Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Czyraki

Czyraki skórne (ang. boils), inaczej zwane furunkułami (ang. furuncles) to ropne zapalenie mieszka włosowego i jego najbliższego otoczenia. Najczęściej pojawiają się tam, gdzie skóra narażona jest na tarcie lub wydziela obficie pot, tj. kark, plecy, grzbiety dłoni, pachwiny, także pośladki. Zmiana może mieć wielkość nawet 3 cm średnicy.

1. Przyczyny powstawania czyraka

Zapalenie mieszka włosowego pod postacią małego, bolącego guzka o barwie czerwonej z pęcherzykiem ropnym rozpoczyna rozwój czyraka. W środku pęcherzyka znajduje się włos. Następnie powstaje czop martwiczy, który oddziela się od czyraka. Ze zmiany wypływa ropa, a powstały w ten sposób ubytek wypełnia się ziarniną.

Główną przyczyną powstawania czyraków są bakterie gronkowca obecne na skórze. Spośród gronkowców największy udział w tworzeniu czyraków ma Staphyloccocus aureus (gronkowiec złocisty). Kolonizacja bakterii zaczyna się w mieszkach włosowych. Wnika także w uszkodzoną skórę (skaleczenia, otarcia), w wyniku czego może powodować miejscowe zapalenie tkanki łącznej. Tworzenie się czyraków na skórze związane jest także z wniknięciem larw owadów pod skórę, np. larwy muchy Tumbu w Afryce.
 

Do czynników ryzyka występowania czyraków na skórze należą:

Czyraki mogą występować pojedynczo lub w postaci mnogiej. Czyrak mnogi to inaczej mówiąc karbunkuł. Może on objąć swoim zasięgiem kilka lub kilkadziesiąt sąsiadujących ze sobą woreczków włosowych. Poza tym zmiana może powracać. Zdarza się to szczególnie u cukrzyków, gdyż choroba zmniejsza odporność organizmu na zakażenia, a także u osób otyłych lub pracujących w złych warunkach higienicznych. Wpływ ma także dodatni wywiad rodzinny, przyjmowanie antybiotyków, anemia czy przebywanie w szpitalu.

2. Objawy i leczenie czyraka

Czyrak to czerwona, wypełniona płynem grudka wokół mieszka włosowego, ciepła i często bardzo bolesna. Jego wielkość może być różna, od ziarna grochu do wielkości piłki golfowej. Jeżeli pojawia się żółty lub biały punkt na środku, oznacza to, że czyrak jest już na tyle dojrzały, że można odprowadzić z niego ropę. W przypadku ostrej infekcji może pojawić się gorączka, powiększenie węzłów chłonnych czy zmęczenie.

Do najczęstszych powikłań należą blizny, infekcje czy ropnie skóry, rdzenia kręgowego, mózgu, nerek lub innych narządów. Gronkowiec złocisty, przechodząc do krwi, może powodować zakażenie uogólnione organizmu, tzw. posocznicę, która może być zagrożeniem dla życia czy też docierać do narządów wewnętrznych, powodując m.in. zapalenie wsierdzia, zapalenie szpiku, zapalenie płuc i inne. Staphyloccocus aureus wydziela swoiste egzotoksyny, które mogą powodować różne choroby bądź je zaostrzać, np. zatrucia pokarmowe.

Leczenie można prowadzić za pomocą okładów ze środkiem odkażającym lub octanowinianu glinu w postaci roztworu czy żelu. Po oderwaniu się czopa do odkażenia skóry stosuje się najczęściej spirytus salicylowy, natomiast na sam czop opatrunki z maści cynobrowosiarkowej lub maści z dodatkiem antybiotyku. O dalszym postępowaniu i stosowaniu antybiotyków powinien zadecydować lekarz.

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Kaszuba A. (red.), Leczenie chorób skóry, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-027-6
  • Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5

Źródła zewnętrzne

Marta Bednarska,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Czyraki - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Czyraki
Czyraki

Czyrak gromadny

Czyrak gromadny, inaczej kurbunkuł bądź czyrak mnogi, to zbiorowisko czyraków, które zlokalizowane są blisko siebie, zwykle na karku lub grzbiecie. Częściej występuje on u mężczyzn niż u kobiet. Związany jest on z zapaleniem mieszków włosowych. Gdy zmiana...

Wzdęcia brzucha

Zioła na wzdęcia

(...) gardło z kaszlem). Można go stosować zewnętrznie na trudno gojące się rany, wrzody, czyraki. Leczy niektóre schorzenia...

Apiterapia

Wosk pszczeli

(...) farmaceutyczne wyrabiają z wosku: kremy, maści, plastry. Wosk leczy następujące dolegliwości: katar sienny, różne choroby...

Objawy cukrzycy

Jak rozpoznać objawy cukrzycy?

(...) narządów płciowych, czyraki, częsta grzybica skóry stóp i paznokci? Te dolegliwości skórne mogą oznaczać, że pojawiła się...

Choroby powiek

Zapalenia i zakażenia powiek

(...) powstają w wyniku zakażenia rany skóry lub przejścia procesu chorobowego z tkanek oczodołu. Najczęstszą przyczyną są...

Kaszel

Ziołowe syropy na kaszel

(...) gojące się rany lub wrzody, czasem na czyraki. Służy także do lewatyw. Babka lancetowata Ta roślina od lata jest...

Chorzy z obniżoną odpornością

Cukrzyca a stan ludzkiej odporności

(...) występuje czyraczność (liczne czyraki). Czyrak jest to ropne zapalenie około mieszkowe, o etiologii gronkowcowej, z...

Stres

Jak radzić sobie z nerwami?

(...) dolegliwościami dermatologicznymi (czyraki, grzybice, egzemy), zaburzeniami odżywania, spadkiem samopoczucia, destabilizacją...

Rany i krwotoki

Bakteryjne zakażenia skóry

(...) (łac. Pseudfolliculitis barbae) oraz czyraki (łac. Furunculus). Rzadszymi przykładami są ropnie mnogie pach (łac.