Badanie fizyczne moczu

Ciężar właściwy moczu jest ważnym elementem badania ogólnego moczu. Określa zdolność nerek do zagęszczania moczu w zależności od stopnia nawodnienia. Prawidłowy ciężar właściwy moczu waha się w granicach od 1016 do 1022 g/l i w ogólnej mierze od ilości wydalonych substancji takich jak mocznik, sód, potas oraz od ilości wydalanej wody. Badanie moczu jest niezbędne w diagnozie szeregu chorób z zakresu układu moczowego i niektórych narządów (np. wątroby). Badanie pozwala wykryć chorobę jeszcze w okresie bezobjawowym.

Spis treści:
  1. 1. Wskazania i przygotowanie do wykonania badania moczu
  2. 2. Interpretacja ciężaru właściwego moczu
  3. 3. Wygląd moczu

1. Wskazania i przygotowanie do wykonania badania moczu

Wskazania do wykonania badania moczu:

Przygotowanie do badania moczu:

  • przed oddaniem moczu okolica narządów moczowo-płciowych powinna być umyta mydłem z bieżącą wodą, bez używania środków dezynfekujących, a następnie powinna być osuszona,
  • do badania ogólnego moczu należy pobrać mocz z rannej porcji po przebudzeniu,
  • pierwszą porcję oddaje się muszli klozetowej, następnie około 100 ml oddaje się do specjalnego pojemnika,
  • pojemnik należy podpisać imieniem i nazwiskiem,
  • pobraną próbkę moczu należy dostarczyć do pracowni w jak najszybszym czasie w celu uzyskania wyniku badania moczu,
  • mocz przetrzymywany w temperaturze pokojowej nie nadaje się do oceny, więc należy go przetrzymywać w temperaturze ok. 4 stopni C.

2. Interpretacja ciężaru właściwego moczu

  • Wzrost ciężaru właściwego moczu (powyżej 1022 g/l) występuje, gdy w moczu pojawia się nadmiar glukozy, białka,
  • Zmniejszenie ciężaru właściwego moczu występuje w moczówce prostej lub w wyniku stosowaniu leków moczopędnych,
  • Stały ciężar moczu w granicach 1010-1012 g/l, niezależnie od stopnia nawodnienia jest typowy dla przewlekłej niewydolności nerek.

3. Wygląd moczu

Barwa moczu - prawidłowy mocz ma barwę od słomkowej, poprzez jasno-żółtą, szaro-żółtą, bursztynową do ciemno–żółtej. U osoby odwodnionej mocz będzie miał intensywne pomarańczowe zabarwienie.

Na barwę moczu mogą wpływać różne czynniki (składniki codziennej diety oraz substancje powstające w wyniku przemian w organizmie), np:

  • czerwono-różowe zabarwienie moczu może świadczyć o obecności krwinek czerwonych, hemoglobiny, wielu luków oraz barwników zawartych w burakach,
  • brązowe zabarwienie moczu może pojawić się w przypadku obecności w nim związków porfirynowych.

Przejrzystość moczu świeżo oddanego jest pełna, mocz jest zwykle przejrzysty i lekko opalizujący. W zakażeniu układu moczowego mocz od początku ma mętny wygląd. Również przechowywanie moczu w temperaturze pokojowej może powodować jego zmętnienie spowodowane namnażaniem bakterii.

Odczyn prawidłowego moczu może wahać się od lekko kwaśnego po zasadowy.

Glukoza w moczu
osoby zdrowej nie występuje. Cukier w moczu może oznaczać nieprawidłową pracę cewki nerkowej.

Białko w moczu występuje w ilości około 100 mg białka na dobę i jest to ilość nie wykrywalna przy pomocy powszechnie stosowanych metod diagnostycznych. Zwiększone wydalanie białka stwierdza się najczęściej przy chorobach nerek.

Bilirubina w osób zdrowych wynosi od 0.05 - 4.0 mg. na dobę a wzrost jego wydalania występuje w stanach zapalnych wątroby.

Ciało ketonowe w moczu u osób zdrowych nie występuje. Mogą występować u osób głodzących się, w niewyrównywanej cukrzycy lub przy nadużywaniu alkoholu.

Badanie osadu moczu:

Badanie moczu może dać załafszowane wyniki.

Najczęstsze przyczyny to:

  • zanieczyszczony pojemnik,
  • obecność glukozy w pojemniku,
  • obecność składników mineralnych w pojemniku,
  • duże dawki witaminy C mogą wykazywać obecność glukozy w moczu,
  • niektóre leki mogą wskazywać na obecność bilirubiny w moczu,
  • zanieczyszczenie wydzieliną z pochwy.

Badanie moczu jest niezbędne w chorobach układu moczowego. Na podstawie właściwości fizycznych moczu (ciężar właściwy moczu, przejrzystość moczu, barwa moczu, itp.) można zdiagnozować choroby nerek, ciążę i inne choroby ogólnoustrojowe.

Bibliografia

  • Steciwko A. (red.), Algorytmy diagnostyczne w praktyce lekarza rodzinnego, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 978-83-89581-78-5
  • Kabata J., Kalinowski L., Szczepańska-Konkel M., Angielski S. Badania laboratoryjne w codziennej praktyce - wartości referencyjne i interprertacje, Makmedia, Gdańsk 2005 , ISBN 83-88322-18-4
  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Hyla-Klekot L., Kokot F. (red.), Davidson Choroby wewnętrzne, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-074-0
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Badanie moczu

Witam serdecznie, mam wielką prośbę o pomoc w interpretacjii wyników badania moczu. Nie wymieniam tych rzeczy, które były w normie, tylko te wychylające się ponad, normę podaję w nawiasie, a więc: ketony 15 (0), nabłonki plaskie 41 (maks. 28), pasma...

