Dlaczego w stresie chcesz czekolady?

Wielu ludzi w sytuacji stresowej sięga po coś do jedzenia. Najczęściej są to wysokokaloryczne przekąski bogate w cukier i tłuszcz, takie jak czekolada czy chipsy. Co sprawia, że mamy tak ogromną chęć na tego typu produkty? Ostatnie badania wykazały, że za taką reakcję organizmu na stres odpowiedzialna jest grelina - hormon głodu.

Wzrost łaknienia w sytuacjach stresowych

Aby zbadać przyczyny wzrostu łaknienia w sytuacjach stresowych, naukowcy z Utah przeprowadzili badania na dwóch grupach myszy – dzikich i zmodyfikowanych genetycznie. Najpierw stworzyli model mózgu zwierząt. Miało to na celu sprawdzenie, jakie hormony oraz jakie części mózgu są odpowiedzialne za kontrolę bardziej zaawansowanych nawyków żywieniowych, związanych z odczuwaniem stresu. Następnie poddali myszy działaniu czynników wywołujących u nich silny stres. Dzikie myszy poddane działaniu stresu natychmiast udały się do pomieszczenia, w którym znajdowało się smaczne, tłuste jedzenie. Genetycznie zmodyfikowane myszy, a więc te, które nie miały zdolności reagowania na stres wzrostem poziomu greliny, nie udały się w kierunku kabiny z żywnością. Te same myszy nie wykazały także tak dużego apetytu jak myszy zestresowane. Zwierzęta te są więc wartościowym modelem do badania depresji i efektów chronicznego stresu u ludzi.

Skutki wydzielania hormonu do organizmu

Wiadomo, że głodówka jest czynnikiem, który wpływa na wydzielanie greliny do układu pokarmowego. Z kolei hormon ten przekazuje sygnał dalej, do mózgu. Badacze udowodnili, że hormon głodu może być wydzielany także w związku z reakcją organizmu na sytuacje stresowe. Wzrost poziomu greliny w organizmie minimalizuje skutki depresji i niepokoju. U myszy wzrost sekrecji hormonu, jako fizjologicznej odpowiedzi na wystąpienie sytuacji stresowej, wywołał wzrost apetytu, co przyczyniło się do zwiększenia wagi zwierząt. Taki wynik badania sugeruje, iż problemy z opanowaniem stresu są częstsze u ludzi z nadwagą.

Okazuje się także, że efekty, jakie hormon głodu wywołuje w organizmie, związane są z wzajemnym oddziaływaniem neuronów używających katecholamin jako przekaźników neuronowych. Do tej grupy należą neurony dopaminergiczne znajdujące się w mózgu, które odpowiedzialne są za odczuwanie przyjemności. Naukowcy uważają, że zrozumienie całego procesu jest możliwe, tylko jeśli weźmie się pod uwagę czynnik ewolucyjny. Nasi przodkowie zajmujący się zbieractwem musieli opanować stres związany z niebezpieczeństwami nadchodzącego polowania. Skutkiem niepokoju stało się wydzielanie hormonu głodu do organizmu. Zaspokojenie łaknienia miało więc właściwości antydepresyjne i pomagało w przetrwaniu.

Wyniki badań mogą okazać się użyteczne w wyjaśnieniu złożonych nawyków żywieniowych oraz sposobu, w jaki nadmierny stres może doprowadzić do otyłości. Ustalenie zależności między wydzielaniem hormonu głodu a zachowaniem w sytuacjach stresowych, będzie bardzo przydatne dla zwalczania otyłości o podłożu psychologicznym.