Badanie słuchu - dzieci

W 2001 roku w Polsce wprowadzono program przesiewowego badania słuchu u noworodków. Było to możliwe dzięki sprzętowi zakupionemu przez Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Polska jest jednym z nielicznych krajów, w których badanie to przeprowadza się u wszystkich nowonarodzonych dzieci. Program wcielono w życie od razu w całym kraju.

Na czym polega badanie słuchu u dzieci?

Samo badanie jest proste i bezbolesne dla dziecka. Jego wykonanie może zająć tylko kilkadziesiąt sekund, gdy dziecko śpi lub spokojnie leży. Przy ocenie słuchu można skorzystać z jednej z trzech metod: rejestracji otoemisji akustycznych (otoacoustic emissions, OAE), rejestracji słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu (Auditory Brainstem Response, ABR) lub tympanometrii. Pierwsza metoda jest łatwiejsza. Polega na podaniu do ucha bodźca dźwiękowego o ustalonym natężeniu i obserwacji, czy ucho reaguje, odpowiadając dźwiękiem, który można rejestrować. Druga metoda, bardziej skomplikowana, rejestruje potencjały słuchowe wywołane z pnia mózgu. Zapisywane są fale mózgowe w wyższych piętrach drogi słuchowej. Jeśli ucho jest upośledzone, to sygnał o zarejestrowaniu dźwięku nie będzie przekazywany do mózgu, gdzie powinien być dalej analizowany. Tympanometria pozwala na ocenę stanu ucha środkowego. Rejestrowany jest odruch obronny ucha przed zbyt głośnymi dźwiękami. Polega ona na włożeniu do ucha sondy akustycznej połączonej ze źródłem dźwięku, mikrofonem i pompą zmieniającą ciśnienie w przewodzie słuchowym. Zmiany ciśnienia wywołują wychylenia błony bębenkowej, co jest rejestrowane i przedstawiane na wykresie.

Cel badania słuchu u dzieci

Badanie słuchu przeprowadza się w drugiej dobie życia dziecka, kiedy uszy są już pozbawione mazi płodowej. Przy prawidłowym wyniku dziecko otrzymuje tzw. Niebieski Certyfikat. Jeśli wynik jest wątpliwy – badanie odbędzie się jeszcze raz, zazwyczaj tuż przed wypisem, a czasem już po. Nie można pominąć tego badania! Warto też wiedzieć, że wynik badania potwierdza tylko, że w określonym momencie dziecko nie miało zaburzeń słuchu, co nie znaczy, że nie wystąpią one w przyszłości. Niedosłuch może się bowiem ujawnić dopiero w ciągu kilku pierwszych lat życia, rzadziej w późniejszym wieku. Badanie powtarza się, nawet przy pierwszym prawidłowym wyniku, jeśli matka przechodziła w ciąży zakażenia, szczególnie te należące do tzw. grupy TORCH. Tą nazwą określa się zakażenia w ciąży różnymi czynnikami, które mogą wywołać u dziecka podobne objawy, m.in. uszkodzenie słuchu. Do tej grupy należą: toksoplazmoza, różyczka, cytomegalia, opryszczka narządów płciowych, kiła, odra i inne. Jeśli było podejrzenie wystąpienia zakażenia, lekarz prowadzący powinien o tym wiedzieć. Uszkodzenie słuchu może powodować również niektóre urazy okołopłodowe, jak również występowanie schorzenia w bliskiej rodzinie. Lekarz powinien o to zapytać matkę przed wypisaniem jej do domu.

Jeśli u dziecka zostanie wykryta wada słuchu przed 6. miesiącem życia, leczenie jest wtedy najefektywniejsze. Wówczas można dobrać odpowiednie aparaty słuchowe oraz skuteczną rehabilitację. Ważne jest, by nastąpiło to przed kształtowaniem się zdolności mowy, ponieważ dzieci z upośledzonym słuchem mają problemy z nauką mówienia.