Białko C

Badanie biochemiczne krwi obejmuje analizę składników osocza (zasadniczego, płynnego składnika krwi, w którym znajdują się składniki morfologiczne). Osocze transportuje cząsteczki niezbędne komórkom, tj. elektrolity, białka i inne składniki odżywcze oraz produkty przemiany materii. Biochemia krwi dostarcza wielu informacji i wskazówek, pozwalających ustalić właściwą diagnozę choroby. Po odwirowaniu krwi pełnej (czyli takiej, która zawiera wszystkie prawidłowo występujące elementy komórkowe) otrzymuje się płyn, w kolorze słomkowym - osocze.

 

Składniki osocza

Składniki osocza to:
  • enzymy (np. ALAT, ASPAT);
  • hormony (np. T3, T4, TSH); 
  • białko (np. albuminy, immunoglobuliny);
  • elektrolity (np. Na, K),;
  • pierwiastki śladowe (np. Cu, Mb).

Wyniki tych badań to obraz funkcji: wszystkich narządów, gruczołów, stanu nawodnienia, odżywiania, postępu choroby. Ogromna ilość schorzeń nie mogłaby być diagnozowana i leczona bez oceny zmian tych substancji. W badaniu biochemii krwi każdy oceniany składnik ma ustalone granice normy, w których powinien się mieścić. Normy badań laboratoryjnych zależą od innych elementów procesu diagnostycznego, dlatego analizę biochemii krwi powinien przeprowadzać lekarz prowadzący pacjenta. Ponadto, warto pamiętać, iż każde odchylenie od normy świadczy o zaburzeniach funkcji organizmu. 

Jak przygotować się do biochemii krwi?

Przed pobraniem krwi należy dokładnie się umyć (zmniejszy to ryzyko ewentualnej infekcji). Biochemię krwi należy wykonywać na czczo, można jedynie z rana wypić szklankę przegotowanej wody. W przypadku przyjmowania leków należy skonsultować się z lekarzem i zapytać o to, czy na kilka dni przed badaniem nie należy ich odstawić. 3 - 4 dni przed badaniem powinno się odstawić witaminy i minerały. 

Białko C we krwi 

Białko C, podobnie jak białko S i antytrombina III, jest naturalnie występującym inhibitorem krzepnięcia. Należy do białek zależnych od witaminy K. Pod względem biochemicznym jest proteazą serynową, która w formie aktywnej degraduje aktywny czynnik V (przy współudziale heparyny) oraz przy udziale białka S. W osoczu białko C występuje w formie nieaktywnej. Aktywacja białka C następuje na powierzchni śródbłonka naczyń przy interakcji trombiny i trombomoduliny. Aktywność białka C może być oznaczona funkcjonalnie (amidolitycznie, przy użyciu substratów chromogennych) lub jako antygen (immunologiczne). U heterozygot wrodzony niedobór białka C wiąże się z ryzykiem nawracających zapaleń zakrzepowych żył.

Stężenie białka C

Materiałem biologiczny w tym badaniu jest krew pobrana do próbówki zawierającej 3,8% cytrynianu sodu (w stosunku 1 części cytrynianu do 9 części krwi). 
Wartość referencyjna: 
  • aktywność 65 - 150%;
  • stężenie 65 - 150%.
100% stanowi aktywność i stężenie obecne w osoczu osób zdrowych. 

Zaburzenia stężenia białka C we krwi

Spadek stężenia jest spowodowany przez:
  • choroby zakrzepowe;
  • wrodzone niedobory białka C (homozygoty - ostra zakrzepica u dzieci, heterozygota - zakrzepica żylna występująca przed 30. rokiem życia, wówczas stężenie białka wynosi 40 - 50% wartości prawidłowych); 
  • choroby wątroby;
  • zespół rozsianego wykrzepiania naczyniowego.

Z nabytym niedoborem białka C można spotkać się w przypadku niedoboru witaminy K oraz sepsy.
Przypisy
Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie, OINPHARMA, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61364-05-4
Mariańska B., Fabijańska-Mitek B., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2758-6
Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Artykuły Białko C

Białko S wspólnie w białkiem C pełnią w organizmie funkcję naturalnych inhibitorów procesów krzepnięcia. Stanowią one istotny element równowagi między aktywnością czynników prozakrzepowych, a ...

C-telopeptyd kolagenu typu I (ICTP) jest peptydem powstającym w procesie degradacji kolagenu typu I. Kolagen jest to białko będące głównym składnikiem budulcowym tkanki łącznej oraz macierzy ...

Białko płodowe alfa (AFP), inaczej alfa-fetoproteina, to glikoproteina o masie molowej 69 000. Wytwarzana jest ona w dużych ilościach przez pęcherzyk żółtkowy, a po jego zaniku przez przewód ...

Białko Bence-Jonesa to występujące w moczu łańcuchy lekkie immunoglobulin. Białko to pojawia się w moczu w przebiegu grupy chorób określanych jako gammapatie monoklonalne, w tym przede wszystkim w ...

Osoby uprawiające aktywnie sport czy ćwiczenia fizyczne, chcące zwiększyć masę mięśniową, powinny stosować odpowiednią do potrzeb organizmu dietę. W tym przypadku zaleca się dietę białkową.

Wegetarianizm to bardzo zdrowa dieta , która zakłada wyeliminowanie z jadłospisu mięsa i jego pochodnych. Według lekarzy, dobrze zbilansowana dieta wegetariańska nie szkodzi zdrowiu, a wręcz ...

Wegetarianizm to nie tylko sposób odżywiania, ale i styl życia.

Białka (inaczej proteiny) są głównym materiałem budulcowym organizmu, stanowią około 20% masy ciała człowieka, w tym głównie układu mięśniowego. Białka pełnią wiele ważnych funkcji, zapewniając ...

Wysokobiałkowe rośliny strączkowe uzupełniają dietę wegetariańską w aminokwasy.

Chrupiące frytki lubi każdy, ale nikt nie zaliczyłby ich do zdrowej żywności. A jednak jak widać frytki mogą być zdrowe. Przygotowane bez dodatku tłuszczu jak w tym przepisie nie są wcale bombą ...

Pasta sojowa to jeden z najzdrowszych posiłków wegetariańskich ze względu na lecznicze właściwości soi . Nie tylko zawiera ona białko najwyższej jakości, ale także błonnik i wielonienasycone ...

Przepisy wegetariańskie bywają skomplikowane, ale sałatki są proste i szybkie w przygotowaniu, czego przykładem jest sałatka z czerwonej soczewicy . Składniki: szklanka czerwonej soczewicy, ...

Limonka jest alternatywą dla powszechnie wykorzystywanej do robienia drinków cytryny. Zawiera więcej witaminy C , jej smak jest mniej cierpki i łagodniejszy, dlatego dobrze komponuje się z ...

Natka pietruszki zazwyczaj kojarzy się jako zielony dodatek do zup, sałatek i twarogów. Ze względu na bogactwo witamin w niej zawartych, warto wypróbować rewitalizujący koktajl. Liście pietruszki ...

Czy zastanawiałaś się kiedyś, jakie właściwości odżywcze mają jagody? Czy wiedziałaś, że zawiera kwasy organiczne, pektyny, witaminy z grupy B , prowitaminę A i witaminę C ? Ponadto są doskonałym ...

Jeśli nie smakują ci owocowe herbaty, które można kupić w sklepach, możesz przyrządzić własną herbatę owocową z grejpfrutem. Zawiera sporą dawkę witaminy C i beta-karotenu oraz flawonoidów. Są to ...

Wypróbuj napoju ze świeżych porzeczek, które mają bardzo pozytywny wpływ na zdrowie. Są one bogactwem witamin i składników mineralnych. Zawierają żelazo , cynk , miedź,  potas oraz witaminy: A , C ...

Samodzielnie przyrządzony sok marchwiowy jest dużo zdrowszy od kupionego w sklepie, który może zawierać sztuczne barwinki i konserwanty. Sok wykonany w domu zawiera bardzo duże ilości witaminy A , ...

Kolagen nadaje kształt narządom oraz zapewnia wytrzymałość na uszkodzenia mechaniczne. Podczas starzenia się organizmu spada ilość włókien kolagenowych, dlatego tworzą się m.in. zmarszczki.

Kolagen - innowacyjny nutrikosmetyk!

Dieta dobrych kalorii jest prosta w stosowaniu. Wystarczy zjadać dobre kalorie, a unikać złych. Niestety trzeba wiedzieć, które produkty są dozwolone, a których nie wolno jeść. Przy prawidłowym ...

Przepis na bardzo zdrowy i niskokaloryczny deser. Białko jaja jest białkiem wzorcowym, gdyż dostarcza wszystkich niezbędnych nam aminokwasów. Na dodatek wcale nie zawiera cholesterolu, gdyż ...

Zboża stanowią podstawowy składnik pożywienia wielu kultur. Produkty zbożowe od zawsze stanowiły kluczowy pokarm we wszystkich krajach na kuli ziemskiej, ale obecnie są pomijane w codziennym ...

Produkty zbożowe stanowią podstawę żywienia i dostarczają niezbędnych składników mineralnych.

Normy laboratoryjne

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »