Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Badanie ogólne kału

Badanie kału jest badaniem polegającym na mikroskopowej, chemicznej i bakteriologicznej ocenie próbek pobranych z masy kałowej. Podczas badania, w pierwszej kolejności, dokonuje się oceny makroskopowej kału, tj. konsystencji, zabarwienia, woni i domieszek patologicznych takich jak krew, śluz, ropa lub niestrawione resztki pokarmowe. Następnie przystępuje się do wykonania różnorodnych oznaczeń laboratoryjnych, które są bardzo pomocne w diagnozowaniu wielu schorzeń układu pokarmowego. Badanie kału jest jednym z najczęściej zlecanych badań laboratoryjnych w przypadku wystąpienia u pacjenta dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Pomaga zdiagnozować choroby zakaźne przewodu pokarmowego, choroby pasożytnicze, zaburzenia trawienia i wchłaniania pokarmów, a nawet wnioskować o występowaniu u pacjenta nowotworu jelita grubego.

1. Przygotowanie do badania kału

Do badania ogólnego kału należy pobrać niewielką ilość stolca do specjalnego pojemnika (do nabycia w każdej aptece), a następnie próbkę dostarczyć do laboratorium. Aby wynik badania był miarodajny należy kilka dni przed badaniem stosować normalną, codzienną dietę (żadnych radykalnych zmian w jadłospisie, żadnych diet odchudzających). Przed badaniem należy się jednak skonsultować z lekarzem w sprawie stosowanych leków, gdyż niektóre z nich mogą mieć wpływ na wykonywane oznaczenia laboratoryjne.

2. Rodzaje badań kału

Jednym z wykonywanych oznaczeń jest określanie pH kału. Prawidłowo powinno ono wynosić 7,0 - 7,5. Jego spadek poniżej 6,0 może świadczyć o zaburzeniach trawienia i wchłaniania węglowodanów.

W celu wykrycia nietolerancji węglowodanów w kale oznacza się także obecność glukozy, fruktozy, laktozy, galaktozy, sacharozy i pentozy. W przypadku właściwego trawienia i wchłaniania węglowodanów tych substancji nie powinno być. Ich pojawienie się może świadczyć na przykład o niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki, niedoborze disacharydaz rąbka szczoteczkowego jelita, czy zespole krótkiego jelita.

Aby rozróżnić, czy występująca u pacjenta biegunka ma charakter osmotyczny, czy sekrecyjny oznacza się stężenie elektrolitów i osmolalność kału.

W celu oceny trawienia tłuszczów barwi się próbkę kału roztworem Sudanu, co uwidacznia pod mikroskopem kuleczki tłuszczu. Prawidłowo ich ilość jest mniejsza niż 60 - 80 w polu widzenia. Można także ocenić zawartość tłuszczu w 72-godzinnej zbiórce kału. Prawidłowe wydalanie tłuszczu z kałem powinno być mniejsze niż 6g/d.

Jednym z najważniejszych badań jest badanie na krew utajoną w kale. Powinno być ono rutynowo wykonywane co rok, jako badanie przesiewowe w celu wczesnego wykrycia raka jelita grubego u osób powyżej 50. roku życia. Dawniej stosowane testy oparte były na utleniającym działaniu hemoglobiny i jej pochodnych, wymagały kilkukrotnych pobrań próbek kału, i dawały wiele wyników fałszywie dodatnich ze względu na interakcje z niektórymi składnikami diety jak mięso i podroby, buraki, szpinak, warzywa i owoce bogate w witaminę C. Z tego względu przed badaniem nie należało spożywać tych składników.
Obecnie wykorzystywane testy oparte są na oznaczaniu albuminy w stolcu, mają ponad 90% czułość i nie wymagają już żadnego przygotowania dietetycznego.

Istotnym badaniem jest także wykonanie posiewu kału na specjalne podłoże w celu stwierdzenia obecność bakterii chorobotwórczych. Wykonuje się je zwłaszcza w przypadku biegunek o niewyjaśnionej etiologii, występowania pienistych i wodnistych stolców oraz częstych i dokuczliwych wzdęć i bólów brzucha, zwłaszcza gdy tym objawom towarzyszy gorączka, leukocytoza i podwyższone CRP. Objawy takie mogą towarzyszyć infekcji jelitowej wywołanej bakteriami z rodzaju Salmonella, Schigella lub patogennymi szczepami Escherichia coli.

Często wykonywanym badaniem, szczególnie u dzieci jest badanie kału na pasożyty. W czasie takiego badania można wykazać popularne choroby pasożytnicze, takie jak pełzakowica, lamblioza, owsica, tasiemczyca czy glistnica. W próbce kału badanej pod mikroskopem wykrywa się postaci dorosłe, larwy lub jaja tych pasożytów.

Bibliografia

  • Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7

Źródła zewnętrzne

Magdalena Pikul,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badanie ogólne kału - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Badanie ogólne kału
Badania

Badanie kału

Badanie kału jest jedną z podstawowych analiz mających zastosowanie w diagnostyce schorzeń przewodu pokarmowego. Mikroskopowa ocena próbki kału pozwala wykryć obecność pasożytów czy niestrawionych resztek pokarmowych. Zastosowanie odpowiednich odczynników...

Zaburzenia erekcji

Badanie ogólne nasienia

Badanie nasienia jest prostym i tanim badaniem, które ocenia plemniki, wydzielinę prostaty i pęcherzyków nasiennych. Analizuje się objętość nasienia, liczbę plemników oraz ustala s

Badania moczu

Ogólne badanie moczu

Trzeba pamiętać o tym, że prawidłowe pobranie moczu do badania ma bardzo duże znaczenie. Próbka powinna pochodzić ze środkowego strumienia pierwszego porannego moczu. Oznacza to, ż

Zabiegi

Znieczulenie ogólne

Znieczulenie ogólne polega na podaniu narkozy, dzięki której podczas operacji pacjent pozostaje w stanie uśpienia. Sen ten jednak zdecydowanie różni się od normalnego fizjologicznego odpoczynku organizmu, gdyż dzięki niemu operowany nie czuje żadnych...

Drożdżyca

Ogólne zasady leczenia drożdżycy

Drożdżyca jest chorobą wywoływaną przez drożdżopodobne grzyby, najczęściej z rodzaju Candida (z tego powodu nazywana jest także kandydozą). Najczęściej dotyka skórę, jej przydatki,

Zwyrodnienie plamki żółtej

Badanie Amslera

Test Amslera to badanie okulistyczne, wprowadzone w 1945 przez szwajcarskiego oftalmologa Marca Amslera, które pozwala ocenić jakość widzenia w obrębie dołka środkowego siatkówki.

Badania

Badanie zeza

Zez dość często występuje u niemowląt, które nie mają jeszcze w pełni wykształconego wzroku i zazwyczaj z czasem mija. Jednak rodzice powinni bacznie obserwować oczy swojego dziecka, ponieważ im wcześniej wykryta i leczona wada wzroku, tym większe szanse...

Badania

Badanie naczyniowe

Angiografia naczyń to badanie, które ma na celu wykrycie zmian patologicznych w naczyniach, takich jak nieprawidłowe zamknięcia, zwężenia lub nietypowy kształt naczyń. Zwykle badane są naczynia kończyn, aorta i naczynia szyjne oraz mózgowe. Angiografia...

Badania

Badanie nasienia

Jeśli kobieta i mężczyzna starający się o potomka, pomimo rocznego okresu współżycia bez zabezpieczenia mają trudności z poczęciem dziecka, powinni udać się do lekarza, który zaleci mężczyźnie wykonanie badania nasienia, które określi, czy może problem...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500