Czyraki

Przyczyny powstawania czyraka

Zapalenie mieszka włosowego pod postacią małego, bolącego guzka o barwie czerwonej z pęcherzykiem ropnym rozpoczyna rozwój czyraka. W środku pęcherzyka znajduje się włos. Następnie powstaje czop martwiczy, który oddziela się od czyraka. Ze zmiany wypływa ropa, a powstały w ten sposób ubytek wypełnia się ziarniną.

Główną przyczyną powstawania czyraków są bakterie gronkowca obecne na skórze. Spośród gronkowców największy udział w tworzeniu czyraków ma Staphyloccocus aureus (gronkowiec złocisty). Kolonizacja bakterii zaczyna się w mieszkach włosowych. Wnika także w uszkodzoną skórę (skaleczenia, otarcia), w wyniku czego może powodować miejscowe zapalenie tkanki łącznej. Tworzenie się czyraków na skórze związane jest także z wniknięciem larw owadów pod skórę, np. larwy muchy Tumbu w Afryce.

Do czynników ryzyka występowania czyraków na skórze należą:

• cukrzyca,
• otyłość,
• nowotwory limfoproliferacyjne,
• niedożywienie,
• stosowanie leków immunosupresyjnych.

Czyraki mogą występować pojedynczo lub w postaci mnogiej. Czyrak mnogi to inaczej mówiąc karbunkuł. Może on objąć swoim zasięgiem kilka lub kilkadziesiąt sąsiadujących ze sobą woreczków włosowych. Poza tym zmiana może powracać. Zdarza się to szczególnie u cukrzyków, gdyż choroba zmniejsza odporność organizmu na zakażenia, a także u osób otyłych lub pracujących w złych warunkach higienicznych. Wpływ ma także dodatni wywiad rodzinny, przyjmowanie antybiotyków, anemia czy przebywanie w szpitalu.

Objawy i leczenie czyraka

Czyrak to czerwona, wypełniona płynem grudka wokół mieszka włosowego, ciepła i często bardzo bolesna. Jego wielkość może być różna, od ziarna grochu do wielkości piłki golfowej. Jeżeli pojawia się żółty lub biały punkt na środku, oznacza to, że czyrak jest już na tyle dojrzały, że można odprowadzić z niego ropę. W przypadku ostrej infekcji może pojawić się gorączka, powiększenie węzłów chłonnych czy zmęczenie.

Do najczęstszych powikłań należą blizny, infekcje czy ropnie skóry, rdzenia kręgowego, mózgu, nerek lub innych narządów. Gronkowiec złocisty, przechodząc do krwi, może powodować zakażenie uogólnione organizmu, tzw. posocznicę, która może być zagrożeniem dla życia czy też docierać do narządów wewnętrznych, powodując m.in. zapalenie wsierdzia, zapalenie szpiku, zapalenie płuc i inne. Staphyloccocus aureus wydziela swoiste egzotoksyny, które mogą powodować różne choroby bądź je zaostrzać, np. zatrucia pokarmowe.

Leczenie można prowadzić za pomocą okładów ze środkiem odkażającym lub octanowinianu glinu w postaci roztworu czy żelu. Po oderwaniu się czopa do odkażenia skóry stosuje się najczęściej spirytus salicylowy, natomiast na sam czop opatrunki z maści cynobrowosiarkowej lub maści z dodatkiem antybiotyku. O dalszym postępowaniu i stosowaniu antybiotyków powinien zadecydować lekarz.