Aparaty ortodontyczne

Aparaty na zęby dzielą się na dwa podstawowe typy: aparaty ruchome i aparaty stałe. Pozwalają one na korygowanie wad zgryzu o różnym stopniu zaawansowania. Zazwyczaj na aparaty na zęby pacjenci decydują się z powodów estetycznych, zapominając o kwestiach zdrowotnych – łatwiej jest bowiem chronić przed próchnicą proste zęby (łatwiej się je czyści, także leczenie zębów jest prostsze) i zapobiegać chorobom przyzębia. Zakładanie aparatu na zęby jest bezbolesne, ale ból może wystąpić w pierwszym tygodniu po założeniu aparatu.

Rodzaje aparatów ortodontycznych

Poszczególne rodzaje aparatów ortodontycznych są przystosowane do różnych problemów ortodontycznych, a wybór konkretnego z nich zależy w dużym stopniu od wieku pacjenta. Podstawowe rodzaje aparatów stomatologicznych to:

• aparaty ortodontyczne ruchome (zwane także aparatami wyjmowanymi) – są zakładane dzieciom, którym nie
  Aparat ortodontyczny

  Założenie aparatu ortodontycznego ma na celu leczenie wad zgryzu.... »

  wyrosły jeszcze wszystkie zęby, czyli średnio w wieku od 4 do 11 lat; aparat ruchomy zbudowany jest z akrylowej płytki i drucianych pętli; możliwości korekcyjne aparatu są niewielkie, gdyż głównie służy on usuwaniu wad w obrębie szczęki, a zęby prostuje tylko w niewielkim stopniu; jeśli zatem dziecko ma wadę zgryzu i krzywe zęby, to najpierw usuwa się u niego wadę zgryzu (przy pomocy aparatu ruchomego), a dopiero później prostuje zęby (aparat stały); aparaty ruchome nosi się przez kilkanaście godzin dziennie według zaleceń lekarza przez ok. 1,5–2 lata;
• stałe aparaty ortodontyczne – jak sama nazwa wskazuje, są zakładane dopiero, gdy pojawi się stałe uzębienie; aparat stały jest zbudowany z zamków i pierścieni, które są przyklejane klejem do szkliwa, a na to nakładany jest drut; dzięki nim można wykonać najdrobniejsze poprawki estetyczne, ale wyleczyć także ciężką wadę w obrębie szczęki, np. pobudzić rozwój szczęki na szerokość; osoby, które noszą aparat stały muszą pamiętać o szczególnej higienie jamy ustnej, ponieważ za elementami przyklejonymi do zębów bardzo często pozostają resztki jedzenia;
• aparaty wewnętrzne (lingwalne) – są to aparaty stomatologiczne, które przykleja się po wewnętrznej stronie zębów i dzięki temu są całkowicie niewidoczne; aparaty lingwalne są rodzajem aparatów stałych. 

Akcesoria przy aparatach ortodontycznych

Korzystanie z aparatów ortodontycznych wymaga korzystania ze specjalnych akcesoriów, które pozwalają na większy komfort noszenia i łagodzą nieprzyjemne objawy wynikające np. z obcierania śluzówki. Ponadto dodają aparatom walorów estetycznych poprzez nakładanie kolorowych ligatur. Do podstawowych akcesoriów ortodontycznych należą:

• ochraniacz na zęby – stałe aparaty ortodontyczne, które noszą sportowcy wymagają, by w pewnych sytuacjach nakładać na nie ochraniacz na zęby;
• płytka przedsionkowa – służy m.in. do ćwiczeń mięśnia okrężnego, na rynku dostępne są także płytki przedsionkowe z koralikiem, które przeznaczone są dla pacjentów z dysfunkcją języka;
• ligatury – kolorowe gumki, które zakłada się na aparat w celach estetycznych;
• łańcuszki służące do zamykania szpar zębami – łańcuszki różnią między sobą rozstawem „oczek”, kolorem, grubością materiału elastycznego;
• sprężynka – używana jest do otwierania szpar między zębami i utrzymywania szpar między zębami;
• szczoteczki do zębów – do czyszczenia aparatów stomatologicznych powinni być używane specjalne rodzaje szczoteczek, np. tzw. szczoteczka wyciorek z bardzo krótkimi i delikatnymi włoskami, które umożliwiają czyszczenie wąskich przestrzeni między aparatem a zębami; zalecana też jest szczoteczka „pęczkowa” z długą i wąską końcówką;
• szynka relaksacyjna – jest niezbędna do ochrony zębów, ponieważ zapobiega ich ścieraniu się;
• osłonki – osłonki mogą być zakładane na wolny odcinek łuku lub zamku, aby zapobiegać podrażnianiu śluzówki;
• wosk – służy do zabezpieczania zamków.

Aparaty stomatologiczne wymagają także używania specjalnych środków do higieny jamy ustnej – past i płynów do płukania jamy ustnej.

Porady dla noszących aparaty ortodontyczne

Osoby, które noszą aparat lub planują jego zakup, często poszukują odpowiedzi czy porad na nurtujące ich problemy. Oto niektóre z nich:

• bardzo wiele osób noszących się z zamiarem zakupu aparatu zadaje sobie pytanie, ile kosztuje aparat ortodontyczny stały? Niestety, samodzielny zakup takiego aparatu jest stosunkowo drogi, ponieważ ceny aparatów stałych wahają się od 2 nawet do 5 tys. złotych (aparat metalowy to koszt. ok. 2-3 tys. zł; aparat porcelanowo-kompozytowy kosztuje ok. 3-4 tys. zł; ceny aparatu z kryształu wahają się pomiędzy 4-5 tys. zł);
• zakładanie aparatu jest bezbolesne, ale ból może wystąpić w ciągu pierwszych 7-10 dni po założeniu aparatu w czasie nagryzania; jednak stopniowe przyzwyczajenie do aparatu na zębach powoduje, że z czasem zapominasz, że go w ogóle masz na zębach;
• jeśli chcesz, by twój aparat był jak najmniej widoczny, powinieneś wybrać zamki z półprzezroczystego kryształu; niestety, taki wybór wiąże się ze sporymi kosztami, ponieważ jest to najdroższy rodzaj zamków, ale można spróbować też założyć na zęby zamki porcelanowe lub kryształowe, które dają podobny efekt; jednakże młode osoby bardzo często chcą, by ich aparat był jak najbardziej widoczny i zakładają na niego kolorowe gumki, zmieniane podczas każdej wizyty kontrolnej;
• aparatów na zębach nie mogą nosić osoby chorujące na dolegliwości związane z obniżoną odpornością organizmu, z nieleczonymi zaburzeniami hormonalnymi czy niewyrównaną cukrzycą, ponieważ korygowanie zgryzu nie przebiega u nich prawidłowo.

Aparaty na zęby zakładane są nawet po zdjęciu aparatów stałych. Są to tzw. aparaty retencyjne, które zabezpieczają zęby przed przesunięciem się na dawne miejsce.