Dermatoskopia

Dermatoskopia (inaczej mikroskopia powierzchni skóry lub mikroskopia epiluminescencyjna) jest całkowicie bezpiecznym, nieinwazyjnym i bezbolesnym badaniem, pozwalającym oceniać zmiany skórne pod kątem ich złośliwego rozrostu. Badanie wykonuje lekarz dermatolog w swoim gabinecie przy użyciu urządzenia zwanego dermatoskopem. Dermatoskop to rodzaj mikroskopu, który przyłożony do skóry pozwala na obejrzenie zmian pod dziesięciokrotnym powiększeniem. Dermatoskopia ma wiele zastosowań, ale jej głównym celem jest diagnozowanie czerniaka skóry i odróżnienie go od łagodnych znamion barwnikowych.

Zastosowanie dermatoskopii

Jak już wspomniano, głównym zastosowaniem dermatoskopii jest diagnostyka czerniaka skóry. Jest to najbardziej niebezpieczny nowotwór skóry, który szybko daje przerzuty. Dlatego tak ważna w przypadku czerniaka, podobnie jak w przypadku innych nowotworów, jest jak najszybsza diagnoza i podjęcie działań terapeutycznych w postaci chirurgicznego wycięcia zmiany z marginesem tkanek zdrowych i przesłania jej do badania histopatologicznego.

Dermatoskopia pomaga w wykryciu znamion barwnikowych podejrzanych o nowotworowy charakter, które makroskopowo, czyli „na pierwszy rzut oka” niczym się nie różnią się od pozostałych. Poza tym, przy użyciu dermatoskopu można różnicować znamiona barwnikowe (które mogą stanowić punkt wyjścia dla rozwoju czerniaka) od innych, podobnych w wyglądzie, ale całkowicie niegroźnych zmian skórnych, takich jak brodawki łojotokowe czy naczyniaki. Badanie dermatoskopowe może być również wykorzystywane do diagnozowania zakażenia świerzbem, oglądania trzonu włosa czy oceny łożyska naczyniowego wału paznokciowego w kolagenozach (układowe choroby tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym, domena reumatologii).

 

Przebieg dermatoskopii

Badanie dermatoskopowe nie wymaga przygotowań ze strony badanego. Nie trzeba wykonywać żadnych wcześniejszych badań laboratoryjnych. Przed przystąpieniem do badania należy poinformować lekarza:

• o tym, które zmiany skórne budzą nasz niepokój;
• o czasie występowania danej zmiany skórnej;
• o tempie powiększania się zmiany;
• o barwie zmiany skórnej w momencie pojawienia się czy ewentualnej zmianie jej barwy w czasie;
• o bolesności lub świądzie zmiany;
• o ewentualnym sączeniu lub podkrwawianiu zmiany;
• o występowaniu czerniaka czy innych chorób nowotworowych w rodzinie.

Sam zabieg jest krótki i zupełnie bezbolesny. Lekarz przed przystąpieniem do badania nakłada na badane miejsce cienką warstwę olejku immersyjnego, w celu wyeliminowania refleksów świetlnych i polepszenia jakości obrazu. Następnie dermatolog przykłada do skóry dermatoskop i dokładnie ogląda zmianę. Badanie trwa około kilkunastu minut, a jego wynik ma formę opisu. Wartość diagnostyczna badania zależy w dużej mierze od doświadczenia osoby je wykonującej.

Nie istnieją żadne zalecenia dotyczące zachowania pacjenta po badaniu, brak też powikłań.

Dermatoskopia może być wykonywana wielokrotnie u tego samego pacjenta, u pacjentów w różnym wieku (nie ma granic wiekowych), nawet u kobiet w ciąży. Choroby skórne, a zwłaszcza czerniak, mogą mieć poważny przebieg i konsekwencje, dlatego warto regularnie oglądać swoją skórę i w razie zmian budzących niepokój (zwłaszcza tych dużych, nieregularnych, postrzępionych, zmieniających kolor, kształt, powiększających się lub podkrwawiających) jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Warto dodać, że do dermatologa nie trzeba mieć skierowania.