Choroba posurowicza

Choroba posurowicza to reakcja systemu immunologicznego na niektóre leki lub surowicę. U chorego pojawia się pokrzywka, czyli czerwone plamy na skórze, a także gorączka, nudności, wymioty, bóle brzucha, obrzęki i bóle stawów. Niekiedy występują również przejściowy białkomocz i duszności. Choroba posurowicza dotyka najczęściej dzieci po podaniu antybiotyku. Pierwszy epizod choroby ma miejsce po kilku dniach od kontaktu z lekiem lub surowicą i przebiega w sposób stosunkowo łagodny, jednak ponowna styczność prowadzi do cięższych objawów klinicznych.

Rozpoznanie choroby posurowiczej

Objawy choroby, takie jak bąble pokrzywkowe, pojawiają się zwykle po 7-21 dniach od podania pierwszej dawki leku lub surowicy. U niektórych osób symptomy mogą wystąpić już po 1-3 dniach, jeśli wcześniej miały kontakt z tymi substancjami. W celu diagnozy choroby posurowiczej lekarz bada węzły chłonne. U chorych są zazwyczaj powiększone i wrażliwe na dotyk. Mocz pacjenta może zawierać krew lub białko. Wykonuje się także badania krwi, które w przypadku choroby posurowiczej wykazują oznaki zapalenia naczyń krwionośnych lub kompleksów immunologicznych.

Do głównych objawów choroby posurowiczej należy pokrzywka na skórze, objawiająca się zaczerwienioną,  piekącą i swędzącą skórą. Bąble pokrzywkowe mogą pojawiać się nie tylko na powłokach skórnych, ale też na błonach śluzowych, skutkując nieżytem nosa, nieżytem krtani i oskrzeli, a nawet astmą oskrzelową. U prawie 30% chorych chorobie posurowiczej towarzyszy podwyższona temperatura ciała.

Leczenie pokrzywki

Na czerwone plamy na skórze pacjenci stosują kremy lub maści z kortykosteroidami, mające silne działanie przeciwzapalne i immunostymulujące, ewentualnie inne środki, które pomagają pozbyć się dolegliwości skórnych, np. kremy ze środkiem miejscowo znieczulającym. Ponadto choremu podaje się leki przeciwhistaminowe, które przyśpieszają zniknięcie pokrzywki, zmniejszają wysypkę i swędzenie, to bowiem w wyniku wydzielania histaminy pojawiają się tego typu objawy. Na ból stawów przyjmuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne. W ciężkich przypadkach choremu podawane są doustnie kortykosteroidy. Aby pozbyć się pokrzywki i zapobiec ponownemu wystąpieniu objawów choroby, należy zaprzestać przyjmowania leków, które wywołały niepożądaną reakcję organizmu. Konieczne jest również niestosowanie tych leków i surowicy w przyszłości. Należy zawsze informować lekarzy, że występuje taka reakcja organizmu na zastosowanie leków lub surowicy. Po rozpoznaniu choroby posurowiczej i rozpoczęciu leczenia objawy, takie jak czerwone, swędzące plamy na skórze, znikają zwykle w ciągu kilku dni.

Jeżeli lek lub surowica, które wywołały chorobę posurowiczą zostaną użyte ponownie, ryzyko kolejnej reakcji organizmu jest dość wysokie. Do powikłań, z jakimi należy się liczyć, należą:
  • wstrząs anafilaktyczny,
  • zapalenie naczyń krwionośnych,
  • obrzęk twarzy, rąk i nóg.

Profilaktyka choroby posurowiczej

Niestety, nie sposób zapobiec tej chorobie. Należy uważnie obserwować reakcję swojego organizmu po przyjęciu leków i surowicy, a w razie skutków ubocznych skonsultować się z lekarzem, rozpocząć leczenie i unikać w przyszłości substancji, które wywołały chorobę posurowiczą. Pokrzywka to nie tylko defekt kosmetyczny, ale i jeden z objawów choroby posurowiczej. Jeśli w ciągu ostatnich czterech tygodni podawano ci leki lub surowicę i pojawiły się niepokojące objawy, na przykład czerwone przebarwienia na skórze, nie zwlekaj z wizytą u lekarza.

Przypisy
Obłutowicz K., Alergologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 978-83-200-4233-7
Silva-Rodrigues A., Wahl R., Alergologia w praktyce, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-017-9
Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9

Artykuły Choroba posurowicza

Układ dopełniacza to grupa białek we krwi, które są odpowiedzialne za odpowiedź zapalną w organizmie. Są one częścią układu odpornościowego i pomagają zniszczyć wrogie bakterie i wirusy. ...

Kserostomia to suchość w jamie ustnej. Może być ona spowodowana wieloma czynnikami, szczególnie przyjmowaniem niektórych leków. Czasami jednak jest ona wyrazem jedynie nerwicy wegetatywnej.

Na schemacie widoczne ślinianki:  1. przyuszna, 2. podżuchwowa, 3. podjęzykowa.

Pokrzywka to różnego rodzaju zmiany skórne, pojawiające się w wyniku działania różnych czynników. Powoduje dyskomfort u chorego. Jakie są więc sposoby leczenia pokrzywki?

Pokrzywka powstaje szybko i zanika bez śladów po kilku lub kilkunastu godzinach.

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »