Doustne leki przeciwcukrzycowe

1. Insulina a leczenie cukrzycy

Niezależnie od mechanizmu działania wszystkich grup leków przeciwcukrzycowych mają one jeden konieczny do spełnienia warunek – aby mogły działać, pacjent potrzebuje mieć własną, nawet obniżoną produkcję insuliny. Jeżeli trzustka chorego będzie wydzielać jej za mało, lekom nie uda się osiągnąć zamierzonego celu i konieczna będzie substytucja insuliny. Dlatego też doustne leki przeciwcukrzycowe nie nadają się do leczenia cukrzycy typu 1, w przypadku której insulina od początku nie jest produkowana przez trzustkę, oraz w zaawansowanej cukrzycy typu 2, w przypadku której trzustka osłabła na tyle, że niezbędne jest podawanie insuliny.

Grupą docelową doustnych leków przeciwcukrzycowych są pacjenci z cukrzycą typu 2 w początkowym stadium choroby, kiedy to insulina jest produkowana na poziomie nieco poniżej wystarczającej do normalnego działania organizmu. Terapię tych właśnie pacjentów zaczyna się od leków doustnych. Niestety, jak pokazuje praktyka lekarska, nie udaje się utrzymać pacjentów tylko na tych lekach i prędzej czy później muszą oni przejść na terapię insuliną. Zazwyczaj trwa ona około 10 lat. Po tym czasie wydzielanie własnej insuliny jest zbyt niskie albo całkiem zanika.

2. Rodzaje leków przeciwcukrzycowych

  • pochodne sulfonylomocznika,
  • glinidy,
  • pochodne biguanidu,
  • glitazony,
  • inhibitory α-glukozydazy.

Pochodne sulfonylomocznika to grupa leków, których głównym działaniem jest „motywacja” trzustki do większego wydzielania. Zazwyczaj terapia tymi lekami wystarcza na początku choroby, z czasem uzupełnia się ją małymi dawkami insuliny. Głównym powikłaniem terapii tymi lekami jest hipoglikemia – pochodne sulfonylomocznika mogą zbytnio zmobilizować trzustkę i poziom insuliny we krwi będzie zbyt wysoki. Ryzyko wystąpienia hipoglikemii jest większe przy używaniu dużych dawek leków o przedłużonym działaniu.

Glinidy to leki przeciwcukrzycowe, których działanie opiera się na zwiększaniu wydzielania trzustkowego insuliny. Leki te pobudzają szybkie i krótkotrwałe wydzielanie insuliny, przez co znakomicie nadają się do kontroli glikemii poposiłkowej. Krótkie działanie ma także wpływ na efekty uboczne – mogący pojawić się stan hipoglikemii szybciej ustępuje.

2.1. Pochodne biguanidu w leczeniu cukrzycy

Pochodne biguanidu to grupa leków, których mechanizm działania opiera się na innej zasadzie niż poprzednich dwóch grup. U podstaw leczniczego działania pochodnych biguanidu leży zmiana czynności różnych narządów, doprowadzająca do zmniejszenia glikemii. Odbywa się to poprzez ograniczenie jelitowego wchłaniania glukozy oraz hamowanie w wątrobie powstawania glukozy – podaż nowej glukozy jest mniejsza.

Dochodzi także do wzrostu zużycia glukozy wskutek zwiększenia wrażliwości tkanek na działanie insuliny – leki te nie zwiększają ilości insuliny, ale powodują, że mniejsza jej ilość jest potrzebna do normalnego funkcjonowania organizmu. Dzięki temu nie pojawia sie hipoglikemia.

Tego typu leki przeciwcukrzycowe zaburzają motorykę przewodu pokarmowego – u około 5% pacjentów mogą pojawić się nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka. Możliwe jest także wystąpienie kwasicy mleczanowej – jest to stan zagrażający życiu i musi być leczony w szpitalu. Jednakże do tego stanu dochodzi niezwykle rzadko i dotyczy to raczej pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby. Dlatego pacjenci z tymi schorzeniami powinni stosować inne leki.

2.2. Leczenie glitazonami cukrzycy

Glitazonyto stosunkowo nowe leki, których główną metodą działania jest „zwiększenie insulinowrażliwości” tkanek. Poprawiają one także profil lipidowy pacjentów. Dlatego głównym wskazaniem do stosowania tych leków jest cukrzyca typu 2 z wyraźną insulinoopornością i zwiększonym stężeniem insuliny we krwi. Najlepszymi kandydatami do stosowania zarówno tej grupy leków, jak i pochodnych biguanidu są ludzie z nadwagą, zaburzeniami metabolizmu lipidów, często z pełnym obrazem zespołu metabolicznego.

Leki te zmniejszą u tych pacjentów poziom glikemii, stężenie insuliny we krwi oraz pozytywnie wpłyną na gospodarkę tłuszczową organizmu. Można ich używać także w późniejszym etapie choroby, gdy niezbędna będzie insulina, wykorzystując pozytywny wpływ na profil lipidowy oraz zmniejszenie zapotrzebowania na insulinę.

Inhibitory α-glukozydazymniejszają wchłanianie cukrów z przewodu pokarmowego. W następstwie zmniejszają się glikemia poposiłkowa i towarzyszący jej wyrzut insuliny. Nie wpływają przy tym na przyswajanie innych substancji. Głównymi efektami ubocznymi stosowania tych leków są dolegliwości z przewodu pokarmowego:

  • wzdęcia,
  • nadmierne oddawanie gazów,
  • nudności,
  • bóle brzucha.

Mogłoby się wydawać, że doustne leki na cukrzycę stanowią idealną alternatywę dla zastrzyków z insuliną - forma podania leku jest bowiem dużo bardziej "przyjazna" dla pacjenta. Należy jednak pamiętać, że leki tego typu mają wiele ograniczeń.

Bibliografia

  • Orzechowska-Juzwenko K. Farmakologia kliniczna - znaczenie w praktyce medycznej, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, ISBN 83-89009-43-9
  • Herman Z., Kostowski W. Farmakologia - podstawy farmakoterapii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 978-83-200-4164-4
  • Colwell J.A. CUKRZYCA - nowe ujęcie diagnostyki i leczenia, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-87944-77-7
  • Grzeszczak W. Farmakoterapia w cukrzycy, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 978-83-60073-99-8
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Mam cukrzycę i co dalej?

Mam 68 lat, odebrałam wyniki badań, w których poziom glukozy we krwi na czczo wynosi...

lek. Magdalena Parys Porady udziela lek. Magdalena Parys lekarz w Międzyleskim Szpitalu Specjalistycznym Oddział I Wewnętrzny.
Cukrzyca a leki

Mam pytanie - czy pochodne biguanidu mogą być zażywane przy cukrzycy typu 1 i czy są jakieś...

lek. Izabela Brym Porady udziela lek. Izabela Brym lekarz na Oddziale I wewnętrznym i nefrologii w Międzyleskim Szpitalu Specjalistycznym w Warszawie.
pokaż 5 następnych

Artykuły Leczenie cukrzycy

Jak wybrać lekarza przy cukrzycy?
Leczenie cukrzycy Jak wybrać lekarza przy cukrzycy?

Cukrzyca jest przewlekłą i postępującą chorobą.  Osoba z raz postawionym takim rozpoznaniem jest niestety skazana na przebywanie pod opieką lekarską do końca swych dni, dlatego tak ważne jest by była to dobra opieka nie tylko pod względem...

Leczenie cukrzycy Jak leczyć cukrzycę typu 2?

(...) nie jest świadomy swojej choroby. Początkowe leczenie cukrzycy polegało przede wszystkim na dążeniu do obniżenia stężenia cukru we krwi ... i normalizacja masy ciała? Na te pytania odpowiada nasz ekspert – prof. dr hab. Jan Tatoń, diabetolog. (Leczenie...

Leczenie cukrzycy Komórki macierzyste w leczeniu cukrzycy

(...) przeciwcukrzycowe. Gdy ten rodzaj leczenia nie przynosi efektów, w ostateczności choremu podaje się insulinę. Leczenie cukrzycy Leczenie cukrzycy, a szczególnie cukrzycy typu 1 jest bardzo trudne. Wymaga odpowiednich modyfikacji dawek insuliny ... , Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16101-9(Leczenie cukrzycy, Cukrzyca typu 1, Cukrzyca typ...

Leczenie cukrzycy Cukrzyca - jakie pytania zadać lekarzowi?

(...) zdrowia. Jednak przy pojawieniu się depresji niezbędna jest pomoc psychiatryczna. Jak będzie przebiegać leczenie cukrzycy ... .C., Williams G. Cukrzyca - trudne pytania, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-13-7(Leczenie cukrzycy,...

Poradnik cukrzyka cz. I
Leczenie cukrzycy Poradnik cukrzyka cz. I

Podstawą leczenia wielu przypadków cukrzycy jest insulinoterapia. Dzięki dobraniu odpowiedniego rodzaju insuliny oraz prawidłowemu wstrzykiwaniu, chorzy uskarżają się na mniej objawów cukrzycy, mają także mniej problemów z jej...

Leczenie cukrzycy Terapia genowa w cukrzycy

(...) Pol, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-929212-0-2(Leczenie cukrzycy, Poziom cukru we...

Leczenie cukrzycy Leki diabetologiczne

(...) sulfonylomocznika, biguanidu oraz inhibitory alfa-glukozydazy... Leczenie cukrzycy typu 2 pochodne sulfonylomocznika; pochodne biguanidu ... insuliny. Leczenie cukrzycy sulfonylomocznikiem można przeprowadzać u osób bez nadwagi i problemów metabolicznych ... w ciąży, kobietom w okresie laktacji, cierpiących na przepuklinę, zwężenie jelit, zaburzenia trawienia i wchłaniania.(Leczenie cukrzycy, insulina w ciąży, Stosowanie leków, Cukrzyca typu...

Leczenie cukrzycy Nanotechnologia w leczeniu cukrzycy

(...) tak łatwym celem. Ten problem udało się rozwiązać dzięki nanocząsteczkom.(Leczenie cukrzycy, Cukrzyca typu 1, Cukrzyca typ...

Leki przeciwcukrzycowe a wątrobaOdtwórz wideo
Leczenie cukrzycy Leki przeciwcukrzycowe a wątroba

Doustne leki przeciwcukrzycowe stosowane w wielu przypadkach u osób chorych na cukrzycę muszą być przyjmowane codziennie, a nawet kilka razy dziennie, przez wiele lat, gdyż cukrzyca należy do grupy chorób przewlekłych. Wiele osób...

Co to są bolusy?Odtwórz wideo
Leczenie cukrzycy Co to są bolusy?

Insulina jest hormonem niezbędnym do prawidłowego metabolizmu węglowodanów oraz białek i tłuszczy. Dzięki niej nie dochodzi u zdrowej osoby do epizodów hiperglikemii, czyli zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi, jest zachowana...

Przyszłość pomp insulinowychOdtwórz wideo
Leczenie cukrzycy Przyszłość pomp insulinowych

Pompy insulinowe to urządzenia stosujące ciągły podskórny wlew insuliny, który naśladuje poziom insuliny i jej wahania u osoby zdrowej. Wykorzystanie pomp insulinowych w leczeniu cukrzycy pozwala diabetykom na znaczną poprawę komfortu...

Zalety pomp insulinowychOdtwórz wideo
Leczenie cukrzycy Zalety pomp insulinowych

Pompy insulinowe pozwalają korzystającemu z nich pacjentowi na dokładne dobranie dawki insuliny do swojego trybu życia, dzięki modyfikacjom wlewu podstawowego (dawek bazalnych) oraz wstrzyknięć dodatkowych dawek insuliny (bolusów). W zależności od...

Leki doustne stosowane w cukrzycyOdtwórz wideo
Leczenie cukrzycy Leki doustne stosowane w cukrzycy

Cukrzyca typu II to choroba cywilizacyjna, o której decyduje m.in.: styl życia człowieka i nawyki żywieniowe. Dodatkowo, osoby z nadwagą i otyłością znacznie częściej chorują na cukrzycę niż szczupłe. Cukrzyca jest rozpoznawalna u dzieci oraz u osób starszych. Leczenie cukrzycy typu II obejmuje podanie doustnych leków przeciwcukrzycowych, kt ... . Zatem farmakologiczne leczenie cukrzycy typu II ma na celu pobudzenie komórek trzustki do syntezy większej ilości...

Jak wygląda leczenie cukrzycy?Odtwórz wideo
Leczenie cukrzycy Jak wygląda leczenie cukrzycy?

W leczeniu cukrzycy stosuje się różne leki o różnorodnych mechanizmach. Obecnie w leczeniu bazuje się na: insulinach (wprowadzonych w latach 20. ubiegłego wieku); pochodnych sulfonylomocznika; metforminie (wprowadzonej w latach 50.

Standardy leczenia cukrzycyOdtwórz wideo
Leczenie cukrzycy Standardy leczenia cukrzycy

Leczenie cukrzycy zmienia się wraz z postępami nowoczesnej medycyny. Obecnie powstają coraz nowsze, skuteczniejsze i mające mniej efektów ubocznych leki przeciwcukrzycowe, które znacznie ułatwiają życie pacjentów z tą przewlekłą chorobą metaboliczną. Nowoczesne przeciwcukrzycowe leki doustne w coraz mniejszym stopniu dopuszczają do groźnych w skutkach incydentów hipoglikemii u chorych z cukrzycą. Lekiem pierwszego rzutu w przypadku cukrzycy typu 2 jest...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij