Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Wskazania do biopsji szpiku

Wskazania do biopsji aspiracyjnej lub trepanobiopsji szpiku kostnego obejmują głównie podejrzenie chorób hematologicznych, które nie sposób w pełni zdiagnozować na podstawie badania krwi obwodowej. Co więcej badanie to wykonywane jest u pacjentów leczonych z powodu chorób krwi i po przeszczepieniu szpiku kostnego. Najczęściej wykonuje się go, gdy zachodzi podejrzenie rozwinięcia się w organizmie nowotworu układu krwionośnego czy przerzutów chorób nowotworowych.

1. Biopsja aspiracyjna szpiku

Zabieg przeszczepienia szpiku

W czasie zabiegu choremu zostanie zaaplikowany preparat komórki regenerujący układ krwionośny.

Badanie to polega na nakłuciu jamy szpikowej, najczęściej z talerza kości biodrowej, rzadziej z mostka. Po wykonaniu nakłucia pobiera się fragment masy krwiotwórczej, która jest następnie badana przez histopatologa. Efektem badań krwi jest mielogram szpiku (udział procentowy poszczególnych komórek szpiku) i wykrycie obecności komórek nietypowych (np. białaczkowych). Jest to więc zarówno badanie ilościowe jak i jakościowe.

Wskazania do wykonania biopsji aspiracyjnej szpiku:
  • potwierdzenie chorób rozrostowych układu krwiotwórczego,
  • wznowa choroby nowotworowej układu krwiotwórczego,
  • wykazanie obecności przerzutów chorób nowotworowych (np. chłoniaka),
  • zaburzenia różnicowania się komórek krwi (np. zespoły mielodysplastyczne),
  • diagnostyka różnicowa niedokrwistości,
  • diagnostyka różnicowa małopłytkowości,
  • diagnostyka leukocytozy i leukopenii,
  • patologie krwinek widoczne w rozmazie krwi obwodowej,
  • choroby rozrostowe układu krwiotwórczego obejmują ostre i przewlekłe białaczki szpikowe i limfoblastyczne, zespoły mieloproliferacyjne (tzn. czerwienicę prawdziwą, przewlekłą białaczkę szpikową, osteomielsklerozę i nadpłytkowość samoistną), szpiczaka mnogiego, a także inne, rzadsze choroby.

W patologiach tych pobranie próbki szpiku jest kluczowe dla postawienia prawidłowej diagnozy, dokładne określenie typu komórek nowotworowych, dobranie odpowiedniego leczenia i określenia prognozy. Należy zachować bezpieczeństwo badań szpiku kostnego.

Innym ważnym wskazaniem są wszelkie patologie różnicowania i rozwoju poszczególnych linii komórek, których przyczyny nie dają się ustalić poza szpikiem kostnym. Przykładem takim może być pancytopenia, czyli upośledzenie wytwarzania komórek wszystkich trzech linii szpikowych. Przyczyna takiej patologii zawsze musi zostać wyjaśniona badaniem szpiku i określeniem stanu tego narządu. W takim postępowaniu biopsja aspiracyjna szpiku umożliwia określenie czy szpik kostny zawiera małą ilość komórek (tzn. za jakiejś przyczyny doszło do zahamowania ich wzrostu) czy też jest bogatokomókowy (dochodzi wtedy do upośledzenia rozwoju jednej linii komórek przez zaburzenie dojrzewania i różnicowania innych). Określenie tej różnicy i zbadanie jaki rodzaj komórek znajduje się w narządzie krwiotwórczym ma wpływ na dalsze postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne.

2. Wskazania do biopsji

Oczywiście, w wielu przypadkach zaburzenia rozwoju np. komórek czerwonych krwi nie wymaga pobierania materiału ze szpiku. Wskazówką co do pochodzenia zaburzenia są dane kliniczne oraz laboratoryjne badania krwi. Dzięki nim możliwe jest np. określenie wymiaru krwinek, co stanowi niezwykle cenną informacje o pochodzeniu niedokrwistości. Co więcej, bardzo ważne jest by samego badania szpiku nie rozpatrywać w oderwaniu od danych klinicznych pacjenta, gdyż w wielu przypadkach wzrost liczby określonej linii komórek szpiku jest prawidłową reakcją organizmu - np. znaczny odczyn zapalny powoduje czasem duży wzrost komórek białych we krwi.

Wskazaniem do wykonania mielogramu są także wszelkie odchylenia od normy uwidocznione w ręcznym rozmazie krwi, a więc np. cienie jądrowe, wtręty komórkowe itd. Obraz taki wymaga wyjaśnienia gdyż może sugerować chorobę układu krwiotwórczego.

Innym przykładem wskazania do biopsji szpiku może być potrzeba odróżnienia ciężko przebiegającej choroby zakaźnej - mononukleozy zakaźnej (w jej przebiegu we krwi może pojawiać się znaczna ilość białych krwinek) z odczynem białaczkowym.

3. Trepanobiopsja

Trepanobiopsja polega na pobraniu wycinku szpiku kostnego wraz z fragmentem kości. Wykonuje się ją w wtedy, gdy nie można uzyskać próbki dzięki biopsji aspiracyjnej.

Sytuacja taka ma miejsce w takich przypadkach jak:

  • brak materiału z biopsji aspiracyjnej,
  • osteomielofibroza,
  • aplazja (zanik) szpiku,
  • włóknienie szpiku,
  • podejrzenie przerzutów nowotworowych do szpiku,
  • podejrzenie choroby spichrzeniowej szpiku.

Badanie krwi pozwala na diagnozę wielu schorzeń, ale nie zawsze wystarczy do rozpoznania chorób hematologicznych. Wówczas konieczne jest przeprowadzenie biopsji aspiracyjnej lub trepanobiopsji szpiku kostnego.

Bibliografia

  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
  • Sułek K., Wąsak-Szulkowska E. Hematologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3418-9
  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
Piotr Mieszczański,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Biopsja szpiku - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Biopsja szpiku
Biopsja ssąca jelita cienkiego

Wskazania do biopsji ssącej jelita cienkiego

Wskazania do biopsji ssącej jelita cienkiego

Badanie wykonuje się, by pobrać wycinek tkanki ze ściany jelita cienkiego do badania histopatologicznego. Przed badaniem pacjent powinien być na czczo, wykonywane jest ono w znieczuleniu miejscowym. Po wykonaniu badania bardzo rzadko występuje (krwawienie...

Przeszczep szpiku kostnego

Dawca szpiku

Dawca szpiku Odtwórz wideo

Dawcą szpiku może być każdy człowiek, który ukończył 18. życia i nie ma jeszcze 50 lat, pod warunkiem, że spełnia wszystkie wskazania. Jednak takich osób, które chcą oddać szpik jest zdecydowanie za mało w porównaniu do potrzebujący....

Przeszczep szpiku kostnego

Banki szpiku

Banki szpiku

Przeszczepianie szpiku to jedna z metod leczenia między innymi niektórych chorób nowotworowych. Transplantacja szpiku prowadzona jest w celu odbudowy zniszczonego lub funkcjonującego w niewłaściwy sposób szpiku. Przeszczep przeprowadzany...

Badania

Biopsja szpiku

Biopsja szpiku

Biopsja szpiku polega na pobraniu miazgi krwiotwórczej z jamy szpikowej kości przy pomocy specjalnej igły ze strzykawką. Pobraną miazgę krwiotwórczą rozprowadza się na szkiełkach mikroskopowych (wykonuje się tzw. rozmazy), następnie barwi...

Badania

Nakłucie szpiku

Nakłucie szpiku

Nakłucie szpiku (punkcja szpiku, biopsja szpiku) jest zabiegiem polegającym na pobraniu do badania pewnej ilości szpiku kostnego, a następnie ocenie jego składu przy pomocy różnych technik. Badanie to służy głównie rozpoznaniu wielu chorób...

Białaczka

Mielodysplazja szpiku

Mielodysplazja szpiku

Mielodysplazja szpiku określana jest również jako zespoły mielodysplastyczne. Są to jednostki chorobowe, które charakteryzują się zaburzeniem procesu tworzenia krwinek. Przyczyną tego stanu jest niezdolność niedojrzałych komórek do...

Wrzody żołądka

Wskazania do gastroskopii

Wskazania do gastroskopii Odtwórz wideo

Gastroskopia (panendoskopia), czyli badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego, ze względu na swój inwazyjny charakter nie jest zabiegiem rutynowym ani zabiegiem zalecanym wszystkim pacjentom. O najważniejsze wskazania do...

Panendoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego

Wskazania do endoskopii

Wskazania do endoskopii Odtwórz wideo

Endoskopia to inaczej badanie wziernikowe. Polega na wprowadzeniu endoskopu, czyli wziernika do wnętrza organizmu bez przerywania ciągłości tkanek. Jest to badanie inwazyjne, jednak o wiele mniej inwazyjne niż zabieg wymagający nacięć i wiążący się z...

Leczenie arytmii za pomocą ablacji

Wskazania do ablacji

Wskazania do ablacji Odtwórz wideo

Zabieg ablacji polega na kontrolowanym zniszczeniu arytmogennego ogniska w mięśniu serca, które przyczynia się do zaburzeń rytmu serca. Zaburzenia rytmu serca dotyczą coraz większej liczby społeczeństwa. Jednak nie każdy pacjent z zaburzeniami...

Odczulanie

Wskazania do odczulania

Wskazania do odczulania

Odczulanie, czyli immunoterapia swoista, jest uznawane za najlepszą i najskuteczniejszą metodę XXI wieku, przez WHO określony jako wiek "epidemii alergii". Metoda ta jest zalecana przez wszystkie stowarzyszenia, akademie i autorytety medycyny zarówno...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500