Diagnostyka guza chromochłonnego

Diagnostyka guza chromochłonnego (z łac. phaeochromocytoma), który jest nowotworem wywodzącym się wydzielniczych komórek rdzenia nadnerczy lub zwojów nerwowych, opiera się na objawach, jakie prezentujemy oraz specyficznych badaniach. Cechę charakterystyczną dla tego guza stanowi jego zdolność do produkcji i wydzielania tzw. amin katecholowych - np. adrenaliny. Niekontrolowane wydzielanie i uwalnianie tych substancji powoduje liczne dolegliwości, w tym wzrost ciśnienia tętniczego o charakterze napadowym.

Spis treści:
  1. 1. Częstość zachorowań na guza chromochłonnego
  2. 2. Objawy guza chromochłonnego
  3. 3. Biochemiczne metody diagnostyczne guza chromochłonnego
  4. 4. Badania obrazowe w kierunku guza chromochłonnego

1. Częstość zachorowań na guza chromochłonnego

Rak nerki - leczenie operacyjne Odtwórz wideo
Rak nerki - leczenie operacyjne Nie zawsze raka nerki leczy się operacyjnie, chociaż operacja...

Choroby nowotworowe tego typu dotykają przede wszystkim ludzi młodych i w średnim wieku. Najczęstszy wiek zachorowania mieści się w przedziale 40-50 lat, ale osoby z predyspozycjami genetycznymi mogą zachorować wcześniej. Guz chromochłonny można zaliczyć do chorób stosunkowo rzadkich, w populacji występuje on mniej więcej z częstością 1:100 000 osób, co odpowiada około 0,2% pacjentów, leczących się na nadciśnienie tętnicze. Niestety, u wielu pacjentów choroba przez lata może pozostawać utajona. Co ważne, w zdecydowanej większości przypadków (90%) guz chromochłonny nie wykazuje cech złośliwości, tzn. zdolności dawania przerzutów i naciekania innych tkanek.

2. Objawy guza chromochłonnego

Najczęstszym objawem guza chromochłonnego jest wzrost ciśnienia tętniczego. Dolegliwość ta ma bezpośredni związek z wydzielaniem przez guz adrenaliny i noradrenaliny. W zależności od tego, czy substancje te są stale produkowane i wydzielane do krwi, czy też wyrzucane nagle, np. pod wpływem ucisku na brzuch, choroba objawia się stałym albo napadowym wzrostem ciśnienia.

Stałe podwyższenie wartości ciśnienia tętniczego ma miejsce zazwyczaj u dzieci, u których nieprawidłowe wartości tego parametru muszą zawsze zostać dokładnie wyjaśnione. Kluczowe jest wykluczenie nie tylko obecności nowotworu czynnego hormonalnie, ale przede wszystkim choroby nerek. U osób dorosłych najczęstszym symptomem jest napadowy wzrost ciśnienia. Objawia się on nagłym zblednięciem, przyśpieszonym biciem serca, bólem głowy, poceniem się, niepokojem i drżeniem rąk. Gwałtowne pojawienie się takich objawów jest cechą charakterystyczną dla tego guza. Inne możliwe dolegliwości obejmują utratę masy ciała, podwyższony poziom glukozy we krwi, wzrost ilości białych krwinek we krwi i bladość skóry.

3. Biochemiczne metody diagnostyczne guza chromochłonnego

Badania te mają na celu wykazanie obecności produkowanych przez guz chromochłonny hormonów rdzenia nadnerczy lub ich metabolitów. Do wykonania tego typu testów skłania obecność objawów klinicznych, budzących podejrzenie choroby. Przed rozpoczęciem badań należy pamiętać o odstawieniu leków, mogących mieć wpływ na ich wynik (np. leki przeciwdepresyjne, niektóre leki z innych grup).

Sam test polega na oznaczeniu poziomu metabolitów hormonów rdzenia nadnerczy (np. kwasu wanilinomigdałowego, metoksykatecholamin) w moczu, zbieranym przez 24 godziny lub w surowicy krwi. W przeszłości w celu potwierdzenia obecności guza podawano pacjentowi klonidynę - lek blokujący część receptorów dla hormonów rdzenia nadnerczy. W przypadku nadmiernego wydzielania amin katecholowych substancja ta powodowała znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Obecnie metodę tę stosuje się rzadko.

4. Badania obrazowe w kierunku guza chromochłonnego

Metody te mają na celu lokalizację guza i określenie jego rozmiarów. Warto zauważyć, że guz czasem może być uwidoczniony już w konwencjonalnym badaniu ultrasonograficznym jamy brzusznej, które należy do rutynowego postępowania diagnostycznego u pacjentów z nieprawidłowym ciśnieniem tętniczym krwi. Innymi stosowanymi badaniami obrazowymi, umożliwiającymi dokładne określenie morfologii guza i jego położenie w odniesieniu do sąsiednich narządów, jest tomografia komputerowa (najczęściej) i tomografia rezonansu magnetycznego.

Chociaż zazwyczaj guz chromochłonny zlokalizowany jest jednostronnie w rdzeniu nadnerczy, sporadycznie może rozwinąć się także w sąsiedztwie innych narządów. Przykładem takich nietypowych lokalizacji (zwłaszcza u dzieci) są zwoje nerwowe jelit, narządy klatki piersiowej lub szyi.

Lokalizację guza w takich rzadkich, trudnych przypadkach ułatwić mogą badania scyntygraficzne. Postępowanie takie polega na podaniu specjalnego promieniotwórczego znacznika, który jest wychwytywany tylko przez komórki guza. Badanie natężenia promieniowania umożliwia dokładne określenie położenia tkanki, wychwytującej znacznik. Warto dodać, że znaczniki promieniotwórcze stosowane w badaniu nie są szkodliwe dla pacjenta.

Bibliografia

  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
  • Steciwko A. (red.), Diagnostyka różnicowa najczęstszych dolegliwości, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-062-7
  • Kemona H., Mantur M. (red.), Diagnostyka laboratoryjna, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-264-5
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Czy izotopy mają wpływ na sarkoidozę?

Witam serdecznie! Mam 58 lat, jestem kobietą. 11 lat temu miałam operację usunięcia prawego nadnercza z powodu guza chromochłonnego. W tej chwili istnieje podejrzenie wznowienia choroby. Mam skierowanie na wykonanie scyntygrafii z użyciem izotopów i...

Co jest powodem guza w żołądku?

Witam! Nazywam się Agnieszka, już kilka lat mam problemy z anemią. Niestety nie jest w stanie podać prawidłowej jednostki hemoglobiny, ale mój najniższy i ostatni poziom wynosił 4.8. Mam problem z niską hemoglobiną jakieś 5 lat. Ostatnio mój lekarz posłał...

pokaż 5 następnych

Artykuły Biopsja nadnerczy

Diagnostyka chorób nadnerczy
Biopsja nadnerczy Diagnostyka chorób nadnerczy

Hormony nadnerczy są odpowiedzialne za wiele procesów fizjologicznych - regulację gospodarki wodno-elektrolitowej, ciśnienia krwi, metabolizmu, poziom cukru czy pracy układu odpornościowego. Na skuteczną diagnostykę chorób nadnerczy składa...

Diagnostyka niepłodności
Niepłodność Diagnostyka niepłodności

Problemy z zajściem w ciążę ma co szósta para na świecie. Niepłodność dotyczy około 16% związków w wieku reprodukcyjnym. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) traktuje niepłodność jako chorobę, a ze względu na jej duży zasięg - nawet za chorobę...

Diagnostyka grzybicy
Grzybica Diagnostyka grzybicy

W czasach, gdy liczba zakażeń grzybiczych systematycznie rośnie, diagnostyka mykologiczna odgrywa coraz istotniejszą rolę. Wzrost częstości zakażeń grzybiczych jest już faktem. Przyczynił się do tego ogólno populacyjny spadek odporności związany...

Bezsenność Diagnostyka bezsenności

Bezsenność należy leczyć, ważne jest zatem poznanie jej przyczyn. W celach diagnostycznych lekarz może zlecić szereg mniej lub bardziej skomplikowanych badań, aby móc skierować pacjenta do odpowiedniego specjalisty. Badanie podmiotowe bezsenności Gdy...

Alergia Diagnostyka alergii

Gdy obserwujmy u siebie lub swoich bliskich objawy, które mogą być alergią, należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu lub dermatologa (w przypadku gdy objawami są reakcje skórne). Do leczenia u specjalisty alergologa potrzebne jest...

Osteoporoza Diagnostyka osteoporozy

Według wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) rozpoznanie osteoporozy możemy postawić na podstawie: złamania niskoenergetycznego bez względu na BMD (czyli gęstość mineralną kości którą można zmierzyć w badaniu jakim jest densytometria)...

Żylaki Diagnostyka żylaków

Żylaki są nieestetyczne i niebezpieczne. Spędzają sen z powiek wielu ludziom niezależnie od płci, choć znacznie częściej paniom niż panom. Szansa na ich powstanie zwiększa się wraz z wiekiem. Oczywiście jak zawsze, tak i w tym przypadku sprawdza się przysłowie,...

Czerniak Diagnostyka czerniaka

Czerniak to jeden z groźniejszych nowotworów. Dla wielu osób kojarzy się z wyrokiem. Jednak wcześnie wykryty, może zostać skutecznie wyleczony. Jak wygląda czerniak? Czasami przybiera postać niewinnych zmian skórnych, pieprzyków,...

Diagnostyka impotencji
Zaburzenia erekcji Diagnostyka impotencji

Zaburzenia erekcji to problem, z którym zmaga się wielu mężczyzn. Badania diagnostyczne mają na celu ustalenie przyczyn choroby. Najważniejszym zadaniem lekarza diagnosty jest zróżnicowanie, czy zaburzenia erekcji mają przyczynę czynnościową...

Jaskra Diagnostyka jaskry

Jaskra jest chorobą przewlekłą. Przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo. Szacuje się, iż nawet do 80 % osób nią dotkniętych nie wie, że choruje na jaskrę. Badania na jaskrę Niezmiernie istotne są okresowe badania kontrolne oraz niezwłoczne...

pokaż 10 następnych