Cholinesteraza

Cholinesteraza jest enzymem wytwarzanym w wątrobie. Umożliwia proces hydrolizy estrów choliny do choliny i kwasu tłuszczowego. Badanie poziomu cholinesterazy pozwala określić aktywność enzymów (acetylocholinesterazy i pseudocholinesterazy), odpowiadających za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Acetylocholinesteraza znajduje się przede wszystkim w tkance nerwowej i erytrocytach. Z kolei pseudocholinesteraza znajduje się głównie w wątrobie i podobnie jak acetylocholinesteraza, bierze udział w tworzeniu substancji niezbędnej do przesyłania przez nerwy sygnałów. Badanie to ma zastosowanie w diagnostyce zatruć pestycydami oraz chorób wątroby.

Wskazania do badania poziomu cholinesterazy

Badanie poziomu cholinesterazy wykonywane jest w przypadku podejrzenia zatrucia substancjami chemicznymi, wchodzącymi w skład pestycydów (środków ochrony roślin). Chemikalia te to związki fosforoorganiczne, „wyłączające” cholinesterazy. Poziom enzymów cholinesterazy we krwi pozwala określić stopień ekspozycji na toksyny. Niekiedy badanie wykonywane jest w celach diagnostycznych chorób wątroby. Lekarz zleca badanie poziomu cholinesterazy, jeśli pacjent manifestuje takie objawy, jak zaczerwienienie skóry, biegunka, zwolnienie akcji serca i zwężenie źrenic, są to bowiem symptomy zatrucia środkami ochrony roślin.

Przebieg badania cholinesterazy

Poziom cholinesterazy mierzony jest w próbce krwi. W celu przeprowadzenia badania laboratoryjnego wykonuje się jednorazowe pobranie krwi z żyły łokciowej. Na co najmniej 8 godzin przed badaniem należy się powstrzymać od przyjmowania pokarmu i płynów. Wyniki badania można zazwyczaj odebrać na dzień po zabiegu. Badanie wykonywane jest w surowicy krwi.

Czasami wykonuje się także test dibukainowy. Pozwala on na odróżnienie osób, u których jest niski poziom enzymu (niska aktywność) z powodu zatrucia lub chorób wątroby od osób z wrodzoną obniżoną aktywnością cholinesterazy.

Normy poziomu cholinesterazy

Prawidłowy poziom cholinesterazy mieści się w przedziale 8 - 18 U/l (metoda Du Pont) lub 640 - 2000 U/l (metoda Boehringer Mannheim). Należy jednak pamiętać, że wartości stanowiące normę są różne dla różnych laboratoriów, dlatego też tak ważne jest skonsultowanie wyników z lekarzem.

Obniżony poziom cholinesterazy może oznaczać:

• ostrą infekcję;
• chroniczne niedożywienie;
• zawał serca;
• uszkodzenie wątroby;
• marskość wątroby;
• ostre zapalenie wątroby;
• przerzut nowotworu;
• żółtaczkę;
• zatrucie związkami fosforoorganicznymi.

Poziom nieco poniżej normy może wynikać z ciąży lub przyjmowania doustnej antykoncepcji. Jednocześnie ze spadkiem cholinesterazy następuje także spadek stężenia albuminy oraz wzrost poziomu transaminaz. Zwiększona aktywność cholinesterazy może pojawić się w okresie rekonwalescencji po uszkodzeniu wątroby, u osób otyłych, chorych na cukrzycę typu II oraz osób nadużywających alkohol.

Badanie poziomu cholinesterazy pozwala ustalić, czy doszło do zatrucia chemikaliami wchodzącymi w skład pestycydów. Badanie to nie należy do badań rutynowych, a wskazaniami do jego przeprowadzenia są objawy zatrucia środkami ochrony roślin.