Keratyna a ćwiczenia fizyczne

Witam mam 18 lat mam 178 cm wzrostu od 3 miesięcy ćwiczę na siłowni i chce trochę siły i zastanawiam się nad kretyna .Chciałbym się trochę wzmocnić i żeby mnie nerki nie bolały wiem że jest monohydrant ,Jabłaczan ,kre-arklyn i zastanawiam jaki rodzaj...

Odpowiada:  Michał Wrzosek Michał Wrzosek
pokaż 5 następnych

Artykuły Badania moczu

Interpretacja wyniku badania ogólnego moczu
Badania moczu Interpretacja wyniku badania ogólnego moczu

(...) ze specjalistą. Wskazania do badania moczu Badanie moczu często zleca się, aby zdiagnozować infekcje dróg moczowych lub nerek ... badania moczu W moczu mogą się także znajdować komórki nabłonkowe i czerwone oraz białe krwinki. Komórki...

Czego szukamy w badaniu osadu moczu?
Badania moczu Czego szukamy w badaniu osadu moczu?

(...) osadu moczu zostanie zafałszowany.   Właściwości fizyczne moczu Podczas badania moczu brane są pod uwagę jego następujące ... wykonywania badania moczu są: zanieczyszczenie pojemnika na mocz, obecność glukozy (np. słoik po miodzie), lub...

Ogólne badanie moczu
Badania moczu Ogólne badanie moczu

(...) pojemniczku, który można kupić w każdej aptece. Przygotowanie do badania moczu Próbkę trzeba, w miarę możliwości, jak najszybciej zanieść do laboratorium, ponieważ mocz zbyt długo przechowywany zmienia swoje właściwości i wynik badania moczu może...

Interpretacja wyniku badania moczu
Badania moczu Interpretacja wyniku badania moczu

Badania moczu są przydatne w diagnostyce wielu schorzeń i to nie tylko tych, dotyczących bezpośrednio układu moczowego. Krew ulega filtracji w nerkach i z tego powodu część substancji w niej zawartych jest następnie wydalanych z moczem. Ilość i postać tych substancji znacznie różnić się może w stanie zdrowia i choroby. Mocz może być także materiałem, pozwalającym stwierdzić ... kontrolnych. Test paskowy Pierwszym etapem badania moczu jest wykonanie tzw. testu paskowego. Te dostępne na rynku testy...

Badanie chemiczne moczu
Badania moczu Badanie chemiczne moczu

Jedną z podstawowych funkcji nerek jest filtrowanie krwi i eliminowanie odpadków, które powstały podczas produkcji moczu. Z moczem usuwany jest z organizmu nadmiar substancji mineralnych, takich jak: sód, potas, wapń, magnez, chlorki,...

Badanie moczu na urobilinogen Odtwórz wideo
Badania moczu Badanie moczu na urobilinogen

Barwnik żółciowy, który jest rozpuszczalny w wodzie i może być obecny w moczu każdego zdrowego człowieka nosi nazwę urobilinogen. Jest on produktem metabolizmu bilirubiny i jego wydalanie na dobę powinno wynosić 0-4 mg (0-67...

Badanie pH moczu Odtwórz wideo
Badania moczu Badanie pH moczu

Badanie pH moczu przeprowadza się podczas badania ogólnego moczu. Obecnie badanie ogólne moczu można zrobić sobie nawet w domu, za pomocą specjalnego testu paskowego. Taki test można kupić w aptece. Należy jednak pamiętać, że wyniki,...

Test na ciężar właściwy moczu Odtwórz wideo
Badania moczu Test na ciężar właściwy moczu

Badanie ogólne moczu obejmuję ocenę cech fizycznych, biochemicznych oraz morfologicznych. Jednym z parametrów będących w badaniu ogólnym moczu jest jego ciężar właściwy, czyli inaczej mówiąc po prostu jego gęstość. Zależy ona...

Badanie moczu na ciała ketonowe Odtwórz wideo
Badania moczu Badanie moczu na ciała ketonowe

Badanie ogólne moczu jest jednym z podstawowych badań. Pozwala na uzyskanie bardzo wielu informacji, przede wszystkim na temat stanu układu moczowego i pracy nerek, ale także różnych chorób ogólnoustrojowych. Wyniki badania moczu pozwalają na otrzymanie bardzo wielu informacji dotyczących stanu organizmu. Ze względu na złożoność wielu czynników wpływających na skład i właściwości moczu, wyniki badania moczu powinny być zawsze interpretowane przez lekarza. Pojawienie się...

Badanie moczu na krew Odtwórz wideo
Badania moczu Badanie moczu na krew

Krew w moczu nie powinna się pojawiać u zdrowej osoby. Jeśli już się pojawi, zazwyczaj oznacza toczącą się w organizmie infekcję. W przypadku, jeśli danej osobie nic nie dolega, nie ma ona objawów infekcji, a badanie wykrywa krew w moczu – może to świadczyć o chorobach nerek, takich jak kłębuszkowe zapalenie nerek. Krew w moczu można wykryć za pomocą badania moczu, przeprowadzonego w domu lub w laboratorium. Badanie ogólne moczu domowego użytku działa na podobnych zasadach jak...

pokaż 10 następnych