Czerniak

Czerniak jest nowotworem złośliwym, który wywodzi się z melanocytów – komórek barwnikowych zawierających melaninę, odpowiedzialnych m.in. za brązowienie skóry pod wpływem słońca. Najczęściej, bo aż w 90% przypadków lokalizuje się na skórze, ale może też rozwijać się wszędzie tam, gdzie obecne są melanocyty, a więc na błonach śluzowych jamy ustnej, odbytnicy, pochwy, a nawet w gałce ocznej czy pod paznokciem. Ważne jest, by wiedzieć, że wcześnie rozpoznany czerniak może być całkowicie wyleczalny. Za dużą umieralność związaną z tym nowotworem odpowiada głównie zbyt późne zgłoszenie się do lekarza.

Spis treści

Objawy czerniaka

Czerniak rozwija się najczęściej na podłożu zmian barwnikowych skóry, rzadko na skórze niezmienionej. Może występować pod postacią płaskiego nacieku, guzka lub owrzodzenia, barwy brunatnej, sinowiśniowej lub czarnej (choć zdarzają się także czerniaki bez barwnika). Niepokój onkologiczny powinny u pacjentów budzić znamiona:

niesymetryczne o nieregularnym kształcie,
z nierównomiernym rozkładem barwnika, tzn. miejsca jaśniejsze i ciemniejsze w obrębie jednego znamienia,
o poszarpanych, nierównych brzegach,
o średnicy powyżej 6 mm,
Czerniak złośliwy - zdjęcia
Czerniaki złośliwe są niezwykle trudne w leczeniu, a dodatkowe... »
powiększające się,
swędzące, samoistnie podkrwawiające, otoczone czerwoną obwódką.

Szczyt zachorowań przypada na wiek średni, ok. 4-5 dekady życia, choć ostatnio zauważalny jest wzrost ilości zachorowań wśród młodych kobiet. W Polsce rocznie rejestruje się ponad 1500 zachorowań na czerniaka i ponad 800 zgonów z jego powodu.

W razie zauważenia u siebie znamienia, które spełnia powyższe kryteria, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Każde podejrzane znamię barwnikowe powinno być uważnie zbadane przez lekarza, np. za pomocą dermatoskopu. Podstawą postawienia rozpoznania jest jednak chirurgiczne usunięcie zmiany na skórze i przesłanie jej do badania histopatologicznego. Nie wolno lekceważyć zmian w wyglądzie znamion barwnikowych lub nagłego pojawienia się nowych znamion, gdyż czerniak, mimo swojego niewinnego wyglądu, jest bardzo agresywnym

Czerniak a geny

Czernik to złośliwy nowotwór skóry, który objawia się najczęściej u osób w... »

nowotworem, dającym szybko przerzuty głównie do węzłów chłonnych, wątroby, płuc, mózgu i kości.

Czynniki ryzyka i leczenie czerniaka

Czerniak może dotknąć każdego człowieka, istnieją jednak czynniki ryzyka, znacznie zwiększające zagrożenie czerniakiem. Należą do nich:

jasna karnacja, jasne włosy, niebieskie oczy,
duża ilość znamion barwnikowych, zwanych potocznie „pieprzykami”,
występowanie czerniaka w rodzinie,
przebyte liczne oparzenia słoneczne, częste korzystanie z solarium,
nieużywanie kremów z filtrem przed opalaniem.

Profilaktyka czerniaka polega na unikaniu, przez osoby z grup ryzyka, nadmiernej ilości promieni słonecznych. Możliwość korzystania z solarium powinna być skonsultowana z dermatologiem. Podczas opalania powinny być aplikowane preparaty z wysokim filtrem przeciwsłonecznym, nakładane co 2 godziny.

Leczenie czerniaka polega przede wszystkim na jego chirurgicznym usunięciu z marginesem zdrowej skóry. W razie potrzeby usuwa się też okoliczne węzły chłonne. W zmianach zaawansowanych lub przy obecności przerzutów stosuje się też chemioterapię i radioterapię. Rokowanie zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania nowotworu w momencie rozpoznania. W początkowym stadium zaawansowania choroby, pod warunkiem włączenia odpowiedniego leczenia, ponad połowa pacjentów przeżywa 15 lat od momentu rozpoznania choroby. 

Przypisy

Kaszuba A. (red.), Dermatologia - diagnostyka różnicowa, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-039-9

Perek D. (red.) HARRISON - Onkologia, Czelej, Lublin 2009, ISBN 978-83-7563-008-4

Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5

Linki zewnętrzne

Krem z filtrem nie zabezpieczy przed czerniakiem

Artykuły Czerniak

Czerniak złośliwy

Czerniak jest jednym z najbardziej złośliwych i najczęściej diagnozowanych nowotworów złośliwych u ludzi rasy białej. W niektórych populacjach, narażonych na duże dawki promieniowania UV , jest to ...

Czerniaki złośliwe są niezwykle trudne w leczeniu, a dodatkowe niebezpieczeństwo wynika z faktu, że szybko rosną i licznie się rozprzestrzeniają, tworząc nowe przerzuty w organizmie chorego.

Nowotwory złośliwe oka

Nowotwory złośliwe oka nie są tak rozpowszechnione, jak inne nowotwory, np. piersi czy skóry . Nowotwór gałki ocznej zdarza się dość rzadko. Leczenie guza zazwyczaj polega na chirurgicznym ...

Znamiona

Znamiona towarzyszą nam przez całe życie. Rodzimy się z nimi i umieramy. Nie są one niebezpieczne dla skóry, ale czasami jednak mogą przekształcić się w komórki nowotworowe skóry.

Ocenia się, że w niedalekiej przyszłości 1 na 90 osób będzie zagrożona jego rozwojem nowotworu złośliwego jakim jest czerniak. O tym jakie jest rokowanie tej choroby przesądza jednak stopień zaawansowania choroby.<br />
<br />
Niebezpieczeństwo tego nowotworu polega na tym, że zagrożenie dla zdrowia stwarza przede wszystkim szybki rozsiew, który tworzy przerzuty drogą naczyń krwionośnych i chłonnych. Taka sytuacja grozi także tym, że przerzuty prócz w regionalnych i pozaregionalnych węzłach chłonnych, można stwierdzić przede wszystkim w wątrobie, płucach, mózgu i kościach.<br />
<br />
Niepokojące zmiany na ciele należy więc bezwzględnie skonsultować z lekarzem i jeśli to koniecznie niezwłocznie je usuwać. Im później wykryty nowotwór, tym mniejsza szansa na wyleczenie. Okazuje się, że przeżycie 15-letnie wynosi: 45-50% u chorych w pierwszym stopniu zaawansowania klinicznego czerniaka, około 40% w II stopniu, 10-30% w III stopniu i tylko 1-2% w IV stopniu.<br />
<br />
Czy pieprzyki na skórze mogą zwiastować pojawienie się czerniaka? O tym opowie prof. Waldemar Placek, dermatolog.

Nowotwory skóry

Nowotwory skóry są stosunkowo powszechne. Najczęściej diagnozowany rak skóry to rak podstawnokomórkowy. Dość częsty jest rak płaskonabłonkowy. Rzadszy, ale bardziej niebezpieczny, jest czerniak.

Mimo że istnieje wiele metod wspomagających leczenie nowotworów, to operacja chirurgiczna jest nadal najważniejszą metodą postępowania w takim przypadku. Ma ona przy tym różne zastosowania: diagnostyczne, lecznicze, rekonstrukcyjne czy paliatywne.<br />
<br />
W chirurgii onkologicznej wyznaje się zasadę doszczętności, która polega na tym, że guz usuwa się do granicy zdrowych tkanek, eliminując komórki nowotworowe, jednocześnie poszerzając zabieg o odpowiedni margines zdrowych tkanek. Ma to na celu zapobiegnięcie sytuacji, w której dojdzie do wznowy miejscowej, czyli odrastania guza.<br />
<br />
Dzięki węzłowi wartowniczemu możliwa jest ocena stopnia zaawansowania regionalnego nowotworu. Przez analizę histopatologiczną można doprecyzować rozległość procesu chorobowego i zakwalifikować osobę do przeprowadzenia zabiegu.<br />
<br />
Temat raka rozwija dr hab. Tadeusz Pieńkowski, Kierownik Kliniki Nowotworów Piersi w Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Helioterapia

Helioterapia to leczenie słońcem. Promienie słoneczne sprawiają, że nasz odpoczynek jest bardziej efektywny, w czasie słonecznych dni lepiej radzimy sobie ze stresem. Słońce wpływa na cały nasz ...

<p>
Światło słoneczne może być bardzo niebezpieczne dla zdrowia, jeśli nie zadba się o ochronę oczu. Promieniowanie z roku na rok staje się coraz silniejsze, bo warstwa ozonowa coraz bardziej się rozrzedza. Na tym zjawisku najbardziej ucierpią osoby, które mają małą ilość barwnika w tęczówce, czyli np. posiadacze jasnoniebieskich oczu.<br />
<br />
Jakie mogą być skutki promieniowania słonecznego na narząd wzroku? Jednym z nich może być zapalenie spojówek, które często objawia się wzmożonym łzawieniem, zaczerwienieniem, pieczeniem oraz odczuwaniem dyskomfortu w obrębie oka. Innym schorzeniem, które na tle innych jest wyjątkowo niebezpieczną chorobą może być degeneracja plamki żółtej (AMD), czyli brak ostrości widzenia i zdolności postrzegania kolorów i kształtów. Ostatnią dolegliwością może być także zaćma, czyli zmęczenie soczewki, której symptomem pojawienia się jest obniżenie ostrości wzroku i zamazanie obrazu.<br />
<br />
Jakie okulary przeciwsłoneczne najlepiej wybrać? Doradza prof. dr hab. Jerzy Szaflik, okulista.<br />
 </p>

Dermatologia

Jeśli złość sprawia, że stajesz się blady, wściekłość z kolei powoduje, że twoja twarz oblewa się czerwienią, z powodu zimna zaś siniejesz, to takie zmiany barwy skóry są zasadne i łatwo ...

Rak pochwy

Rak pochwy jest bardzo rzadkim rodzajem nowotworu występującym u kobiet. Wszelkie zmiany w pochwie możemy podzielić na pierwotne i wtórne. Do pierwszej grupy należeć będzie pierwotny rak pochwy, ...

Nowotwór płaskonabłonkowy występuje nierzadko w obszarze szyjki macicy.

Sposób na oparzenia słoneczne

Lato to czas, w którym uwielbiamy wylegiwać się na słońcu. Powrót z wakacji bez opalenizny, to tak jakbyśmy tam w ogóle nie byli. Promieniowanie słoneczne jest potrzebne naszemu organizmowi. Po ...

Poparzenia słoneczne zdarzają się każdego lata. Mocno czerwona skóra, pieczenie i ból – to pierwsze objawy oparzenia słonecznego. W niektórych przypadkach mogą pojawić się dreszcze, nudności i gorączka. Jeżeli na ciele pojawiają się objawy poparzenia, warto skonsultować się z lekarzem. Spalona i lekko podrażniona skóra jest podatna na infekcje bakteryjne i wirusowe.<br />
<br />
Każdy typ cery może ulec poparzeniu, więc należy zachować szczególną ostrożność, posmarować skórę kremem z filtrem dopranym odpowiednio do typu cery. Osoby o jasnej karnacji powinny wybrać najmocniejsze filtry, zaś z ciemniejszą karnacją – niższe.<br />
Jak sobie radzić z oparzeniami słonecznymi?

Jak nakładać samoopalacz?

Szkodliwe promieniowanie słoneczne przyspiesza proces starzenia się skóry i powoduje choroby skóry. Efekt zdrowej opalenizny uzyskasz dzięki samoopalaczowi do ciała.

Kofeina chroni przed rakiem skóry!

Dzięki ostatnim badaniom naukowym wiadomo, że kofeina nie tylko pobudza organizm, ale także chroni przed promieniowaniem UV. Możliwe, że podobnie jak aloes stanie się ona składnikiem kremów na lato.

Wpływ UV na skórę

Długotrwały wpływ UV na skórę jest bardzo niekorzystny. Mimo że czasami działanie promieniowania słonecznego przynosi korzyści, takie jak na przykład łagodzenie objawów astmy czy artretyzmu , a ...

Mimo że czasami działanie promieni słonecznych przynosi korzyści, takie jak na przykład łagodzenie objawów astmy czy artretyzmu, a opalona skóra wygląda pięknie, skuteczna ochrona przed UV jest konieczna.

Dermatoskopia

Dermatoskopia (inaczej mikroskopia powierzchni skóry lub mikroskopia epiluminescencyjna) jest całkowicie bezpiecznym, nieinwazyjnym i bezbolesnym badaniem, pozwalającym oceniać zmiany skórne pod ...

Dermatoskop jest urządzeniem stosowanym przez lekarzy do badania dermatoskopowego.

Biopsja skóry

Biopsja skóry polega na badaniu wycinka skóry z miejsca zmienionego chorobowo lub pozornie zdrowego. Pobrany materiał po odpowiednim przygotowaniu można poddać ocenie histologicznej, ...

Biopsja tęczówki

Tęczówka jest jednym z elementów oka. Jest to nieprzezroczysta tkanka stanowiącą przednią część błony naczyniówkowej. Na samym jej środku znajduje się otwór zwany źrenicą. Tęczówka posiada dużą ...

Rak wargi

Rak wargi to jeden z typów raka jamy ustnej. Ponad 90% przypadków raka wargi dotyczy wargi dolnej, przy czym nowotwór ten najczęściej dotyka mężczyzn w przedziale wiekowym od 50 do 70 roku życia. ...

Nowotwory jamy ustnej rozwijają się często bezobjawowo, w zaawansowanym stadium choroby możliwe są liczne przerzuty.

Choroby jamy ustnej

Do chorób jamy ustnej można zaliczyć m.in. afty, zapalenie dziąseł czy grzybicę jamy ustnej. Najczęstszymi symptomami tych chorób jest obrzęk śluzówki, jej rozpulchnienie, ból i zaczerwienienie.

Chirurdzy stomatologiczni leczą operacyjnie jamę ustną i okolice przyległe.

Guzy mózgu

Guzy mózgu to wszelkie obce dla mózgu struktury, w tym nowotwory, których rozrost powoduje wzrost ciasnoty śródczaszkowej. Przykładami najczęstszych guzów pochodzenia nienowotworowego są: ropień ...

Glejaki usuwa się zwykle chirurgicznie (jeśli nie są zbyt naciekające), stosując także radio- i chemioterapię. Zdjęcie prezentuje glejaka u 28-letniego mężczyzny.

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Możliwe powikłania po operacji usunięcia guza śródrdzeniowego

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Komplikacje po urwaniu się włókniaka

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Co znaczą powiększone węzły chłonne i guzki podskórne na głowie?

Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Ból pod pachami

Odpowiada: lek. med. Magdalena Szymańska

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin