Białko w moczu

Badanie ogólne moczu jest jednym z elementarnych badań, służących diagnozowaniu chorób, które pozwalają ocenić funkcjonowanie organizmu. Badanie moczu wykonuje się na czczo. Badany osobiście pobiera próbkę moczu rano, tuż po przebudzeniu. Badanie ogólne moczu, poza określeniem jego koloru, ciężaru właściwego i innych parametrów, pozwala na ocenę poziomu wydalania białka z moczem. Określenie ilości i rodzaju białek w moczu pozwala na wykrycie i różnicowanie nie tylko schorzeń dotyczących nerek i dróg moczowych, ale też innych ogólnoustrojowych chorób i patologii.

Spis treści

Jak pobierać mocz do badań?

Przed oddaniem moczu należy umyć miejsca intymne i osuszyć je najlepiej jałową ligniną. Pierwszy strumień moczu oddaje się do toalety, następnie wypełnia się specjalny sterylny pojemnik na mocz do około jednej trzeciej objętości.

Badanie moczu na białko

Albuminy są wykrywane metodą paskową, zaś w laboratorium stosuje się... »

Na dzień przed badaniem nie należy wykonywać forsownych ćwiczeń. Kobiety powinny pamiętać o tym, aby nie badać moczu w trakcie menstruacji, jak i bezpośrednio przed i po krwawieniu. Mocz powinien być jak najszybciej dostarczony do laboratorium, najlepiej w przeciągu pół godziny. Jeżeli nie jest to możliwe, mocz należy przechowywać w lodówce.

Normy poziomu białka w moczu oraz przyczyny wzrostu wydalania białka z moczem

Prawidłowym wynikiem w badaniu moczu jest brak białka w moczu. W ciągu dnia zdrowy człowiek wydala mniej niż 100 mg białka z moczem, nie jest to jednak ilość, jaką badanie ogólne jest w stanie wykryć. Jeśli człowiek wydala więcej niż 150 mg białka w moczu, wówczas ma miejsce tak zwany białkomocz.
Można wyróżnić kilka stopnia białkomoczu:

białkomocz znikomy, gdy poziom białka w moczu nie przekracza 0,5 grama na dobę;
białkomocz mierny, gdy poziom białka w moczu wynosi 0,5 - 3,5 grama na dobę;
białkomocz nasilony, gdy poziom białka w moczu przekracza 3,5 grama na dobę.

Wzrost wydalania białka z moczem może być stanem przejściowym, wywołanym niegroźnymi przyczynami, np. gdy dana osoba przemarzła, ma podwyższoną temperaturę, jest po dużym wysiłku fizycznym lub długo przebywała w pozycji stojącej (tzw. białkomocz ortostatyczny). Jeśli białkomocz stwierdzany jest przez dłuższy czas, może to być oznaką problemów z drogami moczowymi, nerkami oraz innych patologii.

Białkomocz można podzielić na przednerkowy oraz nerkowy. Białkomocz przednerkowy spowodowany jest zwiększeniem ilości prawidłowych lub nieprawidłowych białek we krwi (np. na skutek uszkodzenia mięśni, nadmiernego rozpadu krwinek czerwonych – czyli hemolizy, w przebiegu chorób rozrostowych układu chłonnego, takich ja szpiczak mnogi czy białaczki itd.). Stan ten skutkuje przechodzeniem nadmiernej ilości białek do moczu, która przekracza możliwości resorpcji zwrotnej cewek nerkowych (jest to tzw. białkomocz z przeładowania). Za białkomocz nerkowy zaś odpowiedzialne są różne choroby nerek. Stwierdzenie białka w moczu częstokroć jest pierwszym objawem nieuchwytnych jeszcze klinicznie chorób nerek.

Do schorzeń nerek, mogących być przyczyną białkomoczu należą:

złośliwe stwardnienie nerek;
uszkodzenie nerek przez długotrwale, nieleczone nadciśnienie tętnicze (tzw. nefropatia nadciśnieniowa);
uszkodzenie nerek w przebiegu cukrzycy (tzw. nefropatia cukrzycowa);
zakrzepica żyły nerkowej;
uszkodzenie nerek w przebiegu chorób autoimmunologicznych (np. w toczniu rumieniowatym układowym);
odmiedniczkowe zapalenie nerek;
ostre i przewlekłe zapalenia kłębuszków nerkowych;
zaawansowana niewydolność nerek.

Oprócz wyżej wymienionych przyczyn białkomocz może być też spowodowany patologiami w obrębie dróg moczowych. Przykładowo u kobiet może świadczyć o infekcji dróg rodnych, z kolei u mężczyzn może być spowodowany przerostem prostaty.

Przypisy

Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0

Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7

Linki zewnętrzne

Wydalanie białka z moczem dla oceny progresji uszkodzenia nerek w nadciśnieniu tętniczym

Artykuły Białko w moczu

Właściwości fizykochemiczne moczu

Właściwości fizykochemiczne moczu oznaczane są w badaniu ogólnym moczu , wykonywanym w przypadku podejrzenia chorób układu moczowego, chorób ogólnoustrojowych (jak cukrzyca czy nadciśnienie ...

Barwnik żółciowy, który jest rozpuszczalny w wodzie i może być obecny w moczu każdego zdrowego człowieka nosi nazwę urobilinogen.<br />
<br />
Jest on produktem metabolizmu bilirubiny i jego wydalanie na dobę powinno wynosić 0-4 mg (0-67 umol). Zwiększona ilość świadczy o wzmożonym wydalaniu urobilinogenu, czego symptomem jest bardziej intensywny, żółtawo-brązowy kolor. Takie zjawisko może być oznaką zwiększonej produkcji bilirubiny na przykład przy rozpadzie krwinek czerwonych (hemoliza) lub być objawem uszkodzenia wątroby (np. jej wirusowe zapalenie). Innym powodem takiego stanu rzeczy może być również jedzenie tłustych posiłków czy niedawno przebyty dość intensywny wysiłek fizyczny. Do wystąpienia tego zaburzenia może dojść również poprzez przewlekłe zaparcia, które powodują upośledzenie krążenia jelitowo-wątrobowego żółci, a więc nasilają produkcję urobilinogenu.<br />
<br />
Jak zinterpretować domowe badanie na obecność urobilinogenu w moczu? Wyczerpującej odpowiedzi na to zagadnienie udzieli krok po kroku Lekarz Łukasz Dubielecki.

Białko Bence'a-Jonesa w moczu

Białko Bence-Jonesa to występujące w moczu łańcuchy lekkie immunoglobulin. Białko to pojawia się w moczu w przebiegu grupy chorób określanych jako gammapatie monoklonalne, w tym przede wszystkim w ...

Badania moczu

Badania moczu są jednymi z podstawowych badań laboratoryjnych, których wyniki umożliwiają wykrycie wielu chorób. Mocz może zawierać setki różnych substancji, które są efektem końcowym procesu ...

Białko w diecie

Białko jest elementem każdej komórki ludzkiego ciała. Jest to główny składnik skóry, mięśni, narządów i gruczołów. Białko jest również we wszystkich płynach organizmu człowieka z wyjątkiem moczu i ...

Białkomocz

Białkomocz to przypadłość, podczas której w moczu zawarta jest nieprawidłowo duża ilość białka, a konkretnie albumin. Albumina jest głównym białkiem krwi. Podczas prawidłowego filtrowania krwi ...

Po operacji raka prostaty

Panowie po 50 roku życia są narażeni na wystąpienie raka prostaty. Regularne badania i wizyty kontrolne pozwolą na wczesne wykrycie zmian i skuteczne ich wyleczenie.

Aby wcześnie wykryć nowotwór, należy wykonać badanie przesiewowe oraz zweryfikować każdy niepokojący objaw u lekarza. Jest to bardzo ważne, bo wcześnie wykryty rak ma większe szanse na całkowite wyleczenie. Do tego terapia zastosowana we wczesnym stadium choroby jest mniej inwazyjna i nie powoduje okaleczenia. Jest ona przeprowadzana zwykle na trzy sposoby. Zabieg chirurgiczny polega na usunięciu prostaty i okolicznych węzłów chłonnych. Innym rozwiązaniem jest też leczenie hormonalne, czyli kastracja chirurgiczna lub farmakologiczna. Stosuje się także radioterapię (brachyterapia i/lub teleradioterapia).<br />
<br />
Przeprowadzenie konkretnej terapii jest uzależnione od stopnia zaawansowania nowotworu oraz wieku chorego. W przypadku raka ograniczonego do prostaty wdraża się miejscowe leczenie radykalne (radioterapia i chirurgia), zaś w sytuacji, gdy choroba jest bardziej zaawansowana, stosuje się leczenie hormonalne. Elektroresekcję poprzez cewkę stercza i paliatywną radioterapię wykorzystuje się w leczeniu paliatywnym.<br />
<br />
O profilaktyce stercza opowiada dr Janusz Meder, onkolog.

Produkty bogate w białko

Białko dodaje energii, poprawia humor i gwarantuje szybką regenerację mięśni, a to jeszcze nie wszystkie jego zalety. Białka są źródłem cennych aminokwasów, potrzebnych do katalizowania wielu ...

Badanie osteoporozy

Badanie osteoporozy to tak naprawdę dość dużo różnego rodzaju testów. Prawidłowa diagnoza osteoporozy może wymagać przebadania krwi i moczu oraz badań obrazowych. Te ostatnie pozwalają zobaczyć, ...

Jedz białko na śniadanie!

Wyniki badań sugerują, że jedzenie śniadania bogatego w białko może być skuteczną metodą na lepszą kontrolę apetytu i walkę z objadaniem się, szczególnie wśród młodych ludzi.

Wysokobiałkowe rośliny strączkowe uzupełniają dietę wegetariańską w aminokwasy.

Białko a odchudzanie

Dieta bogatobiałkowa wspomaga odchudzanie, gdyż przyspiesza podstawową przemianę materii o 25%. Jednakże zbyt duża ilość białka w diecie może powodować uszkodzenie wątroby i nerek.

Zapotrzebowanie na białko

Białko warunkuje prawidłowy rozwój organizmu. Jednakże nadmiar białka w diecie prowadzi do niewydolności nerek oraz wątroby, dlatego należy je spożywać w odpowiednich ilościach.

Stężenie cynku w moczu

Stężenie cynku w moczu może zmieniać się u różnych osób. Warto go jednak badać, ponieważ zbyt wysoki poziom cynku w moczu może świadczyć o niektórych chorobach, np. wątroby czy jelit.

Załonowe podwieszenie szyi pęcherza

Nietrzymanie moczu to niemożliwy do opanowania wyciek moczu przez cewkę moczową. Problemy z pęcherzem moczowym mogą być objawem różnych schorzeń. Rodzaje nietrzymania moczu to np. wysiłkowe ...

Schorzenie polegające na nietrzymaniu moczu może znacznie utrudniać aktywne życia, a nawet stać się powodem depresji. Taka dolegliwość prowadzi do zaburzeń emocjonalnych i unikania kontaktów osobistych. Psychika chorego może zatem nie być w zbyt dobrej kondycji, dlatego problemu tego nie można bagatelizować.<br />
<br />
Jeśli w porę nie podejmie się właściwego leczenia nietrzymanie moczy może prowadzić do ograniczenie aktywności fizycznej. Nieprzyjemny zapach związany z wyciekającym moczem może powodować takie powikłania jak: zapalenie dróg rodnych lub układu moczowego, a także występowanie wyprysków skóry krocza.<br />
Nierzadko bywa tak, że od momentu pojawienia się pierwszych objawów do zgłoszenia się do lekarza mija często kilka lat. Ten wstydliwy problem powoduje bowiem, że chorzy podejmują leczenie na własną rękę stosując podpaski, wkładki higieniczne czy podkłady pod łóżko. Takie działanie nie jest jednak wystarczające, by pozbyć się tej dolegliwości.<br />
<br />
Więcej na ten temat powie profesor Włodzimierz Baranowski, ginekolog.

Białko płodowe alfa (AFP)

Białko płodowe alfa (AFP), inaczej alfa-fetoproteina, to glikoproteina o masie molowej 69 000. Wytwarzana jest ona w dużych ilościach przez pęcherzyk żółtkowy, a po jego zaniku przez przewód ...

Białko S

Białko S wspólnie w białkiem C pełnią w organizmie funkcję naturalnych inhibitorów procesów krzepnięcia. Stanowią one istotny element równowagi między aktywnością czynników prozakrzepowych, a ...

Białko C

Badanie biochemiczne krwi obejmuje analizę składników osocza (zasadniczego, płynnego składnika krwi, w którym znajdują się składniki morfologiczne). Osocze transportuje cząsteczki niezbędne ...

Białko całkowite we krwi

Białko całkowite we krwi to zbiór wszystkich frakcji białek krwi, takich jak: albuminy, globuliny, fibrynogeny, lipoproteiny, glikoproteiny i wiele innych. Dotąd poznano ponad 300 białek ...

Glukoza w moczu

Glukoza w moczu jest prawie całkowicie reabsorbowana do krążenia. Jej poziom może wzrosnąć, gdy występuje zaburzenie funkcji nerek . Badanie ogólne moczu pozwala na ocenę funkcjonowania nerek i ...

Badanie moczu to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych. Obecność glukozy w moczu można stwierdzić poprzez metody półilościowe, tj. domowe testy paskowe, które są odczytywane reflektometrycznie.<br />
<br />
Glukoza jest transportowana przez kanaliki nerkowe, jeżeli jest stężenie nie przekracza 180 mg/dl. Jeżeli jej stężenie jest wyższe, występuje glukozuria pozanerkowa. Glukoza w moczu może pojawić się w wyniku uszkodzenia kanalików nerkowych. W celu monitorowania leczenia cukrzycy nie stosuje się oceny wydalania glukozy z moczem, ponieważ pojawia się w moczu w momencie, gdy w surowicy jej stężenie jest znacznie większe niż dopuszczalna norma podczas leczenia.

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to wstydliwy problem. Polega na niekontrolowanym wyciekaniu moczu z pęcherza moczowego. Może to być kilka kropel, stałe kapanie albo nawet strumień. Dolegliwość ta dotyczy osób ...

Cewnik pozwala na oddawanie moczu w każdej sytuacji.

Chlorki w moczu

Chlorki to elektrolity reagujące z innymi pierwiastkami, takimi jak potas , sód czy dwutlenek węgla. W ten sposób utrzymują one równowagę i pH płynów w organizmie. Badanie określające poziom ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin