Dieta glikemiczna

Każdy produkt zawierający węglowodany posiada dla siebie charakterystyczną wartość zwaną indeksem glikemicznym. Stosowanie diety o niskim indeksie glikemicznym jest zalecane dla osób z cukrzycą oraz pomaga w zrzuceniu zbędnych kilogramów. Ponadto zapobiega rozwojowi chorób cywilizacyjnych.

Co to jest indeks glikemiczny?

Indeks glikemiczny (IG) to termin określający procentowo szybkość wzrostu stężenia glukozy we krwi po spożyciu produktów w porównaniu do wzrostu, jaki następuje po spożyciu tej samej ilości węglowodanów w postaci czystej glukozy. Spożycie węglowodanów prowadzi do wzrostu stężenia glukozy we krwi, którego maksimum występuje po upływie 20-30 minut i w ciągu 90-180 minut stopniowo wraca do poziomu na czczo. W międzyczasie glukoza i inne cukry proste pod wpływem insuliny przenikają do komórek całego organizmu

Każdy produkt spożywczy zawiera określoną wartość IG. Zwyczajowo produkty spożywcze dzieli się na 3 grupy:

• o niskim indeksie glikemicznym (<55),
• o średnim indeksie glikemicznym (55-70),
• o wysokim indeksie glikemicznym (>70).

Produkty o niskim indeksie glikemicznym (<55)	Produkty o średnim indeksie glikemicznym (55-70)	Produkty o wysokim indeksie glikemicznym (>70)
Gruszki	Młode gotowane ziemniaki (kwiecień-lipiec)	Ziemniaki gotowane
Winogrona	Banan	Dojrzały banan
Pomarańcze	Ananas	Frytki
Makarony (semolina)	Mango	Płatki kukurydziane
Wiśnie	Ryż brązowy	Biały ryż
Pomidory	Buraki	Suszone daktyle
Otręby	Rzepa	Arbuz
Fruktoza	Sacharoza	Miód

Dotychczas wiele badań epidemiologicznych potwierdziło, że dieta o zawartości węglowodanów, ale o niskim IG korzystnie wpływa na proces leczenia i zapobiegania rozwojowi chorób cywilizacyjnych - otyłość, cukrzyca, choroby układu krążenia oraz niektóre typy nowotworów.

Dieta według indeksu glikemicznego

Wykazano, że długotrwałe stosowanie diety o wysokim IG powoduje hiperglikemię poposiłkową, która często występuje u osób z nadwagą i/lub insulinoopornością. Odpowiedź glikemiczna organizmu jest uzależniona od kilku czynników:

• wielkości potrawy,
• ilości i rodzaju węglowodanów,
• stopnia dojrzałości owoców,
• sposobu przygotowania potraw.

Na odpowiedź glikemiczną wpływa również pora dnia, czas, w jakim produkt został spożyty oraz to, jakie posiłki poprzedzały jego spożycie.

Produkty zawierające niski indeks glikemiczny szybciej dają uczucie sytości, dzięki czemu zjemy mniej. Obecność błonnika pokarmowego w posiłku również wpływa na wartość IG. Błonnik rozpuszczalny w wodzie (nasiona roślin strączkowych, owoce, warzywa, jęczmień i owies) opóźnia opróżnianie żołądka. Ponadto błonnik w jelicie tworzy żel, który zwalnia działanie enzymów trawiennych. Jednakże dieta bogata w błonnik frakcji nierozpuszczalnej takich właściwości już nie posiada.

Indeks glikemiczny produktów zależy również od stopnia rozdrobnienia produktu oraz stopnia przetworzenia podczas procesów kulinarnych, np. pod wpływem temperatury węglowodany są łatwiej dostępne dla enzymów trawiennych. Podczas gotowania następuje pęcznienie skrobi, dzięki czemu jest szybciej trawiona przez amylazy.

Dieta zawierająca produkty o niskim IG pomaga zredukować tkankę tłuszczową, korzystnie wpływa na profil insuliny. Z kolei dieta o wysokim IG może przyczyniać się do rozwoju insulinooporności, a tym samym cukrzycy.