Dieta dla seniora
Mgr Aneta Kościołek - dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.
Dieta dla seniora powinna być dostosowana do zmian, jakie zachodzą u człowieka po 65 roku życia. Planując jadłospis dla osób starszych, trzeba wziąć pod uwagę strawność pokarmów, zapotrzebowanie kaloryczne na składniki odżywcze, a także na wodę. Osoby starsze powinny jeść regularnie, posiłki nie powinny być duże pod względem objętościowym, aby zbyt nie obciążać układu pokarmowego. Jakie składniki odżywcze powinny znaleźć się w diecie seniora i na czym polega racjonalna dieta osób starszych?
Żywienie starszych osób
Zarówno starzenie się, jak i starość są zjawiskami biologicznymi i należą do kolejnych etapów ludzkiego życia. Starzenie jest procesem ciągłym i nieodwracalnym. W okresie starości spada intensywność regeneracji komórek, organizm jest mniej odporny na czynniki chorobotwórcze, a także spada aktywność układu nerwowego. Tkanki ulegają odwodnieniu, stając się mniej elastycznymi oraz zmniejszają swoją objętość.
Bardzo często problemy zdrowotne ludzi starszych wpływają na ich sposób żywienia. U osób tych należy zwrócić szczególną uwagę na zmiany zachodzące w przewodzie pokarmowym. Począwszy od ubytków uzębienia, utrudniających prawidłowe gryzienie i żucie pokarmów, poprzez zmniejszenie wraz z wiekiem zdolności odczuwania bodźców smakowych, obniżenie ilości wydzielanej śliny i zawartości w niej enzymów trawiennych oraz możliwe trudności w połykaniu – wszystkie te zmiany często zniechęcają do spożywania odpowiednich ilościowo i jakościowo porcji pożywienia, a prawidłowe żywienie tej grupy ludności jest niezmiernie ważne.
Zapotrzebowanie na energię u osób starszych zmniejsza się ze względu na stopniowe obniżanie się podstawowej przemiany materii oraz poziomu aktywności fizycznej. Często jednak osoby te, nie biorąc tego faktu pod uwagę, pobierają nadmierną ilość energii w stosunku do zapotrzebowania oraz wydatków energetycznych ich organizmu, co prowadzi do powstawania nadwagi i otyłości. Zapotrzebowanie na energię dla osób w starszym wieku wynosi: dla mężczyzn w zależności od aktywności fizycznej 1750–2450 kcal/dzień, a dla kobiet 1500–2100 kcal/dzień.
Składniki odżywcze w diecie dla starszych osób
• Tłuszcz
Wpływ kwasów omega-3 na układ krwionośny Dieta osób ze schorzeniami układu sercowo-naczyniowego powinna być bogata... »
Głównym źródłem tłuszczu w diecie osób starszych powinny być: ryby morskie, chude mięso i wędliny, tłuszcze roślinne, orzechy.
• Białko
Z uwagi na możliwe problemy z trawieniem i wchłanianiem zaleca się, aby osoby starsze spożywały większą ilość pełnowartościowego białka – około 50% ogólnej ilości białka – czyli produktów typu: chude mięso, ryby, niskotłuszczowe produkty mleczne.
• Węglowodany
Powinny stanowić główne źródło energii w diecie. Należy przy tym pamiętać, że w przeważającej ilości powinny to być węglowodany złożone, zawarte głównie w produktach zbożowych i warzywach. Nie możemy zapominać, że owoce i warzywa są źródłem błonnika pokarmowego w diecie. Osobom starszym zaleca się spożywanie błonnika pokarmowego w ilości 20–40 g dziennie. Składnik ten reguluje pracę jelit, przeciwdziała zaparciom, nowotworom i chorobom układu sercowo-naczyniowego. Dobrym źródłem błonnika pokarmowego są również: kasze (gryczana, jęczmienna), produkty zbożowe z grubego przemiału (pełnoziarniste pieczywo razowe, graham), brązowy ryż.
• Witaminy
Odpowiednia podaż witamin ma bardzo istotne znaczenie w starszym wieku. Witaminy A, E i C są antyoksydantami, które chronią organizm przed powstawaniem nadmiernych ilości wolnych rodników uszkadzających komórki. Niedobory tych witamin zwiększają ryzyko wielu chorób, m.in.: chorób układu krążenia, nowotworów, zaćmy, chorób degeneracyjnych mózgu. Najczęściej występujące u osób starszych niedobory witamin dotyczą witaminy D (maleje zdolność wytwarzania tej witaminy w skórze po nasłonecznieniu), kwasu foliowego oraz witamin z grupy B–B1, B2, B6, B12.
• Woda
Średnie zapotrzebowanie na wodę dla zdrowych i aktywnych osób starszych wynosi 30–35 ml/kg masy ciała (nie mniej niż 1500 ml/dzień). W przypadku osób starszych, niezdolnych do samodzielnego funkcjonowania ze względu na stopień niepełnosprawności, zapotrzebowanie na wodę wynosi 100 ml/kg na pierwsze 10 kg masy ciała, 50ml/kg na kolejne 10 kg oraz 15 ml/kg na pozostałą ilość kilogramów. Normy żywienia zakładają, że zarówno mężczyźni, jak i kobiety powinni z dietą przyjmować około 2500 ml wody. Ilość ta obejmuje zarówno wodę dostarczoną w postaci napojów, jak i tę zawartą w pożywieniu spożytym w ciągu dnia.
Do zaspokojenia pragnienia najlepiej używać wody niegazowanej o temperaturze około 15°C. Osoby starsze są bardziej narażone na odwodnienie organizmu, m.in. z powodu odczuwania mniejszego pragnienia w stosunku do zapotrzebowania, mniejszego spożycia wody, obniżonej sprawności nerek, występujących chorób czy przyjmowania leków działających diuretycznie.
Zasady zdrowego odżywiania dla seniora
Zasady zdrowego odżywiania w podeszłym wieku:
- Osoby starsze powinny spożywać codziennie 4–5 regularnych posiłków o mniejszej objętości.
- Codzienne pożywienie powinno być jak najbardziej urozmaicone!
- Należy pić najmniej 8 szklanek płynów niegazowanych dziennie.
- Trzeba zwiększyć spożycie przetworów mlecznych z odtłuszczonego mleka, pełnoziarnistego pieczywa, ryb, grubych kasz.
- W codziennym jadłospisie powinny znaleźć się 3 porcje warzyw i 2 porcje owoców.
- Należy ograniczyć spożywanie potraw smażonych, zamiast tego wskazane jest gotowanie, duszenie oraz pieczenie bez dodatku tłuszczu.
Posiłki powinny być tak komponowane, aby swoim wyglądem i zapachem zachęcały do jedzenia. Istotne jest, aby ograniczyć spożycie soli kuchennej, ostrych przypraw i alkoholu. Prawidłowe odżywianie w wieku podeszłym jest jednym z elementów gwarantujacych długie życie!
Artykuły Dieta dla seniora
Obecność cholesterolu w organizmie jest nieunikniona. Nie chodzi o jego nadmierną ilość w produktach, które spożywamy, ale o naturalną produkcję cholesterolu, która zachodzi w wątrobie. ...
Dieta na cholesterol ma na celu obniżenie poziomu cholesterolu we krwi. Dieta w miażdżycy jest bogata we warzywa i owoce oraz kwasy omega 3, czyli ryby morskie.
Osoby starsze, aby cieszyć się pełnią zdrowia i dobrym samopoczuciem, powinny stosować odpowiednią dietę oraz aktywność fizyczną. Szczególnie ważne w diecie są witaminy.
W różnych okresach naszego życia zmienia się zapotrzebowanie organizmu na różne witaminy i minerały, m. in. wapń. Ważne jest wtedy zastosowanie odpowiedniej diety bogatej w wapń.
Podwyższony poziom cholesterolu LDL zwiększa ryzyko choroby Alzheimera. Do tej pory cholesterol LDL był posądzany o choroby układu krążenia: miażdżycę, nadciśnienie tętnicze czy zawał serca.
Dieta bogata w orzechy zmniejsza rozwój choroby Alzheimera i zapobiega jej wystąpieniu. Orzechy zapobiegają tworzeniu się blaszek beta-amyloidu i usuwają wolne rodniki, które uszkadzają komórki mózgu.
Dobry sen jest jedną z podstaw właściwego funkcjonowania organizmu. Niestety, we współczesnym świecie coraz więcej osób cierpi na bezsenność i bagatelizuje kłopoty z zasypianiem. Tymczasem zdrowy ...
Profilaktyka zawału serca w dzisiejszym szybkim trybie życia jest bardzo ważna. Z roku na rok coraz więcej osób zapada na tego typu schorzenie. Zawały serca zdarzają się najczęściej u osób ...
Dieta w osteoporozie skutecznie wspomaga oraz zapobiega dalszemu rozwojowi choroby. Produkty zalecane w profilaktyce osteoporozy powinny zawierać duże ilości wapnia, magnezu i witaminy D , gdyż ...
Dieta dla grup krwi 0, A, B, AB to dieta polegająca na doborze pokarmów, które organizm najlepiej będzie przyswajał i łatwo trawił. W diecie unika się produktów, które mogą mieć szkodliwe ...
Proces starzenia się to naturalny etap życia każdego z nas. Nie jest możliwe jego uniknięcie, ale można go spowolnić poprzez odpowiednią dietę czy aktywność fizyczną.
Michael Montignac założył, że przyczyną tycia jest zły dobór poszczególnych składników posiłków, a nie sama ich kaloryczność. Dieta Montignaca opiera się na indeksie glikemicznym (IG).
Ajurweda to termin zaczerpnięty z sanskrytu. W wolnym tłumaczeniu oznacza tyle, co „wiedza o zdrowym życiu” albo „sztuka życia”. Jest to medyczna i metafizyczna wiedza na temat uzdrawiania. U ...
Osoba o figurze typu gruszka ma długie ręce, wąskie, nieumięśnione barki, niewielkich rozmiarów biust i dosyć szerokie biodra. Typ budowy ciała typu gruszka kiedyś był bardzo pożądany, co miało ...
Dieta dziecka musi zawierać odpowiednią ilość witamin i soli mineralnych oraz substancji odżywczych, aby zapewnić jego prawidłowy rozwój. Posiłki w diecie dziecka powinny być atrakcyjne pod ...
Dieta dla sportowca powinna być dostosowana do płci, wieku oraz rodzaju uprawianej dyscypliny sportowej. Ważna jest również informacja o jego charakterze, czy jest to sport wytrzymałościowy, ...
Ciągła praca i stres sprzyjają złym nawykom żywieniowym. Narażeni są na to szczególnie panowie. Pojawia się nadwaga i otyłość. Zaradzić temu może dieta odchudzająca dla mężczyzn.
Dieta dla kobiet to przede wszystkim zdrowa dieta, oparta na zasadach prawidłowego żywienia. Dieta powinna dostarczać kobiecie odpowiednią ilość składników odżywczych oraz kalorii. Żadna kobieta ...
Nie tylko kobiety dbają o swoją sylwetkę oraz stosują diety odchudzające, ale coraz częściej mężczyźni, gdyż w obecnych czasach zdrowy i atrakcyjny wygląd odgrywa ważną rolę zarówno w życiu ...
Wiele osób zastanawia się, czy dieta bezmięsna jest korzystna dla dzieci. Okazuje się, że rezygnacja z mięsa nie szkodzi maluchom, jeśli spożywane posiłki dostarczają niezbędne składniki odżywcze.
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Żywienie
dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka
