Badanie izotopowe kości i stawów (scyntygrafia kości i stawów)

Badanie izotopowe kości i stawów, czyli scyntygrafia kości i stawów, to badanie, które pozwala uzyskać obraz kości oraz stawów i pomaga w ocenie ich stanu czynnościowego. Badanie izotopowe kości i stawów obejmuje: statyczną scyntygrafię kości, trójfazową scyntygrafię kości, scyntygrafię zapaleń kośćca i scyntygrafię stawów. Badania te wykonuje się przy użyciu małych dawek promieniotwórczych izotopów (radioznaczników), które wprowadza się do krwi za pomocą wenflonu (cewnika dożylnego). Izotopy wypełniają miejsca, w których następuje proces tworzenia i zanikania tkanki kostnej, tak zwanej osteolizy, oraz na powierzchniach zmienionych chorobowo.

Spis treści:
  1. 1. Wskazania do badania izotopowego kości i stawów
  2. 2. Przebieg badania izotopowego kości i stawów

1. Wskazania do badania izotopowego kości i stawów

Statyczna scyntygrafia kości to badanie, które wykonuje się w następujących przypadkach:

  • podejrzenie przerzutów nowotworowych do kości;
  • zapalenie kości krwiopochodne i zewnątrzpochodne;
  • ocena zajęcia kości w owrzodzeniach podudzi, w tym w stopie cukrzycowej;
  • choroby metaboliczne (np. choroba Pageta);
  • ocena gojenia się przeszczepów kostnych;
  • ocena skuteczności radio- i chemioterapii przerzutów kostnych;
  • nietypowe postacie złamań - zaklinowane i powolne (marszowe i stresowe).

Trójfazowa scyntygrafia kości służy ocenie stanu ukrwienia odłamków kostnych i obrzęku otaczających tkanek miękkich. Natomiast scyntygrafia stawów jest niezwykle przydatna w różnicowaniu łuszczycowego i reumatoidalnego zapalenia stawów. Badanie to wykonuje się również w przypadku nietypowych postaci zapalenia stawów, a w szczególności we wczesnej diagnostyce zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa. Scyntygrafia zapaleń kości pozwala na wykrycie ognisk zapalnych, odróżnienie stanów zapalnych od procesów jałowych i nowotworowych, a także na różnicowanie zespołu bolesnego biodra po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego.

Dzięki scyntygrafii możliwe jest uniknięcie wykonywania bardzo dużej ilości zdjęć RTG, ponieważ umożliwia ona objęcie badaniem całego kośćca po jednorazowym podaniu radioznacznika. Pozwala również na stwierdzenie miejsc osteolizy już przy utracie wapnia rzędu 8%, podczas gdy badanie radiologiczne ujawnia takie miejsca dopiero przy odwapnieniu rzędu 40% - 50%.

Przeciwwskazaniem do scyntygrafii kości i stawów jest ciąża. Kobiety w II połowie cyklu miesiączkowego, u których zaistniała możliwość zapłodnienia, nie mogą przystąpić do badania.

2. Przebieg badania izotopowego kości i stawów

Badanie izotopowe kości nie wymaga specjalnych przygotowań ani wykonania badań poprzedzających. Przed rozpoczęciem badania zaleca się jedynie oddanie moczu, ponieważ pełny pęcherz przesłaniałby obraz kości krzyżowej na scyntygramie. Pacjent nie musi się rozbierać, jednak nie może mieć przy sobie metalowych przedmiotów. Scyntygrafia stawów i kości wykonywana jest w pozycji leżącej na brzuchu lub plecach. Radioznacznik pozdawany jest dożylnie we wlewie dożylnym, za pomocą cewnika. W zależności od rodzaju badania czas trwania badania może być różny. W statycznej scyntygrafii kości, w scyntygrafii zapaleń kośćca oraz scyntygrafii stawów, po 3 - 4 godzinach od podania radioznacznika wykonuje się pomiary trwające 20 - 40 minut. W trójfazowej scyntygrafii kośćca wykonuje się zdjęcia trzykrotnie. Pierwszy raz ok. 3 minut po podaniu radioznacznika (tzw. faza ukrwienia), następnie ok. 10 minut po (tzw. faza tkanek miękkich) oraz kolejne po 3 - 4 godzinach. Badanie wykonuje się przy pomocy urządzeń zwanych gammakamerami, sprzężonymi z systemem komputerowym. Badanie wykonywane jest niezależnie od wieku. W przypadku jednak, gdy pacjentem jest dziecko, zaleca się podać leki uspokajające.

Przed wykonaniem badania należy poinformować lekarza o ciąży lub skłonnościach do krwawień, a w trakcie badania o ewentualnych dolegliwościach bólowych, dusznościach. Po skończonym zabiegu powinno się wypić 1 litr płynów, aby wypłukać izotopy radioaktywne z organizmu.

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9
  • Nowak S., Rudzki K., Piętka E., Czech E. Zarys medycyny nuklearnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2273-8

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
1

Pytania do specjalistów

pokaż 5 następnych

Artykuły Badanie izotopowe kości i stawów (scyntygrafia kości i stawów)

Badanie izotopowe tarczycy (scyntygrafia tarczycy)
Badania Badanie izotopowe tarczycy (scyntygrafia tarczycy)

Badanie izotopowe tarczycy pozwala uzyskać jej obraz, z którego lekarz może odczytać choroby tarczycy, tj. odszczepy pozagruczołowe, przerzuty nowotworowe. Badanie to polega na podaniu (doustnie lub dożylnie) izotopu promieniotwórczego,...

Scyntygrafia Scyntygrafia kości

Scyntygrafia jest pomocna przy ocenie stanu czynnościowego kości i stawów. W trakcie trwania tego badania do organizmu wprowadzane są małe ilości izotopów promieniotwórczych - radioznaczników, które osadzają się w miejscach...

Badanie izotopowe
Badania Badanie izotopowe

  Badanie izotopowe, nazywane także scyntygrafią, polega na wprowadzeniu do organizmu środków chemicznych (zwanych radioizotopami), cyfrowej obserwacji ich rozpadu i graficznym przedstawieniu tego rozmieszczenia. Najczęściej używanym radioizotopem...

Badania Badanie izotopowe nerek (renoscyntygrafia)

Badanie izotopowe nerek określa się również mianem renoscyntygrafii oraz scyntygrafii nerek. Do badań izotopowych nerek zalicza się statyczną scyntygrafię nerek, renografię izotopową oraz renoscyntygrafię izotopową. Renoscyntygrafia jest obrazową...

Badanie izotopowe wątroby
Badania Badanie izotopowe wątroby

Badanie izotopowe wątroby służy do uzyskania jej obrazu. Do tego rodzaju zabiegów zaliczamy statyczną scyntygrafię wątroby, scyntygrafię dróg żółciowych oraz scyntygrafię naczyniaków wątroby. Badanie izotopowe polega na dożylnym...

Badania Badanie izotopowe serca i naczyń

Badanie izotopowe serca to ogólna nazwa szeregu badań wykonywanych za pomocą izotopów. Zaliczamy do nich: scyntygrafię perfuzyjną mięśnia sercowego, badanie pierwszego przejścia, wentrykulografię izotopową oraz scyntygrafię ognisk zawału...

Badania Scyntygrafia

Scyntygrafia jest nieinwazyjnym badaniem diagnostycznym, należącym do technik medycyny nuklearnej. Dzięki wykorzystywaniu bezpiecznego dla zdrowia promieniowania gamma umożliwia zobrazowanie organów wewnętrznych. Scyntygrafia jest badaniem izotopowym,...

Objawy osteoporozy Ból kości i stawów

W większości chorób ból jest sygnałem alarmowym, pojawia się gdy rozpoczyna się choroba. W osteoporozie jest jednak inaczej. Ból jest często dopiero odległą konsekwencją choroby i jej powikłań. Jednak jak już się pojawi, świadczy...

Objawy białaczki i chłoniaków Ból kości i stawów a białaczka

Białaczki to groźne choroby wywodzące się z układu krwiotwórczego. Bóle kości i stawów są jednym z ważniejszych objawów białaczek. Dlaczego ta choroba nowotworowa powoduje bóle kości i stawów? Na czym polega proces...

Reumatoidalne zapalenie stawów Siarczan chondroityny na zapalenie kości i stawów

Nowe badania wykazały, że siarczan chondroityny wyraźnie łagodzi dolegliwości bólowe i poprawia funkcjonowanie dłoni u pacjentów z zapaleniem kości i stawów. Okazało się również, że stosowanie siarczanu wzmacnia siłę uścisku...

pokaż 10 następnych