Borelioza IgM i IgG

Wykrywanie przeciwciał IgG i IgM przeciwko bakterii Borrelia burgdorferi, w surowicy pacjentów z podejrzeniem boreliozy, należy do ważnych kryteriów diagnostycznych, służących do rozpoznawania choroby. Przeciwciała te produkowane są przez komórki układu odpornościowego, a konkretnie pobudzone limfocyty B, w odpowiedzi na wtargnięcie bakterii Borrelia burgdorferi do organizmu. Badania, w których poszukuje się we krwi pacjentów przeciwciał skierowanych przeciw konkretnym antygenom, nazywamy ogólnie testami serologicznymi.

Kiedy wykonuje się badania na obecność przeciwciał przeciwko Borrelia burgdorferi?

Badania serologiczne na obecność we krwi przeciwciał przeciwko Borrelia burgdorferi wykonuje się w razie podejrzenia boreliozy. Choroba ta należy do grupy chorób odkleszczowych, co znaczy, że patogeny ją wywołujące przenoszone są przez kleszcze i aby doszło do zakażenia musi najpierw dojść do ukąszenia. Pacjenci często nie pamiętają lub nie zauważają momentu ukąszenia, ale wystąpienie typowych objawów boreliozy i wykrycie we krwi przeciwciał IgG lub IgM pozwala na potwierdzenie rozpoznania choroby.
Do objawów mogących sugerować podejrzenie boreliozy u danego pacjenta należą:

• rumień wędrujący, czyli zmiana skórna ujawniająca się po ok. 7 dniach w miejscu ukłucia przez kleszcza; początkowo przyjmuje postać czerwonej plami lub grudki, następnie szybko się powiększa ku obwodowi pozostawiając przejaśnienie w środku, ostatecznie przyjmuje formę czerwonego pierścienia z jasnym centrum, osiągając wielkość powyżej 5 cm, nie boli ani nie swędzi;
• chłoniak  limfocytowy skóry – niebolesny, czerwonosiny guzek, często lokalizuje się na małżowinie usznej, brodawce sutkowej lub mosznie, występuje rzadko;
• przewlekłe zanikowe zapalenie skóry kończyn – czerwono-fioletowe niesymetryczne zmiany skórne lokalizujące się na obwodowych częściach kończyn; pojawiają się dopiero po kilku latach od zakażenia; początkowo przyjmują formę obrzęku, potem dominują zmiany zanikowe - skóra staje się cienka jak bibuła, bladofioletowa, pozbawiona owłosienia;
• zapalenie stawów - zazwyczaj dotyczy jednego lub kilku dużych stawów (kolanowy, skokowy),  rzadko prowadzi do trwałego ich uszkodzenia; zdarza się, że może być jedyną manifestacją boreliozy;
• zajęcie układu nerwowego, tzw. neuroborelioza, która może manifestować się zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, zapaleniem nerwów czaszkowych (najczęściej dochodzi do zajęcia i porażenia nerwu twarzowego), zapaleniem nerwów obwodowych z silnymi nerwobólami i neuropatią obwodową, zapaleniem mózgu;
• zapalenie mięśnia sercowego.

Wyżej wymienione objawy nie są charakterystyczne, dotyczą wielu układów i mogą występować w wielu innych chorobach dermatologicznych, reumatologicznych, kardiologicznych czy neurologicznych. Z tego powodu, jeżeli lekarz jako powód powyższych dolegliwości podejrzewa boreliozę, zleca badania serologiczne na obecność specyficznych przeciwciał IgM lub IgG przeciwko Borrelii burgdorferi. Wynik badania pomóc może w potwierdzeniu rozpoznania.

Na czym polega badanie na obecność przeciwciał przeciwko Borrelia burgdorferi?

Badanie na obecność przeciwciał przeciwko Borrelia burgdorferi wykonuje się z próbki krwi. 
Poszukuje się przeciwciał należących do dwóch klas:

• przeciwciała klasy IgM, pojawiają się we krwi po upływie 3 - 4 tygodni od ukąszenia przez kleszcza i dostania się bakterii do krwi, duże miano osiągają po ok. 6 - 8 tygodniach od zakażenia, znikają po ok. 3 - 4 miesiącach; wykrycie tych przeciwciał świadczy o „świeżym” zakażeniu;
• przeciwciała klasy IgG pojawiają się we krwi w dużym mianie dopiero po 6 - 8 tygodniach od zakażenia i utrzymują się przez wiele lat, ich wykrycie więc świadczy o „dawnym” zakażeniu.

Przeciwciała we krwi wykrywa się z użyciem czułego testu immunoenzymatycznego o nazwie ELISA. Jeżeli w teście ELISA, który jest badaniem przesiewowym, uzyska się wynik dodatni lub wątpliwy, przeprowadza się drugi, potwierdzający test z użyciem metody Western blot. Zwiększa to swoistość badania i pomaga uzyskać z większą pewnością właściwe wyniki. Na koniec należy zaznaczyć, że testy serologiczne wykrywające przeciwciała IgG i IgM przeciwko Borelii burgdorferi nie są doskonałą metodą diagnostyczną. Dodatni wynik tego badania bez objawów klinicznych typowych dla boreliozy, nie ma znaczenia diagnostycznego i nie może być podstawą do rozpoznania choroby.