Badanie radiologiczne jelita grubego
Badanie radiologiczne jelita grubego zwyczajowo określa się wlewem doodbytniczym. Polega na wprowadzeniu do jelita grubego środka cieniującego tzw. kontrastu, który w większym stopniu niż tkanki pochłania promieniowanie rentgenowskie. Po przepuszczeniu przez ciało badanego wiązki promieniowania rentgenowskiego na zdjęciu widać obraz jelita wraz z wszelkimi zmianami w jego obrębie. Użycie środka cieniującego jest niezbędne, ponieważ ściany jelita w niewielkim stopniu pochłaniają promieniowanie X.
Charakterystyka badania radiologicznego jelita grubego
Badanie jednokontrastowe polega na wypełnieniu jelita grubego zawiesiną barytową i jego opróżnieniu w celu uwidocznienia zarysów jelita i fałdów jego śluzówki. Badanie dwukontrastowe polega na rozciągnięciu fałdów błony śluzowej jelita przez wprowadzenie powietrza i pokrycie powierzchni jelita cienką warstwą barytu. Badanie jelita grubego metodą doustną można przeprowadzać w wyjątkowych sytuacjach. Kontrast podaje się doustnie, aby przyspieszyć perystaltykę jelita cienkiego. Po przejściu zawiesiny do części zstępującej jelita grubego, przez cewnik doodbytniczy wprowadza się powietrze.
Badanie radiologiczne wykonuje się w celu wykrycia zmian zarysów jelita grubego, co może stanowić podstawę do ustalenia dalszego postępowania diagnostycznego.
Wskazaniami do wykonania badania są:
- choroby zapalne jelita grubego;
- podejrzenie procesu rozrostowego jelita grubego;
- uchyłkowatość jelita grubego;
- niedrożność jelita grubego;
- choroba Hirschsprunga (wrodzone schorzenie unerwienia jelit).
Badanie radiologiczne jelita grubego wykonywane jest na zlecenie lekarza. Poprzedza go badanie per rectum.
Przygotowanie do badania radiologicznego jelita grubego
Na dwa dni przed wykonaniem badania obowiązuje dieta złożona z galaretek owocowych i soków. Poza tym, należy wypijać ponad 9 szklanek wody dziennie, np. co godzinę jedną szklankę. W południe trzeba przyjąć doustnie dwie drażetki środka przeczyszczającego, a wieczorem zaaplikować doodbytniczo czopek ze środkiem przeczyszczającym. W dniu badania pacjent nie powinien jeść i pić, a także palić tytoniu. Przed badaniem należy zgłosić lekarzowi takie informacje, jak ciąża czy występujące krwawienie miesiączkowe. W czasie badania należy mówić o wszystkich nagłych dolegliwościach. Na 2-3 godziny przed samym badaniem stosuje się lewatywę z 2-3 litrów ciepłej wody.
Pacjent podczas wprowadzania pierwszego litra wody leży na lewym boku, podczas wprowadzania drugiego litra wody na brzuchu, a w czasie wprowadzania trzeciego na prawym boku. Lewatywę należy powtarzać, aż wypływająca z odbytu woda będzie czysta. Pacjent może się też spotkać z innym sposobem przygotowania do badania jelita grubego, ale wybór metody należy do lekarza. Przygotowanie chorego z zaawansowanymi zmianami jelita grubego może polegać na doustnym podaniu dużej ilości płynów. Można wówczas zrezygnować z lewatywy. U dzieci wskazane jest podanie środka uspokajającego.
Opis badania radiologicznego jelita grubego
Badania radiologiczne jelita grubego rozpoczyna się od wykonania zdjęcia przeglądowego jamy brzusznej. W ten sposób ocenia się stan przygotowania pacjenta do badania. Lekarz może użyć gotowego jednorazowego zestawu, składającego się z worka zawierającego zawiesinę barytową, połączonego plastikową rurką z kanką oraz z cienkiej rurki do pompowania powietrza.
Lekarz wprowadza kankę do odbytnicy pacjenta na głębokość do 10 cm. W przypadku badania dwukontrastowego wprowadzane jest najpierw powietrze w celu rozciągnięcia błony śluzowej jelita, a dopiero potem zawiesina barytu. Podczas badania pacjent obracany jest na boki, aby środek cieniujący wypełnił całe jelito grube. Lekarz wykonuje dokumentację zdjęciową w czasie wydechu badanego, ponieważ przepona uniesiona ku górze rozciąga okrężnicę. Wynik przekazywany jest w formie opisu, niekiedy z dołączonymi zdjęciami radiologicznymi. Całe badanie trwa kilkadziesiąt minut.Badanie radiologiczne jelita grubego nie jest obciążone ryzykiem powikłań. Jeśli zachodzi taka potrzeba, to może być powtarzane okresowo. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku. Nie można go przeprowadzać u kobiet w ciąży. Niewskazane jest też dla kobiet w drugiej połowie cyklu miesiączkowego, jeśli istnieje podejrzenie zajścia w ciążę.
Artykuły Badanie radiologiczne jelita grubego
Badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego nazywane jest inaczej badaniem kontrastowym przełyku, żołądka i dwunastnicy. Wykonuje się je w celu uwidocznienia górnego odcinka ...
Rak jelita grubego to częsty nowotwór przewodu pokarmowego. Wczesne jego wykrycie i prawidłowe leczenie pozwala na całkowite wyleczenie jelita grubego.
Polipowatość jelita grubego to uwypuklenie błony śluzowej jelita grubego do wewnątrz. Uwypuklenia te nazywamy polipami. Mogą one mieć charakter nowotworowy, ale nie jest tak we wszystkich ...
Biopsja jelita grubego to badanie diagnostyczne polegające na pobraniu z jelita grubego próbki tkanki, którą później poddaje się badaniu histopatologicznemu . Pozwala to na zdiagnozowanie ...
Kolonoskopia polega na wprowadzeniu przez odbyt do jelita grubego miękkiego, giętkiego instrumentu, dzięki któremu możliwe jest obejrzenie śluzówki jelita grubego. Badanie kolonoskopowe pozwala ...
Sigmoidoskopia to badanie endoskopowe końcowego odcinka jelita grubego, a dokładniej ostatnich 60 - 80 cm, czyli odbytnicy, esicy i części zstępnicy. Może być stosowana do celów diagnostycznych, ...
Polipy przewodu pokarmowego to szypułkowate wykwity, które rozwijają się w świetle przewodu pokarmowego. Mogą rosnąć pojedynczo lub grupowo. Rzadko występują w żołądku i jelicie cienkim. Ruchy ...
Endoskopia jelita to badanie diagnostyczne jelita cienkiego i/lub jelita grubego, podczas którego do światła jelit wprowadza się rurę endoskopu zaopatrzoną na końcu w kamerę, co pozwala na ...
Fiberosigmoidoskopia to badanie diagnostyczne polegające na wziernikowaniu odbytnicy, esicy i części okrężnicy za pomocą endoskopu. Fiberosigmoidoskopię przeprowadza się za pomocą giętkiego ...
Wycięcie odbytu to najczęściej stosowana metoda leczenia raka odbytu , która czasem bywa łączona z chemioterapią i radioterapią , w ramach leczenia skojarzonego. Nowotwór odbytu jest najczęściej ...
Choroba Leśniowskiego-Crohna to przewlekły nieswoisty stan zapalny przewodu pokarmowego, od jamy ustnej aż do końca odbytu, o charakterze odcinkowym. Występuje głównie u osób młodych, w wieku od ...
Badanie kontrastowe przełyku, żołądka i dwunastnicy wykonuje się na zlecenie lekarza, gdy występują objawy chorób jelita cienkiego , objawy patologii górnego odcinka przewodu pokarmowego, a ...
Badanie kału jest badaniem polegającym na mikroskopowej, chemicznej i bakteriologicznej ocenie próbek pobranych z masy kałowej. Podczas badania, w pierwszej kolejności, dokonuje się oceny ...
Test na krew utajoną (FOBT) jest nieinwazyjnym badaniem, które wykrywa obecność, niewidocznej gołym okiem, krwi w stolcu. Krew w stolcu może być spowodowana kilkoma czynnikami. Są to, np. rak ...
Rektoskopia, czyli wziernikowanie odbytnicy, to jedno z badań endoskopowych. Polega na ocenie stanu błony śluzowej jelita grubego. Pozwala na pobranie fragmentu narządu do dalszych badań oraz na ...
Stany zapalne jelit to bardzo szeroka grupa schorzeń, manifestująca się zaburzeniami trawienia i szeregiem objawów towarzyszących. Obejmować mogą jelito cienkie, grube, a często dotyczą całego ...
Synonimem określenia „badanie proktologiczne” jest „badanie per rectum ”, co w dokładnym tłumaczeniu z języka łacińskiego oznacza „badanie przez odbyt”. Pacjenci często uważają je za krępujące i ...
Endosonografia, inaczej ultrasonografia transkawitalna, jest połączeniem dwóch metod, jakimi są ultrasonografia i fiberoskopia. USG transkawitalne przypomina zwykłe badanie endoskopowe (np. ...
Badanie kału jest jedną z podstawowych analiz mających zastosowanie w diagnostyce schorzeń przewodu pokarmowego. Mikroskopowa ocena próbki kału pozwala wykryć obecność pasożytów czy niestrawionych ...
Biopsja odbytu polega na pobraniu niewielkiej ilości tkanki z odbytu lub odbytnicy. Zazwyczaj przeprowadza się ją równocześnie z sigmoidoskopią (wziernikowaniem dolnego odcinka jelita grubego, ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Zdrowie
farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.
lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu
lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku
