąższu  wątroby;
• cholestaza wątrobowa, czyli zastój żółci w wątrobie (może być wywołana różnymi przyczynami, np. kamicą żółciową, zapaleniem dróg żółciowych, nowotworem dróg żółciowych, uciskiem na drogi żółciowe przez guz sąsiednich struktur);
• marskość wątroby (przy jednoczesnym wysokim poziomie aminotransferazy asparaginianowej);
• uszkodzenie mięśni szkieletowych (uraz, zmiażdżenie, niedokrwienie);
• zawał męśnia sercowego (równoczesny bardzo wysoki poziom aminotransferazy asparaginianowej);
• mononukleoza zakaźna.

Obecnie aminotransferaza alaninowa, mimo że wzrost jej poziomu we krwi obserwujemy w licznych stanach patologicznych, wykorzystywana jest głównie jako wskaźnik uszkodzenia komórek wątroby. Dlatego jej poziom oznaczamy właśnie w razie podejrzenia uszkodzenia tego narządu. Pozawątrobowe przyczyny wzrostu poziomu aminotransferazy alaninowej we krwi, uważane są za "nieswoiste" i aktualnie nie są wykorzystywane w diagnostyce laboratoryjnej.