Choroba Glińskiego i Simmondsa

Choroba Glińskiego i Simmondsa to wielogruczołowa niedoczynność hormonalna. Znana jest również jako niedoczynność przedniego płata przysadki czy też charłactwo przysadkowe. Choroba pojawia się, gdy występuje zahamowanie funkcji wydzielniczej przysadki. Następuje wtedy niewydolność gruczołu tarczowego, nadnerczy i gruczołów płciowych, na które wpływają bezpośrednio hormony wydzielane przez przysadkę. Choroba częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn i zazwyczaj zaczyna się w wieku 30-40 lat.

Przyczyny niedoczynności przysadki

Widok ludzkiej przysadki mózgowej

Schemat wskazuje umiejscowienie przysadki mózgowej (kolor czerwony).... »

• nowotwory przysadki;
• przerzuty nowotworowe z innych narządów;
• zakrzepy w przysadce u kobiet, które przeżyły ciężki krwotok podczas porodu;
• choroby naczyniowe związane np. z cukrzycą;
• choroby związane z zakażeniami, tj. gruźlica, kiła, zapalenie opon mózgowych;
• urazy czaszki,
• choroby układowe: białaczka, miażdżyca tętnic mózgowych, chłoniak, niedożywienie;
• promieniowanie jonizujące;
• problemy z układem odpornościowym;
• zabiegi neurochirurgiczne;
• inne procesy zapalne.

Wtórna niedoczynność przysadki powstaje w wyniku uszkodzenia podwzgórza, które wpływa na wydzielanie hormonów z przysadki. W tym przypadku przysadka nie ulega zniszczeniu, ale zahamowane jest wydzielanie jej hormonów.

Objawy choroby Glińskiego i Simmondsa

Niedoczynność przysadki mózgowej wywołuje niedobór niektórych hormonów: hormonu luteinizującego, hormonu wzrostu i tyreotropiny, a także wazopresyny. W niektórych przypadkach dochodzi również do niedoboru hormonu prolaktyny. Jest to związane z martwicą przysadki po porodzie. Pojawia się wtedy szereg różnych objawów, które często rozwijają się bardzo powoli. Wyróżniamy tutaj:

• bladość skóry,
• osłabienie,
• zwiększona wrażliwość na zimno,
• uczucie zmęczenia, senność, apatia,
• zmniejszone łaknienie,
• wypadanie owłosienia łonowego i pachowego, głównie u mężczyzn, co zależne jest od poziomu  hormonów płciowych,
• zanik popędu płciowego,
• brak miesiączki u kobiet,
• pojawia się zanik zarostu na twarzy i owłosienia na klatce piersiowej u mężczyzn,
• zanikowe zmiany narządów płciowych z czasem rozwoju niedoczynności,
• zwiększona wrażliwość chorego na stres i urazy,
• czasami zaburzenia widzenia,
• zwiększona podatność na przeziębienia lub zakażenia.

Choroba Glińskiego i Simmondsa bywa czasem mylona z jadłowstrętem psychicznym, w którym dochodzi do podobnych objawów, ale brak jest zmian anatomicznych w przysadce. Ważne jest, aby odróżnić obie choroby.

Leczenie i zalecenia w niedoczynności przysadki

Leczenie obejmuje zastępcze podawanie hormonów przysadki lub hormonów tarczycy, kory nadnerczy czy hormonów płciowych. Leczenie hormonalne powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarza endokrynologa. Podawanie preparatów hormonalnych umożliwia chorym powrót do normalnego życia, czasem jednak powikłania związane z chorobą (np. rozrost guza przysadki) prowadzą do śmierci. Leczenie hormonalne trwa do końca życia pacjenta. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie zabiegu chirurgicznego (np. usunięcie guza przysadki).

Osoba cierpiąca na tę chorobę powinna być pod stałą opieką lekarzy.