Amoniak w moczu

Badanie polega na pomiarze amoniaku w moczu, który powstaje w organizmie człowieka jako produkt uboczny, powstały podczas procesu trawienia białka w organizmie. Zdrowy organizm potrafi sobie poradzić z produkowanym amoniakiem, który jest transportowany do wątroby, gdzie powstaje z niego mocznik i glutamina. Następnie mocznik wędruje wraz z krwią do układu wydalniczego, gdzie jest usuwany z organizmu.

Spis treści

Przygotowanie do badania amoniaku w moczu

Specjalne przygotowanie do badania nie jest wymagane. Należy jedynie pamiętać, że badanie amoniaku w moczu wykonywane jest na czczo.

Normy ilościowe amoniaku

Wartość referencyjna dla tego badania wynosi 20 - 50 mmol/24 godz. Jednak należy pamiętać, że wartość ta jest zależna od wielu czynników, takich jak, np. wiek, dieta.
Wyniki powyżej lub poniżej wartości referencyjnej nie zawsze świadczą o chorobie. Wysoki poziom amoniaku może pojawić się przy diecie wysokobiałkowej, głodówce oraz w pierwszym trymestrze ciąży.

Zbyt duża ilość amoniaku może świadczyć o następujących chorobach i zaburzeniach:

kwasica metaboliczna;
ketonemia;
odwodnienie;
kwasica oddechowa;
niedobór potasu i sodu;
Zespół Frankeniego;
pierwotny hiperaldosteronizm.

Natomiast zbyt mała ilość amoniaku może świadczyć o następujących chorobach i zaburzeniach:

alkaloza metaboliczna;
kwasica kanalikowo-dystalna;
choroba Addisona;
kłębkowe zapalenie nerek.

Przypisy

Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4

Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0

Linki zewnętrzne

Pozapalne zaburzenia funkcji wątroby

Artykuły Amoniak w moczu

Badania moczu

Badania moczu są jednymi z podstawowych badań laboratoryjnych, których wyniki umożliwiają wykrycie wielu chorób. Mocz może zawierać setki różnych substancji, które są efektem końcowym procesu ...

Dieta fosforanowa

Kamica nerek powoduje odkładanie i wytrącanie się w drogach moczowych złogów substancji chemicznych, które są nierozpuszczalne. Kamica nerkowa może przybierać różne postaci, zależnie od substancji ...

Właściwości fizykochemiczne moczu

Właściwości fizykochemiczne moczu oznaczane są w badaniu ogólnym moczu , wykonywanym w przypadku podejrzenia chorób układu moczowego, chorób ogólnoustrojowych (jak cukrzyca czy nadciśnienie ...

Barwnik żółciowy, który jest rozpuszczalny w wodzie i może być obecny w moczu każdego zdrowego człowieka nosi nazwę urobilinogen.<br />
<br />
Jest on produktem metabolizmu bilirubiny i jego wydalanie na dobę powinno wynosić 0-4 mg (0-67 umol). Zwiększona ilość świadczy o wzmożonym wydalaniu urobilinogenu, czego symptomem jest bardziej intensywny, żółtawo-brązowy kolor. Takie zjawisko może być oznaką zwiększonej produkcji bilirubiny na przykład przy rozpadzie krwinek czerwonych (hemoliza) lub być objawem uszkodzenia wątroby (np. jej wirusowe zapalenie). Innym powodem takiego stanu rzeczy może być również jedzenie tłustych posiłków czy niedawno przebyty dość intensywny wysiłek fizyczny. Do wystąpienia tego zaburzenia może dojść również poprzez przewlekłe zaparcia, które powodują upośledzenie krążenia jelitowo-wątrobowego żółci, a więc nasilają produkcję urobilinogenu.<br />
<br />
Jak zinterpretować domowe badanie na obecność urobilinogenu w moczu? Wyczerpującej odpowiedzi na to zagadnienie udzieli krok po kroku Lekarz Łukasz Dubielecki.

Stężenie cynku w moczu

Stężenie cynku w moczu może zmieniać się u różnych osób. Warto go jednak badać, ponieważ zbyt wysoki poziom cynku w moczu może świadczyć o niektórych chorobach, np. wątroby czy jelit.

Załonowe podwieszenie szyi pęcherza

Nietrzymanie moczu to niemożliwy do opanowania wyciek moczu przez cewkę moczową. Problemy z pęcherzem moczowym mogą być objawem różnych schorzeń. Rodzaje nietrzymania moczu to np. wysiłkowe ...

Schorzenie polegające na nietrzymaniu moczu może znacznie utrudniać aktywne życia, a nawet stać się powodem depresji. Taka dolegliwość prowadzi do zaburzeń emocjonalnych i unikania kontaktów osobistych. Psychika chorego może zatem nie być w zbyt dobrej kondycji, dlatego problemu tego nie można bagatelizować.<br />
<br />
Jeśli w porę nie podejmie się właściwego leczenia nietrzymanie moczy może prowadzić do ograniczenie aktywności fizycznej. Nieprzyjemny zapach związany z wyciekającym moczem może powodować takie powikłania jak: zapalenie dróg rodnych lub układu moczowego, a także występowanie wyprysków skóry krocza.<br />
Nierzadko bywa tak, że od momentu pojawienia się pierwszych objawów do zgłoszenia się do lekarza mija często kilka lat. Ten wstydliwy problem powoduje bowiem, że chorzy podejmują leczenie na własną rękę stosując podpaski, wkładki higieniczne czy podkłady pod łóżko. Takie działanie nie jest jednak wystarczające, by pozbyć się tej dolegliwości.<br />
<br />
Więcej na ten temat powie profesor Włodzimierz Baranowski, ginekolog.

Glukoza w moczu

Glukoza w moczu jest prawie całkowicie reabsorbowana do krążenia. Jej poziom może wzrosnąć, gdy występuje zaburzenie funkcji nerek . Badanie ogólne moczu pozwala na ocenę funkcjonowania nerek i ...

Badanie moczu to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Obecność glukozy w moczu można stwierdzić poprzez metody półilościowe, tj. domowe testy paskowe, które są odczytywane reflektometrycznie.<br />
<br />
Glukoza jest transportowana przez kanaliki nerkowe, jeżeli jest stężenie nie przekracza 180 mg/dl. Jeżeli jej stężenie jest wyższe, występuje glukozuria pozanerkowa. Glukoza w moczu może pojawić się w wyniku uszkodzenia kanalików nerkowych. W celu monitorowania leczenia cukrzycy nie stosuje się oceny wydalania glukozy z moczem, ponieważ pojawia się w moczu w momencie, gdy w surowicy jej stężenie jest znacznie większe niż dopuszczalna norma podczas leczenia.

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to wstydliwy problem. Polega na niekontrolowanym wyciekaniu moczu z pęcherza moczowego. Może to być kilka kropel, stałe kapanie albo nawet strumień. Dolegliwość ta dotyczy osób ...

Cewnik pozwala na oddawanie moczu w każdej sytuacji.

Chlorki w moczu

Chlorki to elektrolity reagujące z innymi pierwiastkami, takimi jak potas , sód czy dwutlenek węgla. W ten sposób utrzymują one równowagę i pH płynów w organizmie. Badanie określające poziom ...

Amylaza w moczu

Amylaza jest enzymem, który odpowiada za trawienie węglowodanów złożonych (takich jak skrobia czy glikogen) do cukrów prostych. Należy do grupy enzymów hydrolitycznych i hydrolizuje rozpad ...

Badania w samokontroli cukrzycy

Kontrola glikemii to podstawa skutecznego leczenia cukrzycy , szczególnie w przypadku chorych stosujących insulinoterapię. Dzięki regularnym pomiarom można stwierdzić, jaki jest dobowy profil ...

Glukometr jest przyrządem służącym cukrzykom do pomiaru poziomu glukozy we krwi.

Kamica moczowa

Kamica moczowa to najczęstsza choroba układu moczowego, inaczej nazywana także kamicą nerkową. Pojawia się głównie u mężczyzn pomiędzy 30. a 50. rokiem życia. Kamica moczowa wiąże się z ...

Zdjęcie rentgenowskie - widoczny kamień nerkowy.

Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu

Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu (inaczej uroflowmetria) to badanie diagnostyczne w zaburzeniach oddawania moczu. Można dzięki niemu ocenić funkcjonowanie mięśni odpowiedzialnych ...

Osmolalność moczu

Osmolalność moczu zazwyczaj zleca się równocześnie z badaniem osmolalności osocza krwi , a w rzadszych przypadkach badana jest osmolalność kału. Osmolalność oznacza liczbę cząsteczek obecnych w ...

Posiew moczu

Posiew moczu to inaczej badanie bakteriologiczne moczu . Wykonywane jest w celu stwierdzenia obecności bakterii zawartych w próbce moczu, poprzez namnażanie ich na specjalnych pożywkach. Dzięki ...

Ocena zdolności zagęszczania moczu

Ocena zdolności zagęszczania moczu, inaczej tzw. sucha próba, to badanie należące do szeroko pojętych badań moczu . Badanie przeprowadzane jest, gdy u pacjenta występują choroby ...

Jednym z parametrów będących w badaniu ogólnym oczu jest jego ciężar właściwy, czyli inaczej mówiąc po prostu jego gęstość. Zależy ona od ilości wydalonych produktów przemian ustrojowych (osmolitów) czyli mocznika, kwasu moczowego, a także wody i soli.<br />
<br />
Gęstość zwiększa się w sytuacji, gdy pacjent w dniu poprzedzającym badanie wypije za mało płynu w stosunku do jego zapotrzebowania. Prowadzi to bowiem do odwodnienia. Ciężar moczu może także wzrosnąć przez wydalanie glukozy, białka czy leków. Powodem takiego stanu rzeczy mogą być również zaburzenia hormonalne takie jak nadczynność kory nadnerczy.<br />
<br />
Jeśli chodzi o obniżony parametr gęstości moczu to dzieje się tak w sytuacji nadmiernego spożycia wody w godzinach wieczornych. Może to mieć także związek z chorobami związanymi z utratą zdolności nerek do zagęszczania moczu np. moczówka prosta.<br />
<br />
Aby wykryć czy nerki prawidłowo funkcjonują należy przeprowadzić nadanie na obecność bilirubiny w moczu. Jak to zrobić opowie szczegółowo Lekarz Łukasz Dubielecki.

Częste oddawanie moczu

Częste oddawanie moczu to zwiększona liczba oddań moczu (mikcji) w ciągu dnia i pojawienie się potrzeby korzystania z toalety w nocy. Częste oddawanie moczu może sygnalizować stan zapalny cewki ...

Częstszą zachorowalność notuje się u chłopców.

Mocznik we krwi

Mocznik we krwi jest parametrem umożliwiającym ocenę funkcji nerek . Związek ten jest końcowym produktem rozkładu białek i wytwarzany jest głównie w wątrobie. Stężenie mocznika w surowicy zależy ...

Przezpochwowe (igłowe) podwieszenia szyi pęcherza

Nietrzymanie moczu (NTM) to dolegliwość, która dotyczy większości ludzi na całym świecie. Może to być objawem wielu schorzeń. W zależności od przyczyny, może mieć różny przebieg i rodzaj. Zdarza ...

Ta jedna z bardziej wstydliwych dolegliwości dotyczy nawet 15% ludzi. W Polsce z jej powodu cierpi około 4 miliony osób. Nietrzymanie moczu polega na niezależnym od wieku wycieku moczu przez cewkę moczową. Tak chorobę tą określa Światowa Organizacja Zdrowia. Dolegliwość ta należy do jednego z bardziej powszechnych problemów zdrowotnych.<br />
<br />
Wyróżnia się kilka typów tej niehigienicznej dolegliwości: wysiłkowe nietrzymanie moczu, nietrzymanie moczu z przepełnienia, naglące nietrzymanie moczu oraz mieszane. Każda z tych dolegliwości wymaga przeprowadzenie zupełnie innego leczenia, stąd niezwykle istotna jest postawiona wcześnie diagnoza. Jeśli lekarza odwiedzi się już po zauważeniu pierwszych objawów, istnieje dużo większa szansa na to, że będzie można zniwelować symptomy tej nieestetycznej dolegliwości. Pomoc polega jednak nie tyle na całkowitej eliminacji problemu, co jedynie na zmniejszeniu objawów, co może znacznie poprawić jakość życia.<br />
<br />
Na zagadnienie dotyczące tego problemu wypowiada się profesor Włodzimierz Baranowski, ginekolog.<br />

Po operacji raka prostaty

Panowie po 50 roku życia są narażeni na wystąpienie raka prostaty. Regularne badania i wizyty kontrolne pozwolą na wczesne wykrycie zmian i skuteczne ich wyleczenie.

Aby wcześnie wykryć nowotwór, należy wykonać badanie przesiewowe oraz zweryfikować każdy niepokojący objaw u lekarza. Jest to bardzo ważne, bo wcześnie wykryty rak ma większe szanse na całkowite wyleczenie. Do tego terapia zastosowana we wczesnym stadium choroby jest mniej inwazyjna i nie powoduje okaleczenia. Jest ona przeprowadzana zwykle na trzy sposoby. Zabieg chirurgiczny polega na usunięciu prostaty i okolicznych węzłów chłonnych. Innym rozwiązaniem jest też leczenie hormonalne, czyli kastracja chirurgiczna lub farmakologiczna. Stosuje się także radioterapię (brachyterapia i/lub teleradioterapia).<br />
<br />
Przeprowadzenie konkretnej terapii jest uzależnione od stopnia zaawansowania nowotworu oraz wieku chorego. W przypadku raka ograniczonego do prostaty wdraża się miejscowe leczenie radykalne (radioterapia i chirurgia), zaś w sytuacji, gdy choroba jest bardziej zaawansowana, stosuje się leczenie hormonalne. Elektroresekcję poprzez cewkę stercza i paliatywną radioterapię wykorzystuje się w leczeniu paliatywnym.<br />
<br />
O profilaktyce stercza opowiada dr Janusz Meder, onkolog.

Liczba krwinek w moczu

Badanie ogólne moczu jest to jedno z podstawowych i najważniejszych badań przeprowadzanych rutynowo i pozwalających na wykrycie wielu, czasem poważnych chorób, dotyczących nie tylko układu ...

Badanie ogólne moczu ma na celu m.in. stwierdzenie cech fizycznych, morfologicznych i biochemicznych. Jednym z parametrów służących do zdiagnozowania chorego jest oznaczenie leukocytów w moczu.<br />
<br />
W tym celu można wykonać test paskowy. Wynik jest dodatni w przypadku obecności 4-5 leukocytów w polu widzenia w badaniu mikroskopowym. Fałszywie dodatni wynik może być spowodowany przez zażywanie niektórych antybiotyków. Jednak obecność leukocytów w moczu najczęściej sygnalizuje zapalenie dróg moczowych, wywołana przez bakterie, wirusy i grzyby.<br />
<br />
W jaki sposób wykonać domowe badanie na obecność leukocytów w moczu?

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin