Białko całkowite we krwi

Białko całkowite we krwi to zbiór wszystkich frakcji białek krwi, takich jak: albuminy, globuliny, fibrynogeny, lipoproteiny, glikoproteiny i wiele innych. Dotąd poznano ponad 300 białek występujących we krwi, a liczba ich stale rośnie. Oprócz białek występujących na stałe we krwi, istnieją też białka pojawiające się w osoczu okresowo, w razie stanów chorobowych, np. białka wydzielane przez komórki nowotworowe lub białka będące produktem rozpadu komórek. Prawidłowy poziom białka całkowitego we krwi osób zdrowych zależy głównie od równowagi między wytwarzaniem, a rozpadem dwóch głównych frakcji białkowych krwi- albumin i globulin.

Spis treści

Rola białek osocza i norma poziomu białek we krwi

Białka krwi pełnią następujące role:

odpowiadają za dystrybucję płynów pomiędzy przestrzenią wewnątrznaczyniową i pozanaczyniową;
biorą udział w procesach krzepnięcia krwi (np. fibrynogen);
pełnią funkcje transportowe, są nośnikami hormonów, leków, metali we krwi, metabolitów (albuminy, haptoglobina);
pełnią funkcje enzymatyczne;
biorą udział w reakcjach odpornościowych, np. immunoglobuliny - przeciwciał wytwarzanych przez komórki układu odpornościowego, białka układu dopełniacza, białka ostrej fazy;
są składnikami układu buforującego, czyli odpowiedzialnego za utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej, a co za tym idzie, pH naszego organizmu na poziomie 7,35 (nawet niewielkie wahania pH mogą doprowadzić do śmierci);
hormonów i receptorów.

Stężenie białka całkowitego w osoczu w warunkach prawidłowych wynosi 66 - 87 g/l. Spadek poziomu białka poniżej normy określamy mianem hipoproteinemii, zaś wzrost ponad normę - hiperproteinemii. Oprócz stężenia białka całkowitego, ważne są też odpowiednie proporcje składających się na nie frakcji - zaburzenie proporcji poszczególnych białek może informować o zaburzeniu funkcji wątroby, nerek, chorobie nowotworowej i wielu innych.

Jakie stany mogą prowadzić do hiperproteinemii?

Zazwyczaj przyczyna hiperproteinemii leży w nadmiernej produkcji immunoglobulin (czyli przeciwciał układu odpornościowego). Dzieje się tak przede wszystkim w rozrostach nowotworowych układu chłonnego, do których zaliczamy:

szpiczaka mnogiego;
chorobę Waldenstroma;
chorobę ciężkich łańcuchów;
inne rzadsze choroby układu chłonnego.

Do nadmiernej produkcji immunoglobulin dochodzi też:

w przewlekłych stanach zapalnych;
w chorobach z autoagresji (np. toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów i inne);
w chorobach wątroby (np. marskość wątroby, przewlekłe zapalenia wątroby).

Oprócz powyższych przyczyn, hiperproteinemia spowodowana może być poważnym odwodnieniem, a także błędem podczas pobrania krwi (np. zbyt długi ucisk stazy, który powoduje ucieczkę wody do tkanek i zagęszczenie próbki krwi).

Jakie stany mogą być przyczyną hipoproteinemii?

Hiporoteinemia może być wynikiem obniżenia syntezy białek, utraty białek lub rozcieńczenia krwi.
Do przyczyn hipoproteinemii należą:

nadmierna utrata białka przez nerki (np. w przebiegu kłębuszkowego zapalenia nerek, nefropatii cukrzycowej, amyloidozy nerek itd.);
nadmierna utrata białka przez przewód pokarmowy (np. stany zapalne przewodu pokarmowego, nowotwory przewodu pokarmowego, uchyłki itd.);
nadmierna utrata białka przez skórę (np. rozległe oparzenia, łuszczyca, pęcherzyca);
duże krwotoki;
sepsa;
rozległe urazy;
zaawansowane choroby nowotworowe;
zahamowanie syntezy białek w wątrobie (np. toksyczne uszkodzenie wątroby, marskość wątroby);
zaburzenia wchłaniania białek w jelicie (np. zespoły złego wchłaniania po usunięciu części jelita, ciężkie biegunki);
niedobory białka w diecie;
przewodnienie;
błąd przy pobraniu krwi (np. pacjent leżący podczas pobrania krwi może mieć zaniżone stężenie białka krwi z powodu rozcieńczenia).

Za krytyczny poziom białka całkowitego uznaje się 45 g/l. Poniżej tego poziomu dochodzi do rozwoju obrzęków i znacznego spadku wypełnienia łożyska naczyniowego, tzw. hipowolemii (białka odpowiadają w dużej mierze za utrzymanie płynu w łożysku naczyniowym, gdy białka jest z mało dochodzi do ucieczki wody do tkanek).

Przypisy

Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0

Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3

Linki zewnętrzne

Wydalanie białka z moczem dla oceny progresji uszkodzenia nerek w nadciśnieniu tętniczym

Artykuły Białko całkowite we krwi

Białko C

Badanie biochemiczne krwi obejmuje analizę składników osocza (zasadniczego, płynnego składnika krwi, w którym znajdują się składniki morfologiczne). Osocze transportuje cząsteczki niezbędne ...

Białko S

Białko S wspólnie w białkiem C pełnią w organizmie funkcję naturalnych inhibitorów procesów krzepnięcia. Stanowią one istotny element równowagi między aktywnością czynników prozakrzepowych, a ...

Żelazo we krwi

Żelazo we krwi jest ważnym parametrem w diagnozie różnych chorób. Pomiar stężenia tego mikroelementu pozwala na zdiagnozowanie choroby, jaką jest wrodzona hemochromatoza. Badanie stężenia żelaza ...

Anemia, inaczej niedokrwistość to zmniejszona ilość hemoglobiny we krwi, która jest najczęściej spowodowana niedoborem żelaza. Około 80% wszystkich rodzajów anemii wynikają właśnie z braku tego pierwiastka w organizmie. Główne przyczyny niedoboru żelaza to: niewłaściwa dieta uboga w mięso i warzywa zielone, typu szpinak czy sałata oraz duża utrata krwi z organizmu, np. w wyniku obfitych menstruacji. Czynniki, które wpływają na niski poziom żelaza to również upośledzenie wchłaniania z układu pokarmowego. Utrata krwi może być wynikiem poważnych obrażeń i urazów. Najczęściej dotyczy kobiet w młodym wieku, które mają zaburzenia miesiączkowania. Bardzo często problemy z krwawieniem pojawiają się u kobiet po menopauzie.<br />
<br />
Niedobór żelaza u mężczyzn pojawia się po przebytych zabiegach, np. usunięciu żołądka,  jelita lub w przebiegu niektórych dolegliwości, np. choroby Leśniewskiego Cohna, choroby trzewnej. Dodatkowo, dieta uboga w fosforany i szczawiany jest również przyczyną niedoboru żelaza u wielu panów.

Białko płodowe alfa (AFP)

Białko płodowe alfa (AFP), inaczej alfa-fetoproteina, to glikoproteina o masie molowej 69 000. Wytwarzana jest ona w dużych ilościach przez pęcherzyk żółtkowy, a po jego zaniku przez przewód ...

Mocznik we krwi

Mocznik we krwi jest parametrem umożliwiającym ocenę funkcji nerek . Związek ten jest końcowym produktem rozkładu białek i wytwarzany jest głównie w wątrobie. Stężenie mocznika w surowicy zależy ...

Białko w moczu

Badanie ogólne moczu jest jednym z elementarnych badań, służących diagnozowaniu chorób, które pozwalają ocenić funkcjonowanie organizmu. Badanie moczu wykonuje się na czczo. Badany osobiście ...

Albuminy są wykrywane metodą paskową, zaś w laboratorium stosuje się pomiar ilościowy wydalanego białka za pomocą metod kalorymetrycznych.<br />
<br />
Zdrowy człowiek wydala białko z moczem w wysokości nieprzekraczającej 250 mg. Jeżeli norma zostaje przekroczona, występuje białkomocz.<br />
<br />
Przyczyny białkomoczu to:<br />
- choroby układu krwionośnego,<br />
- uszkodzenia struktur lub czynności  kłębuszków i cewki nerkowej,<br />
- stany zapalne dróg moczowych.<br />
<br />
Czasami testy paskowe mogą dawać wynik fałszywie dodatni. W jaki sposób wykonać domowe badanie na obecność białka w moczu?

Stężenie wapnia

Badanie krwi jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej wykonywanych badań. Krew można badać jednak nie tylko pod kątem składników morfologicznych takich, jak erytrocyty , leukocyty czy ...

Hemoglobina

Hemoglobina (Hb, HGB) jest to białko , które zawierają krwinki czerwone, odpowiadające za przenoszenie tlenu do tkanek. Badanie hemoglobiny wykonywane jest podczas badania krwi , jakim jest ...

Takie dolegliwości jak: hamowanie wytwarzania glukozy w wątrobie i obwodowego wychwytu glukozy czy zaburzenia wydzielania insuliny i glukagonu, wątrobowego wychwytu glukozy objawiające się nieprawidłową gospodarką węglowodanową, a przez to nieprawidłowymi poziomami glikemii obserwuje się u osób chorych cukrzycę typu 1 oraz typu 2. Skąd to wynika?<br />
<br />
Warto wiedzieć, że stężenie HbA1c, na które wpływa zarówno glikemia przed-, jak i poposiłkowa, wskazuje średnie stężenie glukozy we krwi w czasie poprzednich 2-3 miesięcy. Dzieje się tak dlatego, gdyż hemoglobina A1c jest miarą stopnia glikacji hemoglobiny w erytrocytach, wyrażaną, jako procent całkowitego stężenia hemoglobiny. W zależności od czasu trwania i stężenia hemoglobina glikowana odzwierciedla ekspozycję erytrocytów na nieodwracalne działanie glukozy.<br />
<br />
Stężenie glukozy w przypadku chorych na cukrzycę zmienia się w czasie doby i poszczególnych dni, dlatego tak ważne jest jego monitorowanie.<br />
<br />
Jakie czynniki mają wpływ na poziom glikemii? Odpowie nasz ekspert - prof. dr hab. Waldemar Karnafel, diabetolog.

Białkomocz

Białkomocz to przypadłość, podczas której w moczu zawarta jest nieprawidłowo duża ilość białka, a konkretnie albumin. Albumina jest głównym białkiem krwi. Podczas prawidłowego filtrowania krwi ...

Białka

Białka (inaczej proteiny) są głównym materiałem budulcowym organizmu, stanowią około 20% masy ciała człowieka, w tym głównie układu mięśniowego. Białka pełnią wiele ważnych funkcji, zapewniając ...

Wysokobiałkowe rośliny strączkowe uzupełniają dietę wegetariańską w aminokwasy.

TIBC

TIBC to inaczej całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza. Inna jego nazwa to całkowite wysycenie żelazem. Jest to norma poziomu transferyny, czyli białka nośnikowego żelaza w ustroju (w ...

Badanie osteoporozy

Badanie osteoporozy to tak naprawdę dość dużo różnego rodzaju testów. Prawidłowa diagnoza osteoporozy może wymagać przebadania krwi i moczu oraz badań obrazowych. Te ostatnie pozwalają zobaczyć, ...

Haptoglobina

Haptoglobina (Hp) to tzw. białko ostrej fazy, czyli białko surowicy krwi syntezowane przez wątrobę, zmieniające stężenie we krwi w odpowiedzi na stany zapalne w organizmie, np. zapalenie jelit , ...

Dieta dobrych kalorii

Dieta dobrych kalorii jest prosta w stosowaniu. Wystarczy zjadać dobre kalorie, a unikać złych. Niestety trzeba wiedzieć, które produkty są dozwolone, a których nie wolno jeść. Przy prawidłowym ...

Alergia

Alergia we współczesnym świecie uznawana jest za najczęściej występujące schorzenie. Większa część chorób alergicznych ma charakter przewlekły i wymaga systematycznego leczenia. Alergię wywołuje ...

Skórne testy alergiczne pomagają w diagnozowaniu uciążliwych alergii. W zależności od rodzaju przeprowadzanych testów można określić alergię na kurz, sierść, pyłki, pokarmy, a nawet alergię na metale.

Alergia pokarmowa

Alergia pokarmowa wynika z niewłaściwego funkcjonowania układu odpornościowego organizmu. Choć może to wydać się paradoksalne, alergie znacznie częściej występują w środowiskach, w których ...

Mleko na sen

Zaburzenia snu to dosyć częsty problem u ludzi w dzisiejszych czasach. Kłopoty ze snem mogą objawiać się w różny sposób. Zalicza się do nich m.in.: problemy z zasypianiem, bezsenność, nadmierną ...

Ferrytyna

Ferrytyna to rodzaj białka obecnego we wszystkich komórkach organizmu - w szpiku kostnym, mięśniach, śledzionie, ale przede wszystkim w wątrobie. Białko to pełni bardzo ważną rolę w organizmie - ...

Tłuszcze trans

Tłuszcze trans cieszą się obecnie nie najlepszą sławą. Dlaczego niedawni ulubieńcy przemysłu spożywczego znaleźli się na czarnej liście szkodliwych dla zdrowia człowieka substancji?

Zboża

Zboża stanowią podstawowy składnik pożywienia wielu kultur. Produkty zbożowe od zawsze stanowiły kluczowy pokarm we wszystkich krajach na kuli ziemskiej, ale obecnie są pomijane w codziennym ...

Produkty zbożowe stanowią podstawę żywienia i dostarczają niezbędnych składników mineralnych.

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin