Czy menopauza zwiększa ryzyko cukrzycy?

Menopauza to zawsze bardzo duża zmiana dla kobiety. Kończy się okres płodności, pojawiają się związane z wiekiem dolegliwości zdrowotne, przeważnie dość nieprzyjemne. Na dodatek zaś, z powodu drastycznych zmian hormonalnych zwiększa się ryzyko pojawienia się niektórych chorób – w tym dotyczących układu krwionośnego czy przyspieszenia procesu starzenia się skóry. Do niedawna na tej liście znajdowała się także cukrzyca, jednak najnowsze badania nie wykazują zwiększonego ryzyka jej wystąpienia w okresie klimakterium.

Menopauza a cukrzyca

Naukowcy z University of Michigan Health System zbadali ponad 1200 kobiet w wieku pomiędzy 40 a 65 rokiem życia, czyli w okresie, kiedy czynność hormonalna jajników ustaje lub całkowicie już ustała. Niektóre z badanych pań przechodziły menopauzę w sposób naturalny,odpowiedni do wieku – inne z powodu chirurgicznego usunięcia jajników z przyczyn medycznych.

Analiza ich zdrowia pod kątem poziomu cukru we krwi i rozwoju cukrzycy wykazała, że zagrożenie nie zwiększa się z powodu menopauzy. U badanych pań choroba pojawiła się:

• przed menopauzą – w 11,8% przypadków,
• po menopauzie naturalnej – w 10,5% przypadków,
• po chirurgicznym usunięciu przydatków – w 12,9% przypadków.

Niewielki wzrost częstości zachorowań na cukrzycę widoczny był tylko w tej trzeciej grupie – ryzyko spadało jednak znacznie, jeśli kobieta po operacji wykonywała przez minimum 15 minut tygodniowo zalecane ćwiczenia. Najwyraźniej więc nieznaczny wzrost ryzyka nie był ściśle zależny od zmian hormonalnych, a bardziej od trybu życia pacjentki.

Znaczenie aktywnego trybu życia

Okres klimakterium, obejmujący kilka lat przed wystąpieniem ostatniej w życiu miesiączki oraz kilka lat po niej, jest dla kobiet szczególnie trudny. Nie tylko przestają być wtedy płodne, co samo w sobie jest postrzegane przez nie negatywnie – a emocje te wzmacniają jeszcze silne wahania poziomu hormonów. Pojawia się też sporo nieprzyjemnych, fizycznych objawów:

• uderzenia gorąca i nadmierna potliwość, zwłaszcza w nocy,
• uczucie zmęczenia i zaburzenia koncentracji,
• zniechęcenie i spadek nastroju, czasami prowadzące do depresji,
• spadek libido i fizjologiczne problemy seksualne, takie jak suchość pochwy,
• zmniejszenie elastyczności skóry, jej suchość i szybsze starzenie,
• zaburzenia rytmu snu,
• osłabienie pamięci.

Biorąc pod uwagę te wszystkie czynniki, samopoczucie pań w okresie klimakterium bywa na tyle kiepskie, że nie mają one siły ani ochoty, aby odpowiednio o siebie zadbać – w tym zwrócić uwagę na konieczność zachowania aktywności fizycznej.

Być może to właśnie jest główną przyczyną, dla której uważano dotąd, że menopauza podnosi ryzyko cukrzycy. Zmniejszenie codziennej dawki ruchu bez zmiany nawyków żywieniowych i odpowiedniej diety może prowadzić do powstawania nadwagi – ta zaś, jak wiadomo, jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2.