Białaczka przewlekła

Wyróżnia się dwa rodzaje przewlekłych białaczek – przewlekłą białaczkę limfatyczną oraz przewlekłą białaczkę szpikową. Obie choroby znacznie się od siebie różnią, wymagają również innego leczenia. Najczęściej pierwszym objawem przewlekłej białaczki jest nieprawidłowy wynik morfologii krwi obwodowej, w którym pojawia się zwiększona liczba białych krwinek czyli leukocytoza. Często badanie wykonywane jest w ramach badań profilaktycznych i nieprawidłowy wynik odkrywany jest przypadkowo, wymaga jednak dalszej diagnostyki.

Spis treści:
  1. 1. Rodzaje białaczki przewlekłej 
  2. 2. Objawy przewlekłej białaczki limfocytowej
  3. 3. Leczenie białaczki przewlekłej
  4. 4. Przewlekła białaczka prolimfocytowa
  5. 5. Białaczka włochatokomórkowa
  6. 6. Przewlekła białaczka szpikowa
  7. 7. Diagnostyka i rokowania przewlekłej białaczki szpikowej

1. Rodzaje białaczki przewlekłej 

Rodzaje i leczenie białaczki Odtwórz wideo
Rodzaje i leczenie białaczki Białaczka to rodzaj choroby układu krwionośnego, która...

W skład przewlekłych białaczek limfatycznych wchodzą:

  • Przewlekła białaczka limfocytowa typu-B,
  • Białaczka włochatokomórkowa,
  • Białaczka prolimfocytowa,
  • Białaczka z dużych ziarnistych limfocytów.

Przewlekła białaczka limfocytowa B-komórkowa (CLL-B chronic lymphocytic leukemia cell-B) to najczęściej spotykana białaczka w Europie i w Ameryce Północnej. Jest to choroba nowotworowa wywodzącą się z podtypu białych krwinek zwanych limfocytami. W przebiegu choroby dochodzi do zajęcia szpiku kostnego i węzłów chłonnych przez nieprawidłowe limfocyty, które wypierają prawidłowe komórki układu krwiotwórczego.

2. Objawy przewlekłej białaczki limfocytowej

Na przewlekłą białaczkę limfatyczną chorują dorośli, przeważnie w wieku powyżej 50 lat. Ryzyko zachorowania rośnie z wiekiem. Szczyt zachorowań przypada na 65-70 rok życia, mężczyźni chorują częściej niż kobiety. Etiologia choroby nie jest znana. U znacznej części chorych pierwszym objawem jest nieprawidłowy wynik morfologii krwi obwodowej, w którym pojawia się leukocytoza. Choroba zwykle rozwija się podstępnie, a pierwsze objawy białaczki są niecharakterystyczne. Mogą pojawić się objawy ogólne:

Pojawiają się również odchylenia widoczne w badaniu lekarskim:

  • powiększenie węzłów chłonnych w okolicy szyi, pachy lub pachwiny – obecne u większości chorych;
  • powiększenie śledziony – obecne u połowy chorych;
  • powiększenie wątroby;
  • powiększenie migdałków;
  • zakażenia skóry lub innych części ciała.

W celu postawienia rozpoznania  wykonuje się morfologię krwi obwodowej z rozmazem oraz badanie szpiku kostnego. Szpik pobiera się z okolicy mostka lub biodra. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym – po podaniu znieczulenia lekarz specjalną igłą wkłuwa się w kość, gdzie znajduje się szpik kostny i pobiera się próbkę. Samo nakłucie szpiku zwykle jest bezbolesne, pacjent może jednak samo pobranie odczuwać jako delikatne ssanie lub rozpieranie.

Następnie lekarz dokonuje oceny szpiku pod mikroskopem, po wcześniejszym odpowiednim przygotowaniu materiału, co pozwala ocenić komórki. Oceniany jest rodzaju komórek, które uległy przemianie nowotworowej, określana jest liczba i rozmiary komórek nowotworowych, oraz wykonywane jest specjalistyczne badanie cytogenetyczne, które  określa rodzaj zmian w zestawie genów komórek i ich mutacji.

3. Leczenie białaczki przewlekłej

Leczenie białaczki zależne jest od zaawansowania choroby. Stosowana jest chemioterapia, przeszczepianie komórek szpiku, usunięcie śledziony. Białaczka u części chorych przebiega łagodnie, a czas przeżycia wynosi 10-20 lat. Jednak możliwy jest także przebieg od początku agresywny, lub przejście po fazie łagodnej do fazy agresywnej. Najczęstszą przyczyną zgonów są zakażenia, głównie układu oddechowego.

4. Przewlekła białaczka prolimfocytowa

Występuje także głównie u ludzi starszych. W jej przebiegu prawie zawsze dochodzi do powiększenia śledziony oraz znacznego wzrostu liczby białych ciałek krwi. Występuje przy tym zmniejszenie czerwonych krwinek oraz płytek krwi. Ten typ białaczki ma gorsze rokowanie od przewlekłej białaczki limfocytarnej.

5. Białaczka włochatokomórkowa

Białaczka włochatokomórkowa dotyka osoby nieco młodsze, średnia wieku w chwili wykrycia choroby wynosi 52 lat. Przebiega często wiele lat bez objawów. Białaczka z dużych ziarnistych limfocytów jest chorobą rzadką i występuje głównie u ludzi dorosłych. Czasami choroba występuje wraz z reumatoidalnym zapaleniem stawów.

6. Przewlekła białaczka szpikowa

Przewlekła białaczka szpikowa (chronic myeloid leukemia CML) to choroba nowotworowa wywodzącą się ze szpiku kostnego. W przeciwieństwie do ostrych białaczek przebieg choroby jest długotrwały i stosunkowo powolny. Choroba stanowi około 15 % wszystkich białaczek. Większość chorych to osoby dorosłe, najczęściej w 4 i 5 dekadzie życia, dzieci chorują bardzo rzadko. Przyczyna występowania choroby nie jest znana, ryzyko wzrasta po narażeniu na promieniowanie jonizujące.

Przewlekła białaczka szpikowa spowodowana jest zmianami w kodzie genetycznym niektórych komórek w szpiku kostnym. W komórkach tych część chromosomu 9 zamienia się miejscem z częścią chromosomu 22 – proces ten nazywamy translokacją. Powstaje nieprawidłowy chromosom zwany chromosomem Philadelphia (Ph). Nieprawidłowy chromosom pobudza mnożenie białych krwinek w szpiku kostnym.

W przewlekłej białaczce szpikowej również pojawiające się objawy mogą być niecharakterystyczne. Może pojawiać się zmęczenie, utrata masy ciała, uczucie pełności w jamie brzusznej i bóle w lewym podżebrzu  (w wyniku powiększenia śledziony), spadek wydolności fizycznej.

Objawy są czasami związane z występowaniem znacznej leukocytozy (zbyt wysoki poziom białych krwinek) i mogą to być objawy leukostazy, to znaczy zaburzenia przepływu krwi w najmniejszych naczyniach związane z dużą ilością leukocytów.

Do objawów tych należy:

W  przewlekłej białaczce szpikowej objawy są w znacznym stopniu uzależnione od fazy w której znajduje się chory.

Przewlekła białaczka szpikowa przebiega najczęściej w trzech fazach:

  • faza przewlekła –początkowa, zwykle w tej fazie choroba jest diagnozowana; trwa najdłużej. W badaniach występuje  większą liczbę białych krwinek we krwi i w szpiku, ale większość z nich to dojrzałe komórki, które funkcjonują prawidłowo. Od czasu wprowadzenia do leczenia nowych metod większość pacjentów (80%) pozostaje w tej stabilnej fazie przez okres co najmniej 5 lat.
  • faza akceleracji – choroba przyspiesza, dochodzi do wzrostu liczby niedojrzałych komórek (blastów) we krwi, szpiku kostnym, wątrobie oraz śledzionie. Jednak komórki blastyczne nie potrafią spełniać funkcji prawidłowych białych ciałek krwi, co związane jest ze wzrostem liczby zakażeń. W zależności od sposobu terapii długość tej fazy może przekroczyć 1 rok.
  • faza blastyczna – najbardziej złośliwa i podobna przebiegiem do ostrej białaczki. Wytwarzane są znaczne ilości komórek nowotworowych we krwi, doprowadza to do wyparcia ze szpiku prawidłowego utkania, czego powodem jest anemia, małopłytkowość.

7. Diagnostyka i rokowania przewlekłej białaczki szpikowej

W celu rozpoznania przewlekłej białaczki szpikowej oraz oceny postępu choroby wykonuje się pobranie szpiku kostnego. Leczenie uzależnione jest od fazy białaczki. Stosowane są inhibitory kinazy tyrozynowej, przeszczepianie szpiku, interferon alfa, hydroksymocznik. Rokowanie jest zależne od zaawansowania choroby i stosowanego leczenia, odsetek wyleczeń sięga 60-80%.

Bibliografia

  • Janicki K. Hematologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2431-5
  • Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
  • Urasiński I. Hematologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 1996, ISBN 83-86342-21-8
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

Artykuły Białaczka przewlekła

Rozpoznanie białaczki przewlekłej
Białaczka przewlekła Rozpoznanie białaczki przewlekłej

Wyróżnia się dwa rodzaje przewlekłych białaczek – przewlekłą białaczkę limfatyczną oraz przewlekłą białaczkę szpikową. Obie choroby znacznie się od siebie różnią, wymagają również innego leczenia. Najczęściej jednym z pierwszych...

Leczenie białaczki przewlekłej
Białaczka przewlekła Leczenie białaczki przewlekłej

(...) w stanie zdrowia pozwalającym mu na kontynuowanie codziennych aktywności, ochrona przed zakażeniami. Białaczka przewlekła u...

Objawy białaczki przewlekłej
Białaczka przewlekła Objawy białaczki przewlekłej

Najczęściej pierwszym objawem przewlekłej białaczki jest nieprawidłowy wynik morfologii krwi obwodowej, w którym pojawia się zwiększona liczba białych ciałek krwi, czyli leukocytoza. Często badanie wykonywane jest w ramach badań profilaktycznych i...

Rodzaje białaczki przewlekłej
Białaczka przewlekła Rodzaje białaczki przewlekłej

Wyróżnia się dwa rodzaje przewlekłych białaczek – przewlekłą białaczkę limfatyczną oraz przewlekłą białaczkę szpikową. Obie choroby znacznie się od siebie różnią, wymagają również innego leczenia. Na przewlekłą białaczkę...

Białaczka przewlekła Rokowanie białaczki przewlekłej

Wyróżnia się dwa rodzaje przewlekłych białaczek – przewlekłą białaczkę limfatyczną oraz przewlekłą białaczkę szpikową. Choroby różnią się między sobą, a rokowania zależne są od typu białaczki, jej zaawansowania oraz stosowanego...

Białaczka
Onkologia Białaczka

Białaczka jest nowotworem krwi. Choroba ta została opisana po raz pierwszy w 1845 roku. Historycznie...

Objawy alergii Pokrzywka przewlekła

Pokrzywka przewlekła to dość rzadko występująca postać pokrzywki. Pojawia się najczęściej u...

Schizofrenia Schizofrenia przewlekła

Schizofrenia przewlekła to przeciwieństwo schizofrenii ostrej, rozwijającej się nagle i szybko. Pacjenci ze schizofrenią przewlekłą od początku mogą wykazywać trudności emocjonalne i społeczne.

Przewlekła biegunka
Biegunka Przewlekła biegunka

Artykuł sponsorowany Mianem przewlekłej biegunki określamy biegunkę, która utrzymuje...

Astma przewlekła
Przebieg astmy Astma przewlekła

Astma jest jedną z najczęściej występujących przewlekłych chorób układu oddechowego....

Białaczka u dzieci
Białaczka Białaczka u dzieci

Białaczka u dzieci to najczęstsza choroba nowotworowa wieku dziecięcego. 30% wśród rozpoznawanych...

Anemia a białaczka
Białaczka Anemia a białaczka

Anemia i białaczka bardzo często współistnieją ze sobą. Można wręcz stwierdzić, że objawy...

Białaczka a chłoniak
Chłoniaki Białaczka a chłoniak

Zarówno białaczka jak i chłoniak są chorobami nowotworowymi, które dotyczą zmian...

Białaczka Białaczka szpikowa

Możliwości leczenia w przewlekłej białaczce szpikowej (PBS) obejmują szereg leków, schematów...

Białaczka a infekcje
Białaczka Białaczka a infekcje

U chorych na białaczkę infekcje zdarzają się zdecydowanie częściej niż u...

Objawy białaczki i chłoniaków Świąd a białaczka

Białaczka to groźna choroba nowotworowa, która daje liczne objawy od ogólnych,...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij