Dieta lekkostrawna

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Aneta Kościołek - dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Dieta lekkostrawna ma na celu dostarczenie organizmowi wszystkich niezbędnych składników pokarmowych oraz ograniczenie produktów i potraw ciężkostrawnych. Dieta lekkostrawna nie zawiera więc głównie smażonych i tłustych dań. Ważne jest także regularne spożywanie posiłków, o małej objętości, aby nieobciążać układu pokarmowego. Dieta lekkostrawna jest dietą leczniczą, zalecaną w wielu chorobach, szczególnie w schorzeniach jelit, po operacjach czy zatruciach, a także dla ludzi starszych.

Zasady diety lekkostrawnej

Dieta lekkostrawna, zwana także łatwostrawną, polega na nieobciążaniu układu pokarmowego. Pokrywa ona zapotrzebowanie kaloryczne dorosłej osoby oraz zapotrzebowanie na wartości odżywcze. Będąc na diecie łatwostrawnej, należy spożywać w regularnych odstępach czasu od 4 do 5 posiłków w ciągu dnia. Ostatni posiłek powinno się zjeść nie później niż na dwie godziny przed snem. Podstawą diety ławostrawnej jest ograniczenie lub nawet wyeliminowanie produktów i potraw tłustych, smażonych, długo zalegających w żołądku, wzdymających oraz ostro przyprawionych. Ponadto w diecie łatwostrawnej ogranicza się spożycie pokarmów zawierających duże ilości błonnika.

Potrawy należy przygotowywać, używając następujących technik kulinarnych:

• gotowanie na parze, w wodzie,
• duszenie,
• pieczenie w folii.

W diecie łatwostrawnej unika się używania zasmażek, a do zagęszczania potraw można stosować zawiesinę z mąki i wody lub jogurt naturalny. Warzywa i owoce powinny być spożywane gotowane lub pieczone, a także w formie przecierów lub soków.

W diecie lekkostrawnej niektóre produkty są zalecane, inne zabronione. Dieta optymalna łatwostrawna to:

• pieczywo: zalecane są bułki pszenne, biszkopt, chleb pszenny, niezalecane - chleb żytni, razowy, pieczywo chrupkie i z otrębami,
• jako dodatek do pieczywa zalecane są chude wędliny (drobiowe, polędwica sopocka) i chudy twaróg, nie zaleca się tłustych wędlin (wieprzowych), serów żółtych, smalcu, pasztetów,
• z tłuszczów możesz używać oliwę z oliwek, oleje słonecznikowe, rzepakowe, sojowe, masło, a unikać należy twardych margaryn, smalcu,
• warzywa powinny być gotowane, rozdrabniane lub przetarte - pomidor bez skórki, marchewka, buraki, pietruszka, dynia, unikaj warzyw marynowanych (konserwowanych), wzdymających (cebula, por, kapusta biała, czerwona, kalafior, ogórki), nasion roślin strączkowych (fasola, groch, soja), grubo tartych, z majonezem i sosem,
• z owoców zalecane są banany, morele, jabłka pieczone lub gotowane, owoce jagodowe (maliny, truskawki), unikaj gruszek, czereśni, daktyli, śliwek,
• ziemniaki jedz gotowane najlepiej w piure, wyklucz smażone i frytki,
• możesz jeść zupy z dozwolonych warzyw, unikaj tych na wywarach mięsnych, grzybowych, zasmażanych, kapustnych, strączkowych,
• jako dodatek do zup polecany jest biały ryż, drobne makarony (nitki, fale, gwiazdki, muszelki), lane kluski, grzanki, natomiast niepolecane są grube makarony (świderki, lazanie, kokardki),
• z kasz dozwolone są: manna, kuskus oraz drobna kasza jęczmienna, natomiast po spożyciu kaszy gryczanej oraz grubej jęczmiennej mogą wystąpić dolegliwości,
• z mięs możesz jeść te chude, gotowane (mięso drobiowe, schab, ryby), pulpety i potrawki, unikaj tłustych, smażonych, marynowanych i wędzonych,
• możesz zjeść risotto i pierogi, natomiast smażone krokiety, bigos czy kotlety są niewskazane,

Będąc na diecie łatwostrawnej, nie wolno pić alkoholu, mocnej kawy, napojów gazowanych, a także coca-coli. Wskazane są herbatki owocowe, napary ziołowe, jugurty naturalne, mleko oraz kawa zbożowa. Na deser można spożyć budyń, kisiel, galaretkę, mus owocowy, suflet, bezy, soki owocowe. Nie wolno konsumować ciast z kremami, tortów, batonów, czekolad, orzechów oraz chałwy. Podawane dania powinny mieć łagodny smak, aby nie pobudzać wydzielania soków trawiennych, dlatego dozwolone jest stosowanie jako przypraw: majeranku, rzeżuchy, kopru, pietruszki, cukru, kwasku i soku z cytryny. Po spożyciu potraw z dodatkiem chili, papryki, pieprzu, musztardy, octu, ziela angielskiego czy gorczycy, mogą wystąpić dolegliwości bólowe.

Wskazania do diety lekkostrawnej

Dieta lekkostrawna wskazana jest w następujących przypadkach:

• dla osób starszych,
• w stanach zapalnych błony śluzowej jelit i żołądka,
• przy pobudliwości jelita grubego,
• po operacjach przy rekonwalescencji,
• w chorobach infekcyjnych, gdy występuje gorączka,
• po przejedzeniu. 

Przykładowe menu

Śniadanie: pieczywo pszenne z masłem, chudą polędwicą, pomidorem, słaba herbata

.

II śniadanie: kajzerka z twarogiem i powidłami, napój owocowy.

Obiad: krupnik, klopsiki z mięsa drobiowego w sosie koperkowym, ryż, gotowana marchewka, kompot truskawkowy.

Podwieczorek: galaretka z jabłkiem, herbatniki

.

Kolacja: zapiekanka z warzyw i makaronu, herbata owocowa.

Jeżeli stan twojego zdrowia zacznie się poprawiać, stopniowo do diety możesz wprowadzać słabą, naturalną kawę z mlekiem, razowe pieczywo, gotowane na miękko jaja, brokuły, szpinak, kalafior, śliwki, kiwi, melona.