Daltonizm

Daltonizm to zaburzona percepcja barw. U osoby ślepej na barwy (daltonisty) czopki oka zielone lub czerwone w ogóle nie działają. W przypadku osób niedowidzących barwy (daltonistów częściowych) – wszystkie czopki oka działają. Daltonizm występuje u 8% mężczyzn i 0,5% kobiet. Nie mogą oni wykonywać ponad 150 zawodów i są poszkodowani praktycznie w każdej dziedzinie życia (np. w szkole dostają niższe oceny z rysunków – za malowanie czerwonej trawy).

Przyczyny i objawy daltonizmu

Większość przypadków zaburzeń percepcji barw to dziedziczne wady, które towarzyszą człowiekowi od urodzenia. Ludzkie oko wyposażone jest w trzy rodzaje czopków. Poszczególne typy czopków wrażliwe są na kolor czerwony, zielony lub niebieski. Człowiek widzi dany kolor, gdy czopki oka rejestrują różne ilości tych trzech podstawowych barw. Większość czopków znajduje się w plamce żółtej, która zlokalizowana jest w centralnej części siatkówki.

Daltonizm - zdjęcia

Flaga V jest widziana oczami chorego na daltonizm.... »

Zaburzona percepcja barw nie zawsze jest chorobą dziedziczną. Niekiedy może być ona problemem nabytym i rozwinąć się w wyniku:

• procesu starzenia się;
• rozwoju chorób oka: jaskry, zaćmy, zwyrodnienia plamki żółtej, retinopatii cukrzycowej;
• urazu oka;
• jako skutek uboczny stosowanych leków.

Objawy daltonizmu mogą się różnić w zależności od postaci choroby. Zdarza się, że chory rozróżnia wiele kolorów i nie jest świadomy, że widzi je inaczej niż inni ludzie. Niekiedy człowiek widzi tylko kilka kolorów, podczas gdy zdrowi ludzi rozróżniają ich tysiące. W rzadkich przypadkach daltonista widzi tylko kolor czarny, biały i szary.

Diagnostyka i leczenie daltonizmu

Daltonizm rozpoznaje się dzięki różnego rodzaju testom. Jeden z nich wykorzystuje karty z obrazkami złożonymi z kolorowych kropek, które układają się w jakiś kształt – może to być litera lub cyfra. Zadaniem pacjenta jest odczytanie tych obrazków. Dzięki temu testowi lekarz może ocenić, z którymi kolorami chory ma problemy. W innym teście wykorzystuje się kolorowe żetony, które pacjent musi uporządkować na zasadzie podobieństwa barw. Osoby z zaburzeniami rozpoznawania barw nie są w stanie poprawnie wykonać tego zadania.

Wrodzonego daltonizmu nie da się wyleczyć, chociaż możliwe jest skorygowanie niektórych zaburzeń percepcji barw, a więc wtórnego daltonizmu. Jest to uzależnione od przyczyny schorzenia – np. jeśli przyczyną problemu jest zaćma, operacja może przywrócić prawidłowe postrzeganie barw.

By wyeliminować zaburzenie, niekiedy stosuje się soczewki zaopatrzone w specjalną warstwę, która zmienia spektrum przechodzącego przez nią światła tak, aby u osoby z daltonizmem wyzwolić bodźce podobne do tych, które pojawiają się u osoby widzącej kolory normalnie. Poprzez stosowanie soczewek korekcyjnych można spowodować, że daltonista będzie zauważał również odcienie, których wcześniej nie obserwował. W 80% przypadków daltonizmu częściowego możliwa jest całkowita korekcja niedowidzenia barw.