Antydepresanty nowej generacji

Antydepresanty nowej generacji to tzw. atypowe leki przeciwdepresyjne. Różnią się od starszych grup – TLPD, SSRI, SNRI, inhibitory MAO – przede wszystkim mniejszymi skutkami ubocznymi, ze względu na złożony mechanizm działania, skierowany głównie na zwiększenie poziomu serotoniny i adrenaliny w mózgu. Nie są one jednak od nich wolne i są różne w zależności od stosowanego leku. Mechanizm działania także nieco się różni. Główne zastosowania nowych leków przeciwdepresyjnych obejmują leczenie depresji jednobiegunowej z lękiem lub bez, stanów lękowych, zaburzeń snu, a także alkoholizmu.

Mechanizm działania nowych leków przeciwdepresyjnych

Do antydepresantów nowej generacji zaliczamy kilka leków. Są to:

mianseryna,
mirtazapina,
trazodon,
nefazodon,
tianeptyna.

Mianseryna blokuje receptory adrenergiczne presynaptyczne alfa-2 oraz postysynaptyczne alfa-1. Receptory alfa-2 to tzw. autoreceptory, tzn. że w wyniku ich zablokowania na błonie presynaptycznej następuje zwiększone wydzielanie neuroprzekaźników do wnętrza synapsy – adrenaliny i serotoniny. Blokowanie receptorów alfa-1 powoduje dłuższy czas przebywania adrenaliny w synapsie. Lek ten słabo także działa na receptory serotoninowe.
Mirtazapina to analog mianseryny, działa selektywnie na receptory alfa-2 na neuronach serotoninowych, w wyniku czego zwiększony jest poziom serotoniny. Oprócz tego blokuje receptory serotoniny 5HT-2 i 5HT-3, powodując, że działanie serotoniny skierowane jest tylko na receptory 5HT-1, co jest bardzo korzystne w leczeniu depresji. Podobnie działają trazodon i nefazodon, które dodatkowo w niewielkim stopniu blokują wychwyt zwrotny serotoniny.
Tianeptyna jest to lek nasilający wychwyt zwrotny serotoniny w synapsie, ale wykazuje także działanie neuroprotekcyjne, a więc chroni przed zniszczeniem neuronów.

Kiedy należy stosować antydepresanty nowej generacji?

Wskazania do stosowania nowej generacji antydepresantów są różne. Mirtazapina i mianseryna wykazują działanie w leczeniu depresji już po 7-10 dniach. Oprócz depresji stosowane są także w leczeniu bezsenności oraz w agitacji (silny lęk wraz z towarzyszącym mu niepokojem ruchowym). Trazodon i nefazodon wykazują działanie uspokajające, przeciwlękowe, nasenne oraz poprawiające nastrój. Dlatego też stosowane są w leczeniu depresji jednobiegunowej z lękiem lub bez niego, a także czasami w chorobie dwubiegunowej. W niektórych krajach wykorzystywane są także do leczenia zaburzeń snu (insomnia). Inne zastosowania trazodonu i nefazodonu to fibromialgia, zaburzenia lękowe, neuropatia cukrzycowa, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, bulimia, leczenie alkoholizmu, w indywidualnych przypadkach leczenie schizofrenii i innych psychoz.
Tianeptyna natomiast znalazła zastosowanie w leczeniu zaburzeń depresyjnych o lekkim i średnim nasileniu, w zaburzeniach kompulsyjno-obsesyjnych, w leczeniu alkoholizmu, w stanach lękowych, bezsenności, a także jest w trakcie badań w leczeniu autyzmu u dzieci.

Skutki uboczne antydepresantów nowej generacji

W porównaniu do leków starszych nowe, leki przeciwdepresyjne charakteryzują się mniejszymi skutkami ubocznymi. Po stosowaniu mianseryny mogą pojawić się: senność, sedacja, suchość błon śluzowych, wynikające z blokowania receptorów histaminowych i cholinergiczych. Wystąpić może także pewne działanie kardiotoksyczne. Mirtazapina jest już wolna od tych działań, dlatego też zalecana jest w geriatrii. Podczas stosowania trazodonu i nefazodonu może wystąpić szereg działań niepożądanych, do których można zaliczyć m.in.: senność, obniżenie ciśnienia krwi, suchość błon śluzowych, nudności, biegunkę, zaczerwienienie oczu, świąd skóry i inne. Charakterystycznym objawem niepożądanym tych leków jest priapizm (ciągotka), a więc bolesny, długotrwały wzwód członka u mężczyzn. U kobiet natomiast odpowiednikiem tego stanu jest uporczywe zaburzenie podniecenia płciowego. Tianeptyna posiada słabe działania niepożądane, które obejmują głównie senność, koszmary senne, bóle głowy czy zaburzenia gastryczne.

Przypisy

Rajtar - Cynke G. (red.) Farmakologia, Wydawnictwo CZELEJ, Lublin 2007, ISBN: 978-83-60608-77-7

Słowa kluczowe dla artykułu

23 sierpień 12:34, Marta Bednarska

Artykuły Antydepresanty

Antydepresanty

Leki przeciwdepresyjne znane są również pod nazwą tymoleptyków. Inne określenie dla leków przeciwdepresyjnych to antydepresanty. Leki na depresję zalicza się do tzw. leków psychotropowych. ...

U niektórych kobiet w ciąży, chorujących na depresję i zażywających leki antydepresyjne, może dojść do wzrostu ciśnienia, zwłaszcza w drugiej połowie ciąży.

Skutki uboczne antydepresantów

Skutki uboczne antydepresantów mogą pojawić się w początkowym etapie stosowania, ale najczęściej w wyniku zatrucia lekami. Różnią się w zależności od stosowanej grupy antydepresantów.

Osoby chore na depresję często cierpią także na szereg objawów somatycznych, które w połączeniu z zaburzeniami psychicznymi mogą powodować nieprawidłowości w funkcjonowaniu całego organizmu. Jakby tego było mało, mogą one także z czasem nasilać się, co sprawia, że choroba przybiera coraz większe rozmiary, a tym samym staje się coraz bardziej niebezpieczna w skutkach.<br />
<br />
Wśród często pojawiających się objawów w depresji często wymienia się: bóle głowy, uczucie nacisku na klatkę piersiową oraz zaburzenia w pracy układu pokarmowego. Zaburzenia psychiczne są więc powiązane z szeregiem różnych dolegliwości ze strony organów wewnętrznych, a więc nie jest to jedynie „choroba duszy”. Dzieje się tak dlatego, że wszystkie narządy są za sobą powiązane i ze sobą współpracują, więc jeśli praca jednego z nich zostaje zaburzona, odbija się to na innych częściach ciała.<br />
<br />
Depresja jest zatem poważną chorobą, której symptomów nie wolno nigdy ignorować. Skutki jej działania dotyczą bowiem nie tylko duszy, ale także i ciała.

Ziołowe antydepresanty

Ziołowe antydepresanty, to przede wszystkim preparaty zawierające żeń-szeń oraz dziurawiec. Łagodna i umiarkowana depresja, nerwica czy zaburzenia snu to podstawowe wskazania do ich stosowania.

Jeśli chodzi o nazewnictwo żeń-szenia, to słowo to pochodzi od terminu „Panax Ginseng”. Panaceum oznacza środek na wszelkie dolegliwości, zaś gin-seng to człekokształtny korzeń.<br />
<br />
Warto wiedzieć, że roślina ta jest jednym z najstarszych surowców leczniczych Dalekiego Wschodu.<br />
Jeśli chodzi o historię żeń-szenia, to w dawnych czasach był on na wagę złota. Z tego powodu dziesięciotysięczna armia cesarska chroniła tereny, na których on rósł. Roślina ta była także podawana rekonwalescentom w celu stabilizacji głównych funkcji ustroju, wspomagania sił witalnych oraz sprawnego powrotu do zdrowia. Działo się to w starożytnych Chinach i Korei.<br />
<br />
Jeśli chodzi o występowanie żeń-szenia, to najczęściej spotyka się go w Azji Wschodniej na obszarze rozciągniętym od Nepalu przez Chiny, Koreę i Japonię, aż po Azję południowo-wschodnią. Do tego hodowla tej rośliny znajduje się też na Syberii, częściowo w Korei i Japonii (zwany żeń-szeniem syberyjskim), a także w Ameryce Północnej (szczególnie USA – tak zwany ginseng amerykański). W Europie żeń-szeń pojawił się dość niedawno.<br />
<br />
Żeń-szeń nazywany jest często w azjatyckim obszarze kulturowym „korzeniem życia”. Jakie właściwości wykazuje ta roślina? O tym opowie – dr Leszek Walentynowicz, lekarz rodzinny.

Antydepresanty a alkohol

Antydepresanty i alkohol działają na OUN człowieka, dlatego też wpływają na prawidłowe funkcjonowanie organizmu człowieka. Niekiedy ich łączne stosowanie może być zagrożeniem dla życia człowieka.

Antydepresanty a ciąża

Stosowanie antydepresantów w trakcie ciąży ma swój wpływ na rozwój dziecka. Leki przeciwdepresyjne mogą powodować wady wrodzone u noworodka oraz problemy w późniejszym rozwoju dziecka.

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin