Appendektomia (usunięcie wyrostka robaczkowego)

Wyrostek robaczkowy to narząd szczątkowy jelita ślepego (kątnicy), o długości mniej więcej 8-9 cm. Zazwyczaj swobodnie zwisa do prawego dołu biodrowego, jednak występuje też w nietypowych położeniach, co rzutuje na niecharakterystyczny zespół objawów chorobowych. Jeśli dochodzi do jego zapalenia lub zakażenia, zostaje wówczas usunięty chirurgicznie. Nieleczone ostre zapalenie wyrostka robaczkowego może prowadzić do jego perforacji i zapalenia otrzewnej, które jest stanem zagrożenia życia pacjenta.

Objawy zapalenia wyrostka robaczkowego

Objawy zapalenia wyrostka robaczkowego nie są charakterystyczne. Choroba jest szczególnie trudna do zdiagnozowania u dzieci, kobiet w wieku rozrodczym i u osób starszych.

• Ból w okolicy pępka, który zaostrza się i przesuwa.
• Ból w dolnej części brzucha po prawej stronie.
• Jadłowstręt.
• Nudności.
• Wymioty.
• Objawy niedrożności jelit (wzdęcia).
• Podwyższona temperatura.
• Leukocytoza.
• Parcie na mocz lub częste oddawanie moczu.

Zapalenie wyrostka robaczkowego należy różnicować w pierwszej kolejności z napadem kolki nerkowej oraz zmianami chorobowymi prawego jajnika lub jajowodu.

Objawy charakterystyczne dla zapalenia wyrostka robaczkowego:

• Objaw Blumberga: ból przy zwolnieniu ucisku powłok brzusznych.

• Objaw Rovsinga: badanie palpacyjne w okolicy lewego dołu biodrowego w ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego wywołuje ból nad prawym dołem biodrowym.
• Objaw Jaworskiego: pojawienie się narastającego bólu przy opuszczaniu wyprostowanej kończyny dolnej prawej przy jednoczesnym uciśnięciu prawego dołu biodrowego.

Leczenie zapalenia wyrostka robaczkowego

Operacyjne usunięcie wyrostka robaczkowego najczęściej odbywa się w trybie ostrego dyżuru, a bezpośrednie przygotowanie do zabiegu prowadzone jest w warunkach szpitalnych, ściśle do zaleceń lekarza chirurga.

Leczenie zapalenia wyrostka robaczkowego polega na podaniu antybiotyków, dożylnym nawadnianiu oraz przygotowaniu do operacji. Usunięcie wyrostka robaczkowego może przebiegać w sposób laparoskopowy lub klasyczny. Operacja wykonywana jest w znieczuleniu.

Mniej inwazyjna appendektomia laparoskopowa po raz pierwszy miała miejsce w roku 1983, potem powoli zdobywała coraz większe uznanie wśród chirurgów, ponieważ:

• Jest ona mniej bolesna.
• Jest bezpieczniejsza.
• Szybciej następuje regeneracja organizmu.
• Rzadsze są przypadki pojawienia się powikłań pooperacyjnych.

Wady laparoskopowego usuwania wyrostka robaczkowego to dość wysokie koszty operacji oraz długi czas jej trwania. Podczas appendektomii laparoskopowej chirurg dokonuje trzech małych nacięć w skórze, przez które wprowadzana jest m.in. kamera, pomagająca zlokalizować miejsce występowania wyrostka robaczkowego.

Przeciwwskazania do appendektomii laparoskopowej:

• Brak odpowiedniej aparatury i doświadczenia lekarza.
• Ciężkie schorzenia płuc pacjenta.
• Wady serca.
• Nadciśnienie.
• Skłonność do krwawień.
• Przebyte liczne operacje.

Appendektomia klasyczna wiąże się z minimalnym ryzykiem i nie wymaga długiego pobytu w szpitalu, polega na wykonaniu laparotomii czyli operacyjnym otworzeniu powłok jamy brzusznej. Jeśli doszło do pęknięcia wyrostka robaczkowego, podczas operacji jama brzuszna jest oczyszczana. Dren, czyli mała rurka, pozostaje po operacji w ciele pacjenta w celu oczyszczenia rany z powstających płynów i ropy. Wybór rodzaju operacji jest dokonywany przez lekarza.

Powikłania po usunięciu wyrostka robaczkowego

Usunięcie wyrostka robaczkowego nie niesie ze sobą dużego ryzyka. Rzadko pojawiają się następujące powikłania po operacji:

• Zakażenie rany pooperacyjnej.
• Krwawienie.
• Przepuklina w bliźnie pooperacyjnej.
• Zapalenie otrzewnej.
• Powikłania związane z zastosowaniem znieczulenia.

Po zabiegu należy stosować się ściśle do zaleceń lekarskich. W celu zapobiegania chorobie zakrzepowo-zatorowej uruchomienie pacjenta następuje już w pierwszej dobie po zabiegu. Po około 2-3 tygodnia następuje całkowity powrót sprawności pacjenta sprzed zabiegu operacyjnego. W razie nasilającego się bólu opornego na leki zalecone przez lekarza, należy skontaktować się z lekarzem chirurgiem. Zaleca się także wizytę kontrolną w okresie 1-2 tygodni po zabiegu.

Monika Miedzwiecka