Przyczyny jaskry

Główną przyczyną rozwoju jaskry jest zbyt wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe (ciśnienie w środku gałki ocznej), które powoduje uszkodzenie nerwu wzrokowego. Obrazy widziane przez oko powinny być przetwarzane na impulsy elektryczne, a następnie przesyłane nerwem wzrokowym do mózgu. Zaburzenie tego procesu na którymkolwiek etapie prowadzi do ślepoty częściowej lub całkowitej. 

Jaskra a ciśnienie wewnątrzgałkowe

Za prawidłowe ciśnienie wewnątrzgałkowe uznaje się wartości w zakresie 16-21 mmHg. Pojęcie „zbyt wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe” należy traktować indywidualnie, gdyż jaskra może się rozwijać w oczach z ciśnieniem w granicach normy statystycznej i odwrotnie - nie rozwijać się w oczach z ciśnieniem przekraczającym górną granicę. Warto pamiętać, że czynniki powodujące wzrost ciśnienia ocznego oraz uszkodzenie nerwu optycznego są różne w poszczególnych rodzajach jaskry. Świadomość czynników ryzyka choroby oraz jej przyczyn pomaga odpowiednio wcześnie wykryć chorobę, co nie pozostaje bez znaczenia dla efektywności procesu leczenia.

Czynniki ryzyka rozwoju jaskry

Do czynników ryzyka rozwoju jaskry zaliczamy:

  • Podatność genetyczną/dodatni wywiad rodzinny (jaskra występująca w rodzinie, wśród najbliższych krewnych).
  • Rasę. U osób rasy czarnej jaskra występuje trzy do czterech razy częściej.
  • Wiek. Częstość występowania jaskry zwiększa się z wiekiem. U osób po 70. roku życia jest nawet do ośmiu razy większa niż u osób, które przekroczyły 40. rok życia.
  • Choroby towarzyszące, takie jak cukrzyca czy zaburzenia gospodarki lipidowej.
  • Czynniki naczyniowe: miażdżyca, nadciśnienie tętnicze z fazą nocnych spadków ciśnienia, niedociśnienie tętnicze, predyspozycje do chorób przebiegających ze skurczem naczyń krwionośnych (migrena, objawy zimnych stóp i dłoni).
  • Krótkowzroczność powyżej - 4.0 dioptrii.
  • Niektóre leki, np. preparaty sterydowe.
Przyczyny jaskry leżą w zbyt wysokim ciśnieniu wewnątrzgałkowym. Jednakże istnieją pewne czynniki, które mogą sprawiać, że dana osoba jest bardziej podatna na jaskrę. Niektóre z nich są wrodzone, jak na przykład rasa lub podatność genetyczna, a niektóre są czynnikami modyfikowalnymi (na przykład przyjmowane leki).

Przyczyny różnych odmian jaskry

Do wystąpienia jaskry otwartego kąta - najczęstszej odmiany jaskry - przyczyniają się następujące czynniki:
  • wiek chorego – starzenie się organizmu objawia się między innymi zmniejszeniem kąta przesączania, co powoduje wzrost ciśnienia ocznego,
  • geny – mutacje genu GLC1A powodują nadmierną produkcję wydzieliny blokującej kąt odprowadzania płynu z oczu,
  • niedobór tlenku azotu – niski poziom tego związku chemicznego przyczynia się do złego stanu zdrowia naczyń krwionośnych oraz do podwyższenia ciśnienia wewnątrzgałkowego,
  • niedobory składników odżywczych – mogą one powodować uszkodzenie włókien nerwu optycznego,
  • nieprawidłowości chemiczne mózgu – duże ilości glutaminianu mogą spowodować niszczenie włókien nerwowych oczu.
Jaskra zamkniętego kąta to rzadsza postać jaskry wywoływana przez wadę strukturalną oczu powodującą zwężenie kąta pomiędzy tęczówką oraz rogówką. Jeśli tęczówka wysuwa się do przodu, może blokować kąt przesączania. Jaskra zamkniętego kąta może być wynikiem przyjmowania leków rozszerzających źrenice (np. leki antyhistaminowe oraz antydepresanty). Choroba może ujawniać się również podczas rozszerzania źrenic w ciemnościach. Ryzyko wystąpienia jaskry zamkniętego kąta jest większe u dalekowidzów.

Kolejna odmiana jaskry charakteryzuje się prawidłową wartością ciśnienia wewnątrzgałkowego. Ze względu na fakt, iż podwyższone ciśnienie nie odgrywa tu żadnej roli, lekarze nie mają pewności, co powoduje uszkodzenie nerwu optycznego. Istnieje kilka hipotez odnośnie do przyczyn tej odmiany jaskry. Choroba może być wynikiem zmniejszonego przepływu krwi, śmierci komórek nerwowych, podrażnienia nerwów, nadmiernej produkcji glutaminianu lub choroby autoimmunologicznej.

Typowe przyczyny jaskry wrodzonej to defekty genetyczne kąta przesączania lub inne choroby oczu. Około 85% przypadków jaskry wrodzonej można powiązać z czynnikami dziedzicznymi. Z kolei jaskra wtórna ma związek z przebytą chorobą lub urazem. Ten typ jaskry może mieć dwie postaci: jaskrę otwartego kąta oraz jaskrę zamkniętego kąta.

Artykuły Jaskra

Głównym sposobem leczenia jaskry jest leczenie farmakologiczne, czyli podawanie kropli do worka spojówkowego. Obecnie na rynku dostępnych jest wiele kropli obniżających ciśnienie wewnątrzgałkowe . ...

Jak leczyć jaskrę?

Jaskra barwnikowa to dość częsta forma jaskry wtórnej, spowodowana zatykaniem otworków odpływowych ziarenkami barwnika. Ziarenka barwnika pochodzą z tęczówki oka, której wklęsłe ukształtowanie ...

Jaskra barwnikowa

Jaskra wtórna to choroba narządu wzroku polegająca na uszkodzeniu nerwu wzrokowego oraz komórek siatkówki, wywołana czynnikami patologicznymi zwiększającymi ciśnienie środgałkowe . Takie ...

Jaskra wtórna

Jaskra i zaćma to choroby narządu wzroku o różnych podłożach i dotykające różnych części oka. Zaćma (katarakta) powoduje zmętnienie soczewki oka, natomiast jaskra, wywołana zbyt wysokim ciśnieniem ...

Jaskra a zaćma

Jaskra to choroba oczu, w której następuje nieodwracalne uszkodzenie nerwu wzrokowego 
i komórek siatkówki, co prowadzi do pogorszenia lub całkowitej utraty wzroku. Przyczyną zmian nerwu ...

Obraz widziany przez osobę chorą na jaskrę. 

Jaskra to jedna z najczęstszych przyczyn utraty wzroku u ludzi powyżej 60. roku życia. Farmakologiczne leczenie jaskry i inne rodzaje terapii są długotrwałe, wymagają sporych nakładów finansowych ...

Profilaktyka jaskry

Jaskra ze względu na wyróżnianie kilku jej odrębnych postaci, według definicji to grupa schorzeń charakteryzujących się wspólnymi cechami:  ·          obecne ciśnienie śródgałkowe, które jest zbyt ...

Wzrost ciśnienia śródgałkowego

Zaćma jest bardzo powszechną chorobę, ponieważ pewien stopień jej nasilenia występuje u wszystkich ludzi powyżej 70 roku życia. Prócz postaci związanej z wiekiem występuje również, jako wada ...

Czym różni się zaćma od jaskry?

  Jaskra jest to choroba charakteryzująca się postępującym niszczeniem nerwu wzrokowego. Procesowi temu towarzyszą zmiany w tarczy nerwu wzrokowego, które prowadzą do powstania ubytków w polu ...

Jaskra - choroba ludzi starszych?

Jaskra wieku dziecięcego jest grupą chorób o różnej patogenezie. Przyczyną jaskry u dzieci są wady strukturalne kąta przesączania odpowiedzialnego za prawidłowy odpływ cieczy wodnistej z komory ...

Jaskra u dzieci

Jaskra (glaukoma) jest grupą chorób, których wspólną cechą jest uszkodzenie nerwu wzrokowego (neuropatia nerwu II), powstające na skutek zbyt wysokiego dla danej osoby ciśnienia wewnątrzgałkowego. ...

Co to jest jaskra?

Nadciśnienie oczne to przypadłość, która może przyczynić się do rozwoju jaskry. Jakie są przyczyny wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego?

Nadciśnienie oczne

Jaskra jest chorobą nerwu optycznego - nerwu, który jest odpowiedzialny za widzenie. Jakie są objawy jaskry?

Objawy jaskry

Jaskra jest chorobą przewlekłą. Przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo. Szacuje się, iż nawet do 80 % osób nią dotkniętych nie wie, że choruje na jaskrę. Badania na jaskrę Niezmiernie istotne ...

Diagnostyka jaskry

Ostry atak jaskry jest stanem, który wymaga możliwie szybkiej hospitalizacji chorego.

Ostry atak jaskry

Celem leczenia jaskry jest zahamowanie uszkodzenia nerwu wzrokowego w takim stopniu, aby chory zachował użyteczną ostrość widzenia do końca życia. Rozpoznanie, a nieleczenie jaskry prowadzi ...

Laserowe leczenie jaskry

Pytania do eksperta

Ciemniejsze widzenie barw u dziewięciolatka

Witam! Mój 9-letni syn od ok. 4 miesięcy skarży się na chwilowe ciemniejsze widzenie barw. Dolegliwość tę zgłasza mi 3-4 razy w tygodniu. Ograniczyłam mu korzystanie z telewizora i komputera do 1 godz. dziennie, ale to nie odniosło skutku. Badanie okulistyczne i neurologiczne (EEG w normie) nie wykazało nieprawidłowości. Nie wiem co dalej robić? (Jaskra)
Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Dlaczego mój wzrok stopniowo się pogarsza?

Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Jak leczyć jaskrę i zespół suchego oka?

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Kosmetyczna korekta oka

Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Lek na zapalenie spojówek, pieczenie oczu i obrzęk powiek

Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »