C-telopeptyd kolagenu typu I

C-telopeptyd kolagenu typu I (ICTP) jest peptydem powstającym w procesie degradacji kolagenu typu I. Kolagen jest to białko będące głównym składnikiem budulcowym tkanki łącznej oraz macierzy kostnej. Istnieje kilkanaście typów kolagenu. Kolagen typu I jest najpowszechniej występującym w organizmie. Tworzy on ścięgna, tkankę bliznowatą, tkankę kostną, a także tkankę łączną skóry i tkanki podskórnej. Kolagen ulega degradacji pod wpływem enzymów zwanych kolagenozami. C-telopeptyd kolagenu typu I jest właśnie jednym z produktów rozkładu enzymatycznego tego białka. Jest to C-końcowy fragment łańcucha kolagenowego, który w diagnostyce laboratoryjnej jest wykorzystywany przede wszystkim jako marker osteolizy, czyli procesów resorpcji kości. Jego wzrost ponad normę obserwuje się w stanach chorobowych związanych z wzmożonym obrotem kostnym i wzmożoną aktywnością osteoklastów (komórek kościogubnych), tj. przede wszystkim w diagnozowaniu osteoporozy, nadczynności przytarczyc, nowotworów pierwotnych i przerzutowych kości.

Sposób oznaczania i wartości prawidłowe C-końcowego telopeptydu kolagenu typu I

Materiałem wykorzystywanym do badania może być surowica krwi bądź mocz zebrany podczas dobowej zbiórki (to znaczy mocz zbierany do specjalnego pojemnika od drugiej porcji, pierwszego dnia, do pierwszej porcji dnia następnego). Oznaczenia wykonywane są metodami immunoenzymatycznymi.
Wartości prawidłowe w przypadku, gdy próbką była surowica krwi wynoszą:

  • u kobiet przed menopauzą - poniżej 4000 pmol/l;
  • u kobiet po menopauzie - poniżej 7000 pmol/l;
  • u dzieci - 7500 ± 5000 pmol/l.


Natomiast w przypadku, gdy do oznaczenia wykorzystuje się dobową zbiórkę moczu wartości prawidłowe wynoszą:

  • u kobiet przed menopauzą - poniżej 450 μg/mmol kreatyniny;
  • u kobiet po menopauzie - poniżej 800 μg/mmol kreatyniny;
  • u mężczyzn - poniżej 450 μg/mmol kreatyniny.


Najczęściej oznaczenia C-końcowego telopeptydu łańcucha kolagenu wykonywane są łącznie z innymi markerami obrotu kostnego, takimi jak fosfataza kwaśna oporna na hamowanie winianem (TRACP) oraz inne produkty degradacji kolagenu macierzy kostnej, na przykład fragmenty sieciujące kolagen (pirydynolina, deoksypirydynolina), N-końcowy telopeptyd łańcucha kolagenu typu I oraz hydroksyprolina i hydroksylizyna. Pełen panel tych badań pomaga we właściwej interpretacji wyników.

Wskazania do wykonania badania i interpretacja wyników oznaczania C-telopeptydu kolagenu typu I

ICTP jest markerem wykorzystywanym w badaniu procesu resorpcji kości i innych procesów degradacyjnych dotyczących kolagenu typu I. Podwyższenie jego stężenia obserwuje się u osób z osteoporozą, dlatego jego oznaczanie ma znaczenie przede wszystkim w badaniu stanu tkanki kostnej u kobiet po menopauzie i u osób w podeszłym wieku, kiedy to ryzyko wystąpienia osteoporozy jest największe. U chorych z osteoporozą wykonanie tego badania jest szczególnie pomocne przy określeniu ryzyka wystąpienia złamań osteoporotycznych, a także przy ocenie odpowiedzi na stosowane leczenie antyresorbcyjne.
Inną przyczyną zwiększonych wartości C-końcowego telopeptydu kolagenu jest przyjmowanie w celach leczniczych preparatów glikokortykosteroidów, gdyż zwiększają one obrót kostny i są przyczyną posterydowej osteoporozy.
ICTP rośnie także w przebiegu takich nowotworów, jak szpiczak mnogi oraz przerzutów do kości raka piersi, raka prostaty, raka płuca i raka tarczycy. Nowotwory te prowadzą do znacznie nasilonego niszczenia tkanki kostnej, nawet w takim stopniu, że stają się przyczyną złamań patologicznych kości.
Badanie może być wykorzystywane także w ocenie, czy obrót kostny u rosnących dzieci jest prawidłowy.

Przypisy
Petryński T., Sobczul A., Menopauza - podstawy diagnostyki, profilaktyki i terapii, Adi, Łódź 2001, ISBN 83-85815-63-5
Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2711-X

Artykuły C-telopeptyd kolagenu typu I

Wrodzona łamliwość kości, znana także jako syndrom Lobsteina, spowodowana jest przez genetycznie warunkowane nieprawidłowe budowanie kości – synteza kolagenu nie przebiega prawidłowo, a to on ...

Wrodzona łamliwość kości jest chorobą stosunkowo rzadką (pojawia się raz na 30 000 osób).

Zmarszczki, kurze łapki, obwisłe fałdki w okolicy brody i oczu - to tylko niektóre z oznak starzenia się. Zabiegi przeciwzmarszczkowe i liftingujące to sposób na odmłodzenie skóry.

Za pomocą fotoodmładzania likwiduje się zmarszczki, przebarwienia skóry oraz popękane naczynka krwionośne.

Zabiegi kosmetyczne na rozstępy pomagają w usuwaniu „pomarańczowej skórki” i innych defektów skóry. Peeling chemiczny, mezoterapia, mikrodermabrazja i laseroterapia to najbardziej popularne ...

Każda kobieta pragnie mieć gładką, delikatną i promienistą cerę. Niektóre typy cery utrudniają jednak osiągnięcie tego efektu. Cera sucha jest szczególnie wrażliwa na czynniki zewnętrzne, w tym na ...

Peeling dermatologiczny to zabieg głębokiego złuszczania wierzchnich warstw skóry. Zabieg ten przynosi skórze wiele korzyści. Co powinnaś wiedzieć o peelingu dermatologicznym?

Peeling dermatologiczny

Zmarszczki są nieuniknione. Z wiekiem pojawia się ich coraz więcej, głównie na twarzy, szyi i rękach. Jednak możemy im skutecznie przeciwdziałać. Wtedy pojawią się one znacznie później i nie będą ...

Zmarszczki są nieuniknione, z biegiem lat pojawia się ich coraz więcej, głównie na twarzy, szyi i rękach. Można im przeciwdziałać i wtedy pojawią się znacznie później oraz nie będą tak bardzo głębokie.

Obecnie działanie lasera jest wykorzystywane w wielu zabiegach redukujących niedoskonałości skóry. Czy warto wykorzystać to w terapii trądziku?

Czy warto leczyć trądzik laserem?

Mroczki przed oczami to niewielkie kropki pojawiające się w polu widzenia, które mogą być zauważalne szczególnie wtedy, gdy patrzymy na coś jasnego, na przykład białą kartkę papieru lub niebieskie ...

Mroczki przed oczami

Maseczki z alg są zalecane dla wszystkich rodzajów skóry. Istnieją nawilżające maseczki dla cery suchej, oczyszczające cerę wrażliwą czy maski przeciwtrądzikowe. Wystarczy dobrać odpowiedni rodzaj.

Badanie alfa-1-antytrypsyny (AAT) polega na pomiarze aktywności tego białka we krwi. Stosowane jest w stanach podejrzenia niedoboru alfa-1-antytrypsyny, często wynikającego z dziedzicznej mutacji ...

Cera dojrzała wymaga zupełnie innej pielęgnacji niż trądzikowa cera w okresie dojrzewania czy normalna lub sucha skóra w średnim wieku, dlatego należy unikać kosmetyków uniwersalnych, ...

Kosmetyki dla cery dojrzałej

Wraz ze starzeniem się skóry na powierzchni twarzy pojawiają się zmarszczki. Coraz więcej kobiet decyduje się na usunięcie zmarszczek jednym ze skutecznych sposobów na gładką twarz. Na czym polegają?

Usuwanie zmarszczek

Skaza krwotoczna (ang. purpura) jest to nabyta lub dziedziczona skłonność do nadmiernego krwawienia w obrębie tkanek i narządów. Charakterystycznym objawem, od którego pochodzi nazwa choroby, jest ...

W przypadku skaz krwotocznych uwidaczniają się zmiany w obszarze drobnych naczyń krwionośnych, płytek krwi i krzepnięcia.

Dieta na młody wygląd to nie mit. Wystarczy zrezygnować z niezdrowych produktów na rzecz wartościowych artykułów spożywczych, by wspomóc regenerację komórek i wyglądać świeżo.

Dieta na młody wygląd

Maseczka z alg to doskonały pomysł na poprawę wyglądu skóry. Możesz ją wykonać w domu bez udawania się do profesjonalnego gabinetu kosmetycznego. Wystarczy wykorzystać algi z domowej hodowli i ...

Laser frakcyjny służy do odmładzania twarzy, rąk i dekoltu oraz usuwania blizn potrądzikowych . Laser CO2 emituje wiązkę dwutlenku węgla, dzięki czemu przyspiesza szybką odnowę stref zniszczonych. ...

Piękna skóra to marzenie każdej kobiety. Gładka, promienista i delikatna w dotyku skóra sprawia, że czujemy się młode i atrakcyjne. Warto również wiedzieć, że działając na skórę, można także ...

Balsamy z naturalnymi składnikami minimalizują ryzyko pojawienia się brązowych plam starczych i jednocześnie uelastyczniają skórę.

Rozstępy to problem wielu kobiet. Nieestetyczne zmiany na skórze mogą wpędzić w kompleksy, dlatego warto zdecydować się na ich spłycenie.

Czy zabiegi chirurgii plastycznej redukują rozstępy?

Zabiegi laserowe pomagają uporać się z przebarwieniami na skórze, usunąć blizny potrądzikowe, wydepilować włoski czy odmłodzić skórę. Zabiegi laserem są całkowicie bezpieczne i nie grożą poparzeniami.

Nacięcie krocza wykonuje się u kobiet w czasie porodu, by poszerzyć pochwę. Umożliwia to swobodne przejście dziecka przez końcowy odcinek kanału rodnego. Korzyści wynikające z zabiegu to ...

Graficzne przedstawienie zabiegu nacięcia krocza.

Normy laboratoryjne

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »