Co jeść, by długo żyć?

Mgr Aneta Kościołek
Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Aneta Kościołek - dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Z wiekiem coraz częściej mamy problemy zdrowotne, ale to wcale nie musi stać się regułą - przekonuje Jeffrey Blumberg, profesor z Uniwersytetu Tufts. Proces starzenia się jest co prawda nieuchronny, ale nie oznacza to, że każdy z nas, prędzej czy później, będzie miał zawał lub udar, zachoruje na cukrzycę typu 2, raka, osteoporozę lub chorobę Alzheimera, mimo iż te choroby i dolegliwości występują często u osób starszych. Obecnie wiadomo, że ryzyko wystąpienia chorób przewlekłych oraz niepełnosprawności jest większe w przypadku osób, które prowadzą siedzący tryb życia, mają genetyczne skłonności do wyżej wymienionych chorób i nieprawidłowo się odżywiają. Wobec tego nasuwa się pytanie: czy odpowiednia dieta może zapewnić nam zdrowsze i dłuższe życie? Czy kluczem do długowieczności jest właściwe odżywianie?

Co jeść, by dłużej żyć?

Bradley Willcox, profesor geriatrii na Uniwersytecie Hawajskim, zaleca dietę opartą na świeżych warzywach, owocach i roślinach strączkowych. Te pokarmy mają niewiele kalorii i zawierają wiele ważnych składników odżywczych. Eksperci są zgodni, że przeciwutleniacze znajdujące się w wyżej wymienionych produktach, są w dużym stopniu odpowiedzialne za spowolnienie procesu starzenia. Przeciwutleniacze, na przykład witamina C i E, zwalczają wolne rodniki, które przyspieszają proces starzenia organizmu, a także przyczyniają się do rozwoju wielu chorób, takich jak nowotwory, choroby układu krążenia oraz autoimmunologiczne. Z wiekiem organizm coraz więcej produkuje wolnych rodników, co oznacza, że dieta osób starszych powinna być odpowiednia, by skutecznie z nimi walczyć.

Ponadto dieta powinna dostarczać odpowiedniej ilości węglowodanów oraz składników mineralnych. Jak to zrobić? Przede wszystkim należy ograniczyć spożycie tłuszczów nasyconych oraz tłuszczów trans, których nadmiar w diecie przyczynia się do rozwoju miażdżycy oraz innych chorób układu krążenia. Produkty mleczne są doskonałym źródłem pełnowartościowego białka oraz wapnia, który jest niezbędny do budowy kości. Należy jednak uważać z ilością spożywanego sera żółtego, ponieważ zawiera on dużo cholesterolu, który przyczynia się do rozwoju miażdżycy oraz nadciśnienia.

W zdrowej diecie na długowieczność nie może zabraknąć owoców i warzyw. Zawierają one błonnik, witaminy oraz minerały niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Ponadto obecne w nich polifenole skutecznie zwalczają wolne rodniki, które negatywnie wpływają na zdrowie człowieka. Szczególnie godne polecenia owoce, to: jagody, żurawina, maliny, truskawki, jabłka oraz wiśnie. Natomiast w przypadku warzyw, najwięcej cennych składników odżywczych znajduje się w szpinaku, brokułach, awokado, szparagach, marchwi, dyni, karczochach oraz cebuli. Dla zdrowia korzystne jest również spożywanie roślin strączkowych. Zawierają one węglowodany złożone i błonnik, dzięki czemu pozytywnie wpływają na poziom cukru w organizmie. Istotne są także produkty pełnoziarniste, które są cennym źródłem błonnika,  regulującego pracę jelit i zapobiegającego wchłanianiu toksycznych związków znajdujących się w układzie pokarmowym. Racjonalna dieta powinna również zawierać orzechy, które są doskonałym źródłem witaminy E oraz nienasyconych kwasów tłuszczowych. Amerykańscy naukowcy dowiedli, że spożywanie produktów bogatych w witaminę E, w tym orzechów, zmniejsza ryzyko wystąpienia udaru. Na rynku dostępny jest szeroki wybór orzechów - migdały, pekany, orzechy laskowe, włoskie, ziemne. Orzechy, dzięki dużej zawartości kwasów omega-6, przeciwdziałają rozwojowi miażdżycy oraz korzystnie wpływają na wygląd skóry.

Oprócz orzechów warto jeść ryby. Zawierają one bowiem dużo kwasów omega-3, dzięki czemu korzystnie wpływają na układ krążenia. Ponadto pomagają obniżyć ciśnienie krwi. Najlepszy wybór spośród dostępnych gatunków ryb stanowią: łosoś norweski, sardynki oraz tuńczyk. Wskazane jest również spożywanie oliwy z oliwek, która również zawiera duże ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz witaminy E. W krajach, w których mieszkańcy spożywają duże ilości oliwy, stwierdza się niższą umieralność z powodu chorób układu krążenia w porównaniu z innymi krajami.

Kalorie a długie życie

Nie tylko jakość jedzenia jest ważna, ale i jego ilość. Spożywanie zbyt dużej ilości kalorii z pewnością nie jest zdrowe! Osoby otyłe oraz z nadwagą częściej chorują na schorzenia układu krążenia (choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie, miażdżyca), cierpią z powodu zwyrodnienia stawów oraz częściej zapadają na choroby nowotworowe. Ponadto nadmiar tkanki tłuszczowej przyczynia się także do szybszego wystąpienia chorób charakterystycznych głównie dla osób starszych, na przykład demencji, niektórych nowotworów. Aby uniknąć takich problemów zdrowotnych, nie należy spożywać więcej kalorii niż wynosi zapotrzebowanie organizmu. Badania kliniczne potwierdziły skuteczność takiego postępowania.

Zdrowe odżywianie to klucz do długiego życia. Nie wystarczy jednak zaplanować jadłospis pod kątem zdrowych produktów, należy także skupić się na bilansie energetycznym. Ilość spożywanych kalorii nie powinna być zbyt wysoka, wskazane jest wręcz spożywanie ich w nieco mniejszej ilości niż przewidują normy dziennego zapotrzebowania. Wówczas wytwarza się mniej wolnych rodników i w rezultacie proces starzenia postępuje w wolniejszym tempie. Poza tym zmniejsza się ryzyko wystąpienia poważnych chorób.

Słowa kluczowe dla artykułu

Artykuły Bilansowanie zdrowej diety

Jedzenie orzechów może pomagać kontrolować cukrzycę typu II. Orzechy wpływają również pozytywnie na pracę mózgu i zdolności intelektualne.

Dietetycy już od dawna wskazują, że regularne włączanie orzechów do codziennej diety może mieć wręcz działanie odchudzające.

Konkurs zorganizowany przez portal abcZdrowie.pl i Wydawnictwo Vocatio dobiegł końca. Nagrodami w konkursie było 5 egzemplarzy książki " Dieta Alleluja " od Wydawnictwa Vocatio. Zadaniem ...

Zdrowe odżywianie nie ma nic wspólnego z kurczowym trzymaniem się zasad, liczeniem kalorii, chudą sylwetką czy odmawianiem sobie ulubionych potraw. Zdrowa dieta powinna być przede wszystkim ...

Jak skutecznie wprowadzić zasady zdrowego żywienia w życie?

Bilansowanie zdrowej diety to ważny element prawidłowego żywienia. Właściwe odżywianie to podstawa zdrowia i dobrego samopoczucia. Zdrowa dieta pomaga osiągać dobre wyniki w nauce, pracy i w ...

Świeże warzywa, owoce i rośliny strączkowe to podstawa zdrowej diety. Takie dania są niskokaloryczne i bogate w witaminy i minerały.

Jak zdrowo schudnąć? To pytanie, które zadaje sobie niejedna osoba borykająca się z nadwagą i zbędnymi kilogramami. W celu zdobycia nienagannej sylwetki stosuje się różne diety cud , intensywne ...

Jak się zdrowo odżywiać i schudnąć?

Tempo życia może przyprawić o zawrót głowy, nic więc dziwnego, że w pośpiechu nierzadko decydujemy się na niezdrowe jedzenie. Niestety, ubogie w składniki odżywcze produkty szkodzą zdrowiu.

Niezdrowe jedzenie

Spożywanie produktów poddanych działaniu wysokiej temperatury niekorzystnie wpływa na organizm, gdyż obecny w nich akrylamid wykazuje silne działanie toksyczne. Jakich produktów należy więc unikać?

Trujący akrylamid!

Specjaliści alarmują, że w żywności jest coraz więcej toksycznych związków. Jednym z nich jest furan, który powstaje podczas przetwarzania produktów żywnościowych, na przykład w czasie smażenia.

Uważaj na toksyczny furan w żywności!

Dieta na młody wygląd to nie mit. Wystarczy zrezygnować z niezdrowych produktów na rzecz wartościowych artykułów spożywczych, by wspomóc regenerację komórek i wyglądać świeżo.

Dieta na młody wygląd

Desery z orzechów włoskich korzystnie wpływają nie tylko na zdrowie, ale również na urodę. Zawierają wiele składników odżywczych, które przeciwdziałają starzeniu się organizmu.

Orzechowe desery na zdrowie!

Zakupy spożywcze z dzieckiem w wieku szkolnym mogą być okazją do nabycia nowych umiejętności. Wystarczy sporządzić plan zakupów i sprawić, by dziecko uczestniczyło w wyborze produktów spożywczych.

Naucz dziecko rozsądnych zakupów!

Wystarczy zjeść 7 orzechów włoskich dziennie, aby znacząco obniżyć ryzyko rozwoju raka piersi. Orzechy włoskie wykazują ponadto wiele właściwości prozdrowotnych.

Orzechy włoskie chronią przed rakiem piersi!

Sposób odżywiania ma ogromny wpływ na mikroflorę jelit. Wszelkie zmiany mikroflory mogą mieć następstwa w postaci biegunki, zaparć, zespołu jelita wrażliwego i choroby Leśniowskiego-Crohna.

Dbaj o mikroflorę jelit!

Stany zapalne w organizmie mogą mieć poważne następstwa. Dlatego też warto zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia poprzez racjonalne odżywianie. Dieta na stany zapalne jest prosta, ale skuteczna.

Dieta na stany zapalne

Drugie śniadanie ma ogromne znaczenie w przypadku uczniów, którzy potrzebują dużo energii. W szkole wiele dzieci odżywia się niezdrowo. Aby tego uniknąć, warto przygotować im zdrowe drugie śniadanie.

Drugie śniadanie nie musi być nudne!

Czy jedzenie faktycznie może poprawić nasze samopoczucie i nie być zgubne dla sylwetki? Oczywiście! Te produkty na pewno poprawią nam nastrój.

Badania dowodzą, że gdy przestajemy jeść węglowodany, nasz mózg przestaje regulować wytwarzanie hormonu szczęścia – serotoniny. To właśnie serotonina jest w stanie poprawić nasz nastrój i tylko węglowodany potrafią naturalnie wpłynąć na rozpoczęcie produkcji hormonu.

Zdrowe odżywianie polega na dostarczaniu organizmowi niezbędnych składników odżywczych, takich jak wapń, błonnik, kwas foliowy, żelazo, magnez, potas oraz selen. Jakie produkty zawierają te składniki?

Dietetycy są zgodni, że najlepszym sposobem na zapewnienie sobie odpowiedniej ilości składników odżywczych jest spożywanie różnych produktów, zwłaszcza tych naturalnych w mocnych kolorach.

Zdrowy tryb życia jest w zasięgu twojej ręki, wystarczy wprowadzić kilka zmian do swoich nawyków żywieniowych i zwiększyć aktywność fizyczną. Nawet niewielkie modyfikacje mogą zdziałać cuda.

Żyj zdrowo!

Idąc do restauracji, nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak sposób podania potrawy może wpłynąć na wielkość spożytej porcji. Okazuje się, że w tym przypadku nawet rozmiar widelca ma znaczenie.

Spożywanie posiłku widelcem większym od standardowego powoduje szybsze znikanie pokarmu z talerza, przez co zostaje się zaspokojonym wizualnie.

Najbardziej ryzykowna dla serca dieta? - mało potasu, dużo sodu. To, że sól szkodzi zdrowiu wiadomo już od dawna, jednak nie wszyscy uświadamiają sobie to, jak bardzo.

Niedobory potasu w diecie można uzupełniać poprzez takie produkty, jak: suszone morele i figi, awokado, banany, grejpfruty, ziemniaki, seler czy pomidory.

Zmysł smaku współdziała z innymi zmysłami w tworzeniu wrażeń smakowych. Preferencje pokarmowe związane z oddziaływaniem bodźca na kubki smakowe rozwijają się już w okresie płodowym.

Potrzebujemy tłuszczów, aby zbudować zapasy energii, jednak bardzo często przesadzamy z ilością ich spożycia, w wyniku czego skracamy sobie życie.

Jak wychować szczupłe dziecko? Wbrew pozorom, nie jest to takie trudne. Wystarczy od maleńkości wpajać dziecku dobre nawyki żywieniowe. Ważne jest także motywowanie dziecka do aktywności.

Zdrowe nawyki żywieniowe i zachęcanie do aktywności fizycznej są gwarancją szczupłej sylwetki dziecka oraz braku problemów z wagą w przyszłości.

Racjonalna dieta pozwala organizmowi na sprawne funkcjonowanie i spełnianie wszystkich czynności życiowych. Zdrowe ożywianie oznacza, że dostarczamy organizmowi wszystkich składników odżywczych.

Aby uniknąć chorób układu sercowo-naczyniowego dużą rolę spełnia odpowiedni sposób odżywiania się, który znacząco może obniżyć ryzyko jej wystąpienia. Jak zatem powinna wyglądać zdrowa dieta?<br />
<br />
Kilka zasad wytyczył Instytut Żywności i Żywienia, według którego podstawę w codziennym menu powinny stanowić produkty zbożowe, które powinny być podzielone na 5 porcji. Do tego zaleca się spożywać duże ilości owoców oraz warzyw, zaś ograniczyć tłuszcze, słodycze, cukier oraz sól, która przyczynia się do nadciśnienia tętniczego. W zdrowej diecie warto też postawić na eliminację do minimum picia alkoholu oraz unikanie produktów przyczyniających się do wzrostu poziomu cholesterolu, czyli np. podrobów i jaj.<br />
<br />
Co zatem jeść? Zdrowe nawyki to spożywanie 2 szklanek takich produktów jak np.: kefir, jogurt czy chude mleko (można je zastąpić serami). Do tego w jadłospisie nie powinno zabraknąć chudego mięsa, drobiu, a także roślin strączkowych – 1 porcja dziennie.<br />
<br />
Więcej na temat zdrowej diety powie prof. dr hab. Zbigniew Gaciong, internista.

Codziennie w mediach możemy spotkać się z informacją, że nie należy spożywać jaj ze względu na dużą zawartość cholesterolu, a tym samym zwiększone ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia - ...

Jajka są produktem bardzo odżywczym, dlatego powinny je spożywać osoby wychudzone, niedożywione oraz przewlekle chore.

Wiedza na temat składników odżywczych zawartych w kupowanych przez nas produktach spożywczych jest niezbędna, aby zdrowo się odżywiać . Jednak etykiety artykułów żywnościowych nie zawsze podają ...

Listy składników oraz tabele wartości odżywczych podają najważniejsze informacje o danym produkcie spożywczym. Warto zatem wyrobić sobie nawyk ich czytania podczas zakupów.

Wiele składników diety poza wartościami odżywczymi wykazuje również dodatkowe właściwości. Niektóre związki zawarte w owocach i warzywach, a także algach, są fitoaktywne. Do takich substancji ...

Superprodukty zawierają wiele ochronnych i zwiększających energię składników, a jedzenie ich przynosi większe korzyści niż zażywanie suplementów witaminowych.

Jak się zdrowo odżywiać? - to pytanie dręczy każdego, kto dba o swoje zdrowie i chce posiadać zgrabną sylwetkę. Zdrowa dieta to przede wszystkim dostarczanie organizmowi w odpowiednich ilościach ...

Rak żołądka jest chorobą, która może pojawić się na wskutek złego sposobu odżywiania.&nbsp; Do takich wniosków doszli badacze, którzy analizowali jaki wpływ ma dieta na epidemiologię tej zdrowotnej dolegliwości.<br />
<br />
Częstość rozpoznania tego nowotworu prześledzili oni w zależności od kraju i według szacunków zwiększoną częstotliwość odnotowania tej przypadłości obserwuje się u mieszkańców Chile, Japonii, Chin, Kostaryki, Islandii czy Europy Wschodniej. Najwięcej nowotworów występuje w krajach rozwijających się, czyli w Azji Wschodniej, Ameryce Południowej (regionie And) oraz Europie Wschodniej. Co ciekawe w przypadku emigracji do krajów o niskim stopniu zachorowania, ryzyko rozwoju tego nowotworu zmniejsza się dopiero u dzieci.<br />
<br />
Warto wiedzieć, że jeśli chodzi o częstość pojawiania się to rak żołądka zajmuje 6 miejsce wśród mężczyzn i 9 miejsce wśród kobiet. Jeżeli chodzi o przyczynę zgonów jest już na 3 miejscu u mężczyzn i 5 u kobiet.<br />
<br />
Jaki związek mają nawyki żywieniowe z rakiem żołądka? Na to pytanie postara się odpowiedzieć prof. dr hab. Włodzimierz Olszewski, patolog.

Węglowodany powinny stanowić od 50 do 55% całkowitego dziennego zapotrzebowania na kalorie. Tymczasem węglowodany pochodzące ze słodkich produktów i słodzonych napojów nie mogą przekroczyć 10% ...

Dzienne zapotrzebowanie na węglowodany

Jedzenie a zdrowie – czy jest między nimi zależność? Oczywiście, że tak. Zdrowa żywność wzmacnia odporność organizmu oraz poprawia nasze samopoczucie. Wraz z dietą, organizm powinien regularnie ...

Leczenie grypy i przeziębienia polega na działaniu, które dąży do zwiększenia odporności i witalności organizmu; zwalcza infekcje i powoduje lepsze samopoczucie. Leczenie grypy ma charakter objawowy. Niestety, cechą charakterystyczną tych dolegliwości jest występowanie wielu objawów jednocześnie, które są uciążliwe i przedłużają proces regeneracji.<br />
<br />
Z pewnością należy zostać w domu, nie przegrzewać ciała i przebywać w stałej temperaturze (zbyt gorące powietrze nie sprzyja leczeniu grypy). Należy unikać wysiłku i przyjmować dużo płynów o obojętnej temperaturze. Dodatkowo należy zrezygnować ze wszystkich używek; dym papierosowy nie tylko osłabia organizm, ale i ułatwia wnikanie drobnoustrojów.<br />
<br />
Bardzo ważnym elementem profilaktyki leczenia jest zdrowa dieta, bogata w warzywa i owoce.

Kolacja jest ostatnim posiłkiem spożywanym przed snem, dlatego powinna być lekkostrawna. Często jednak zdarza się, że późno wracamy z pracy i przygotowujemy sobie danie na miarę obiadu, gdyż nie ...

Zdrowa kolacja

Wiosna to czas, kiedy do życia powraca nie tylko przyroda. Czapki, szaliki i grube kurtki trafiają do szafy, a ty budzisz się na nowo do życia. Wiosna to czas, kiedy trzeba pozbyć się zbędnych ...

Charakter śniadania w dużej mierze uzależniony jest od zwyczajów danego kraju. Na przykład Anglicy spożywają tłuste i wysokokaloryczne śniadania złożone zazwyczaj z sadzonych jajek, kiełbasek, ...

Śniadanie jest najważniejszym posiłkiem dnia.

Duży wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie odgrywają zanieczyszczenie środowiska, styl życia - stres, aktywność fizyczna, a przede wszystkim dieta. Dlatego, planując posiłek, warto zadbać, aby ...

Nowe zasady żywienia opracowali naukowcy z Uniwersytetu Harvarda w USA (Department of Nutrition, Harvard School of Public Health), pod kierunkiem prof. Waltera C. Willetta. Są one bardzo zbliżone ...

Kaloryczność produktów żywnościowych to nic innego jak energia, którą dostarcza określona ilość danego pokarmu. Energia ta wyrażona jest w kaloriach. Wyjaśniając pojęcie kalorii (w skrócie – cal), ...

Zdrowa dieta stanowi podstawę zachowania zdrowia i urody. Właściwy dobór witamin i składników mineralnych jest stosowany w profilaktyce, ale też w leczeniu różnych chorób. Istnieje wiele schorzeń, ...

W ostatnich latach temat zdrowego odżywiania stał się bardzo powszechny i modny. Taki trend będzie się utrzymywał ze względu na kojarzenie „zdrowego odżywiania” ze szczupłą sylwetką. Choć od ...

Pod pojęciem „składniki odżywcze” rozumie się wszystkie te substancje zawarte w pożywieniu, które muszą być dostarczone organizmowi, aby mógł on prawidłowo funkcjonować. Zalicza się do nich ...

Nasz wygląd, samopoczucie oraz zdrowie są uzależnione od codziennej diety. Czynniki klimatyczne, a przede wszystkim tryb życia i wiek wpływają zarówno na ilość, jak i rodzaj składników odżywczych ...

Analizując piramidę zdrowego żywienia, można wywnioskować, jakie błędy są popełniane w diecie, co jest przyczyną otyłości, a także jakie czynniki mogą wpływać na rozwój cukrzycy.<br />
<br />
Podstawę piramidy tworzą napoje (od 1,5 do 3 litrów dziennie!). Najtrafniejszym wyborem są te niskokaloryczne i bezcukrowe. Warto także postawić na maślankę, która jest ważnym dostawcą wapnia.<br />
Na drugim poziomie są owoce i warzywa (5 razy dziennie!). Przyczyniają się one do minimalizowania ryzyka pojawienia się chorób układu krążenia, serca, raka, cukrzycy i przede wszystkim nadwagi.<br />
Na poziomie trzecim znajdują się produkty zbożowe. Warto wiedzieć, że makaron, jasne pieczywo i biały ryż lepiej zastąpić produktami z pełnego ziarna.<br />
Poziom czwarty piramidy to produkty mleczne (źródło wapnia), mięso (źródło żelaza, cynku i witaminy B12), ryby oraz jaja, czyli produkty bogate w białko. Pokarmy te powinno się spożywać codziennie, ale w umiarkowanych ilościach.<br />
Na poziomie piątym piramidy są oleje i tłuszcze (np. oliwa z oliwek).<br />
Poziom szósty piramidy prezentują słodycze i alkohol, które jednak powinny być spożywane z dużym umiarem, by nie doprowadzić do otyłości.<br />
<br />
Współczesna dieta powoduje szybki wzrost kilogramów. Dlaczego tak się dzieje? Na ten temat wypowie się prof. dr hab. Waldemar Karnafel, diabetolog.

Witaminy i składniki mineralne są ważnymi składnikami naszej diety. Ale oprócz tego, że należy zwracać uwagę na ilość przyjmowanych dziennie witamin i minerałów, należy również wiedzieć, jakie ...

Produkty zbożowe od kilku lat nie są już uznawane za podstawę zdrowego odżywiania. W nowej piramidzie zdrowego stylu życia najważniejsza jest aktywność fizyczna. Naukowcy z Uniwersytetu Harvarda w ...

Piramida zdrowego żywienia

Pytania do eksperta

Jestem anorektyczką, sama próbuję wrócić do zdrowia - czy dobrze się odżywiam?

Mam 20 lat. Od 16 roku życia choruję na anoreksję. Moja najniższa waga wynosiła 28 kg. Teraz ważę 38 kg, mam 158 cm wzrostu. Nie leczę się nigdzie, sama próbuję wrócić do zdrowia. Jestem pod kontrolą psychologa i psychiatry. Rozmowy z nimi mi pomagają. Nie biorę żadnych leków. Czasem jem więcej, czasem mniej. Moje dni wyglądają podobnie. Wstaję o godz. 7. Jem całą bułkę z serem lub wędlina i ...
Odpowiada: lek. Agnieszka Jamroży

Ile kcal powinnam jeść, aby utrzymywać wagę?

Odpowiada: lek. Agnieszka Jamroży

Co powinnam zrobić? Co jeść?

Odpowiada: lek. Agnieszka Jamroży
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Żywienie

Mgr Aneta Kościołek

dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka

Mgr Aneta Kościołek
Wszyscy konsultanci »