Białko Bence'a-Jonesa w moczu

Białko Bence-Jonesa to występujące w moczu łańcuchy lekkie immunoglobulin. Białko to pojawia się w moczu w przebiegu grupy chorób określanych jako gammapatie monoklonalne, w tym przede wszystkim w przebiegu szpiczaka mnogiego (szpiczaka plazmocytowego). Schorzenia te powstają w wyniku nowotworowego rozrostu pojedynczego klonu komórek nazywanych plazmocytami. Komórki te produkują w nadmiarze jeden rodzaj immunoglobulin, czyli tak zwane białko M, których lekkie łańcuchy są z łatwością przefiltrowywane przez nerki do moczu i wykrywane w badaniach jako białko Bence–Jonesa. Jego oznaczenie jest bardzo pomocne w diagnostyce szpiczaka mnogiego i innych gammapatii monoklonalnych.

Sposób oznaczania białka Bence-Jonesa

Oznaczenia tego białka dokonuje się w próbce moczu. Podczas jej pobierania obowiązuje takie samo postępowanie jak przy pobieraniu moczu do badania ogólnego. Przed pobraniem próbki moczu należy umyć okolice intymne wodą z mydłem i dokładnie je spłukać. Pierwszych kilkanaście kropli powinno się oddać do toalety, a następnie zapełnić część sterylnego pojemnika i jak najszybciej dostarczyć go do laboratorium. Niekiedy oznaczenia dokonuje się w dobowej zbiórce moczu. Wówczas do specjalnego pojemnika oddaje się mocz od drugiej porcji pierwszego dnia, do pierwszej porcji dnia następnego i podobnie - dostarcza się do laboratorium.

W zdrowych nerkach białka osocza przedostają się do moczu w bardzo małych ilościach ze względu na zbyt duży rozmiar i ujemny ładunek. Białko Bence'a-Jonesa jednak jest na tyle małe, że z łatwością przedostaje się przez błonę filtracyjną do moczu. Ten rodzaj białkomoczu określa się jako białkomocz z przeładowania, inaczej białkomocz nadmiarowy. Badaniem ogólnym moczu możemy wykryć występowanie białkomoczu, jednak, aby dokładnie określić rodzaj wydalanego białka konieczne są bardziej szczegółowe badania. Dawniej w celu wykrycia białkomoczu Bence-Jonesa wykorzystywano zjawisko precypitacji termicznej. W tym badaniu podgrzanie moczu do 60°C powodowało, że w przypadku gammapatii monoklonalnych łańcuchy lekkie immunoglobulin zaczynały zbijać się w grudki.
Obecnie stosowana jest metoda elektroforezy białek moczu na żelu agarozowym, która pozwala na dokładne określenie rodzaju białkomoczu, w tym wykrycie białka Bence-Jonesa.
Jeśli natomiast chcemy określić ilościowo zawartość tego białka, oznaczenia dokonuje się w dobowej zbiórce moczu

Interpretacja wyniku oznaczenia białka Bence-Jonesa

U zdrowego człowieka nie wykrywa się w moczu białka Bence-Jonesa. Badanie to jest wykonywane przy podejrzeniu gammapatii monoklonalnych, takich jak szpiczak mnogi czy makroglobulinemia Waldenstroma. Stanowi ono jedno z ważnych kryteriów diagnostycznych w tych chorobach. Białko to może też być wykryte zupełnie przypadkowo, kiedy to w badaniu ogólnym moczu stwierdzi się białkomocz, a w bardziej szczegółowych badaniach okazuje się, że jest to białkomocz Bence-Jonesa. Należy wówczas natychmiast rozpocząć dalszą diagnostykę w kierunku gammapatii monoklonalnych. Sama obecność tego białka w moczu często staje się przyczyną niewydolności nerek w przebiegu szpiczaka mnogiego, ponieważ gromadzące się w nich złogi łańcuchów lekkich działają na nerki uszkadzająco.

Przypisy
Mariańska B., Fabijańska-Mitek B., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2758-6
Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4
Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Artykuły Białko Bence'a-Jonesa w moczu

Właściwości fizykochemiczne moczu oznaczane są w badaniu ogólnym moczu , wykonywanym w przypadku podejrzenia chorób układu moczowego, chorób ogólnoustrojowych (jak cukrzyca czy nadciśnienie ...

Barwnik żółciowy, który jest rozpuszczalny w wodzie i może być obecny w moczu każdego zdrowego człowieka nosi nazwę urobilinogen.<br />
<br />
Jest on produktem metabolizmu bilirubiny i jego wydalanie na dobę powinno wynosić 0-4 mg (0-67 umol). Zwiększona ilość świadczy o wzmożonym wydalaniu urobilinogenu, czego symptomem jest bardziej intensywny, żółtawo-brązowy kolor. Takie zjawisko może być oznaką zwiększonej produkcji bilirubiny na przykład przy rozpadzie krwinek czerwonych (hemoliza) lub być objawem uszkodzenia wątroby (np. jej wirusowe zapalenie). Innym powodem takiego stanu rzeczy może być również jedzenie tłustych posiłków czy niedawno przebyty dość intensywny wysiłek fizyczny. Do wystąpienia tego zaburzenia może dojść również poprzez przewlekłe zaparcia, które powodują upośledzenie krążenia jelitowo-wątrobowego żółci, a więc nasilają produkcję urobilinogenu.<br />
<br />
Jak zinterpretować domowe badanie na obecność urobilinogenu w moczu? Wyczerpującej odpowiedzi na to zagadnienie udzieli krok po kroku Lekarz Łukasz Dubielecki.

Badanie ogólne moczu jest jednym z elementarnych badań, służących diagnozowaniu chorób, które pozwalają ocenić funkcjonowanie organizmu. Badanie moczu wykonuje się na czczo. Badany osobiście ...

Albuminy są wykrywane metodą paskową, zaś w laboratorium stosuje się pomiar ilościowy wydalanego białka za pomocą metod kalorymetrycznych.<br />
<br />
Zdrowy człowiek wydala białko z moczem w wysokości nieprzekraczającej 250 mg. Jeżeli norma zostaje przekroczona, występuje białkomocz.<br />
<br />
Przyczyny białkomoczu to:<br />
- choroby układu krwionośnego,<br />
- uszkodzenia struktur lub czynności&nbsp; kłębuszków i cewki nerkowej,<br />
- stany zapalne dróg moczowych.<br />
<br />
Czasami testy paskowe mogą dawać wynik fałszywie dodatni. W jaki sposób wykonać domowe badanie na obecność białka w moczu?

Badania moczu są jednymi z podstawowych badań laboratoryjnych, których wyniki umożliwiają wykrycie wielu chorób. Mocz może zawierać setki różnych substancji, które są efektem końcowym procesu ...

Przeprowadzane badania moczu mogą pomóc w zdiagnozowaniu wielu chorób, między innymi nerek i wątroby oraz dróg moczowych.

Białko jest elementem każdej komórki ludzkiego ciała. Jest to główny składnik skóry, mięśni, narządów i gruczołów. Białko jest również we wszystkich płynach organizmu człowieka z wyjątkiem moczu i ...

Białkomocz to przypadłość, podczas której w moczu zawarta jest nieprawidłowo duża ilość białka, a konkretnie albumin. Albumina jest głównym białkiem krwi. Podczas prawidłowego filtrowania krwi ...

Panowie po 50 roku życia są narażeni na wystąpienie raka prostaty. Regularne badania i wizyty kontrolne pozwolą na wczesne wykrycie zmian i skuteczne ich wyleczenie.

Aby wcześnie wykryć nowotwór, należy wykonać badanie przesiewowe oraz zweryfikować każdy niepokojący objaw u lekarza. Jest to bardzo ważne, bo wcześnie wykryty rak ma większe szanse na całkowite wyleczenie. Do tego terapia zastosowana we wczesnym stadium choroby jest mniej inwazyjna i nie powoduje okaleczenia. Jest ona przeprowadzana zwykle na trzy sposoby. Zabieg chirurgiczny polega na usunięciu prostaty i okolicznych węzłów chłonnych. Innym rozwiązaniem jest też leczenie hormonalne, czyli kastracja chirurgiczna lub farmakologiczna. Stosuje się także radioterapię (brachyterapia i/lub teleradioterapia).<br />
<br />
Przeprowadzenie konkretnej terapii jest uzależnione od stopnia zaawansowania nowotworu oraz wieku chorego. W przypadku raka ograniczonego do prostaty wdraża się miejscowe leczenie radykalne (radioterapia i chirurgia), zaś w sytuacji, gdy choroba jest bardziej zaawansowana, stosuje się leczenie hormonalne. Elektroresekcję poprzez cewkę stercza i paliatywną radioterapię wykorzystuje się w leczeniu paliatywnym.<br />
<br />
O profilaktyce stercza opowiada dr Janusz Meder, onkolog.

Badanie osteoporozy to tak naprawdę dość dużo różnego rodzaju testów. Prawidłowa diagnoza osteoporozy może wymagać przebadania krwi i moczu oraz badań obrazowych. Te ostatnie pozwalają zobaczyć, ...

Badanie osteoporozy

Przerost prostaty, czyli gruczołu krokowego, dotyczy niemal połowy mężczyzn powyżej 50 roku życia. W przebiegu tego schorzenia występuje utrudnione oddawanie moczu. Leczenie chorób prostaty jest w ...

Leczenie farmakologiczne i odpowiednia dieta mogą w dużym stopniu przyczynić się do poprawy zdrowia chorego.

Kamica nerkowa jest jednym z najczęściej występujących schorzeń układu moczowego. Polega ona na obecności w drogach moczowych nierozpuszczalnych złogów, powstających wskutek wytrącania się ...

Zdjęcie rentgenowskie - widoczny kamień nerkowy.

Nerki zalicza się do najważniejszych narządów znajdujących się w organizmie człowieka. Wszelkie zaburzenia w ich funkcjonowaniu negatywnie wpływają na stan zdrowia. W wyniku chorób nerek może ...

Pani doktor Joanna Pazik opowiada o tym, kto jest w grupie największego ryzyka oraz co robić, aby móc zapobiec niewydolności nerek.

Serotonina to amina biogenna, neuroprzekaźnik wytwarzany w organizmie i niezbędny do działania różnych procesów w organizmie. Jej poziom można zwiększyć poprzez odpowiednią modyfikację diety.

Wapń jest ważnym dla funkcjonowania organizmu minerałem, ale jego nadmiar nie jest korzystny dla człowieka. Jakie są objawy nadmiaru wapnia w organizmie?

Nefrotomia to zabieg chirurgiczny polegający na nacięciu miąższu nerki, usuwający z nerek kamienie nerkowe , torbiele nerek lub zmienioną chorobowo tkankę. Kamienie nerkowe to złogi pojawiające ...

Zdjęcie rentgenowskie - widoczny kamień nerkowy.

Homocysteina to rodzaj aminokwasu obecnego w organizmie człowieka. We krwi pojawia się w wyniku trawienia pokarmów zawierających białko . Jej niewielka ilość jest niezbędna do prawidłowego ...

Osteoporoza jest stanem chorobowym, polegającym na postępującym ubytku masy kostnej, osłabieniu struktury przestrzennej kości oraz zwiększonej podatności na złamania. Można jednak zapobiec ...

Mocznik we krwi jest parametrem umożliwiającym ocenę funkcji nerek . Związek ten jest końcowym produktem rozkładu białek i wytwarzany jest głównie w wątrobie. Stężenie mocznika w surowicy zależy ...

Badanie krwi jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej wykonywanych badań. Krew można badać jednak nie tylko pod kątem składników morfologicznych takich, jak erytrocyty , leukocyty czy ...

Leptospirozy to choroby wywoływane przez krętki Leptospira interrogans z rodziny Leptospira. Wydzielają one endotoksynę - substancję, która wywołuje gorączkę, zaburzenia w krążeniu, uszkodzenie ...

Leptospirozy to choroby odzwierzęce wywołane przez zarażenie krętkami z rodziny Leptospira.

Kwashiorkor to niedożywienie organizmu w wyniku dostarczania zbyt małej ilości białka w diecie. Inaczej nazywany jest niedożywieniem białkowym czy złośliwym niedożywieniem. Choroba ta dotyczy ...

Zapalenie jamy ustnej i wypadające u dziecka włosy wskazują na niedobór witamin z grupy B.

Fibrynogen jest jednym z czynników krzepnięcia krwi . Należy do białek osocza. Wytwarzany jest w wątrobie. Fibrynogen zaangażowany jest w końcowej fazie procesu krzepnięcia. Przechodzi w białko ...

Normy laboratoryjne

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »