Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Drgawki gorączkowe

Gdy dziecko dostaje napadu drgawek, serce rodziców zamiera z przerażenia. Zazwyczaj jest to dla nich ogromne zaskoczenie i nie umieją się odnaleźć w takiej sytuacji. Na szczęście w większości przypadków drgawki będące wynikiem wysokiej gorączki nie zagrażają zdrowiu czy życiu malucha. O wiele rzadziej mogą być przejawem poważniejszej choroby, takiej jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Niezwykle istotne jest rozróżnienie tych stanów.

1. Diagnoza drgawek gorączkowych

Stan podgorączkowy

Prawidłowa temperatura ciała człowieka wynosi 36,6 stopni C i ulega znacznym zmianom w ciągu całego dnia. Najmniejsza jest zdecydowanie rano – wynosi 36,0 stopni C, a najwyższa w godzinach popołudniowych – 37,2 stopnie C. Ponadto zwiększa się po wysiłku fizycznym, a...


Drgawki gorączkowe można rozpoznać, tylko gdy dotyczą dzieci między 6. miesiącem a 5. rokiem życia. Jeżeli napady drgawek wystąpiły u młodszego lub starszego malucha, należy szukać innej przyczyny. Kolejnym ważnym kryterium jest obecność wysokiej gorączki, wynoszącej minimum 38°C. Należy także zgłosić się do lekarza, który powinien wykluczyć inne możliwe powody pojawienia się drgawek, takie jak infekcje ośrodkowego układu nerwowego. W przeciwieństwie do omawianych napadów, tego typu zakażenia mogą zagrażać życiu małego człowieka. Gdy już jesteśmy pewni, że to zbyt duża temperatura była przyczyną zaburzeń, koniecznie trzeba ustalić, z którą postacią drgawek mamy do czynienia. Wyróżnia się dwa rodzaje: drgawki gorączkowe proste i złożone. Rozpoznanie, które z nich dotyczyły danego dziecka, jest niezbędne dla ustalenia, co dalej robić.

2. Postacie drgawek gorączkowych

Drgawki gorączkowe proste są najczęstszą postacią tego typu zaburzeń (75%). To drgawki obejmujące całe ciało dziecka (są uogólnione). Mogą wystąpić pod postacią utrzymującego się zwiększonego naprężenia mięśni – dziecko sztywnieje (napad toniczny) lub klasycznych drgawek polegających na częstych, gwałtownych skurczach mięśni przy ich dużym napięciu (napad toniczno-kloniczny). Trwają one przeważnie od kilku sekund do kilku minut, ale nie dłużej niż kwadrans. Zazwyczaj jest to jedyny taki epizod podczas danej choroby przebiegającej z gorączką. W każdym razie drgawki nie powinny się powtarzać częściej niż raz na 24 godziny.
Drgawki gorączkowe złożone występują znacznie rzadziej. Zazwyczaj nie obejmują całego ciała, a jedynie jakiś jego fragment, na przykład rękę lub nogę (są zlokalizowane). Trwają też dłużej, bo około 15–20 minut (minimum 15 minut). W tych przypadkach obserwuje się nawracanie zaburzeń w ciągu danej choroby, a nawet podczas jednej doby. Czasem po napadzie może wystąpić niedowład obszaru ciała, który był dotknięty drgawkami. Nie jest on jednak groźny, ponieważ w niedługim czasie przemija bez śladu (tzw. niedowład Todda).
 
Rozróżnianie napadów prostych od złożonych jest niezwykle istotne. Od tego zależy dalsze postępowanie z małym pacjentem. Drgawki proste zazwyczaj się nie powtarzają i nie mają większego wpływu na życie dziecka. Te złożone wymagają natomiast dokładnej diagnostyki w szpitalu oraz mogą się wiązać z pojawieniem się padaczki w późniejszym wieku. Trzeba też dokładnie poszukać innych możliwych przyczyn tego typu zaburzeń.

3. Postępowanie w przypadku drgawek gorączkowych prostych

Jeżeli u naszego dziecka pojawiły się drgawki gorączkowe proste, należy się uspokoić, ponieważ rokowanie jest dobre i napady najprawdopodobniej już się nigdy nie powtórzą. Trzeba mu jednak zapewnić jak najlepszą opiekę. Istotne jest ustalenie powodu wystąpienia gorączki. Daje to możliwość leczenia jej przyczyny, a nie tylko objawów i co za tym idzie – zapobiegania kolejnym napadom drgawek. Przyjęcie do szpitala zazwyczaj nie jest konieczne. Trzeba to zrobić tylko w określonych przypadkach:
  • gdy lekarz stwierdzi dodatkowe objawy mogące sugerować zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (wymioty, zaburzenia świadomości, małe czerwone lub fioletowe plamki na skórze, charakterystyczne zmiany widoczne w badaniu),
  • jeżeli stan dziecka wzbudzi niepokój lekarza,
  • gdy jego obserwacja w ciągu najbliższych dni po napadzie będzie utrudniona, na przykład w sytuacji rodziny mieszkającej daleko od szpitala.

Jeśli już zaistniała taka potrzeba, pobyt w szpitalu nie powinien być dłuższy niż 1–2 dni.

Niekiedy konieczne jest wykonanie badania płynu mózgowo-rdzeniowego. Dotyczy to sytuacji, w których lekarz podejrzewa obecność ciężkiego zakażenia:
  • gdy stan dziecka sugeruje infekcję ośrodkowego układu nerwowego (objawy opisane powyżej),
  • jeżeli dziecko przyjmowało antybiotyki przed wystąpieniem drgawek.
  • Badanie polega na wprowadzeniu igły do kanału kręgowego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Nakłucie wykonuje się poniżej miejsca, w którym kończy się rdzeń kręgowy, aby zapobiec uszkodzeniu tej ważnej struktury. Ryzyko wystąpienia paraliżu praktycznie nie występuje. Po przebiciu się przez oponę twardą i pajęczą pobiera się kilka mililitrów płynu. Zabieg nie należy do najprzyjemniejszych, ale jest względnie bezpieczny i może uratować życie małego pacjenta. Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego dostarcza lekarzowi wielu istotnych informacji.

4. Postępowanie w przypadku drgawek gorączkowych złożonych

Jeżeli napad u dziecka miał charakter drgawek złożonych, najczęściej musi ono pozostać w szpitalu. W takim przypadku istnieją większe wątpliwości co do powodu ich wystąpienia. Dlatego konieczne jest przeprowadzenie dokładnych badań. Między innymi można wykonać:
  • analizę składu krwi oraz substancji, które się w niej znajdują,
  • badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (musi być przeprowadzone obowiązkowo u dzieci poniżej 18. miesiąca życia, u starszych – tylko gdy istnieje podejrzenie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub jeśli dzieci przyjmowały wcześniej antybiotyki),
  • badanie EEG, które trzeba przeprowadzić nie później niż 48 godzin po napadzie; służy ocenie czynności elektrycznej mózgu; przeprowadza się je za pomocą elektrod przyklejonych w określonych miejscach na skórze głowy (podobnie postępuje się w EKG, w przypadku którego elektrody przyklejone do klatki piersiowej badają czynność elektryczną serca); EEG pomaga rozróżnić drgawki złożone od prostych oraz od padaczki, której w tym przypadku się najbardziej obawiamy,
  • czasami tomografię lub rezonans ośrodkowego układu nerwowego.
Zdarza się, że nie udaje się wykryć przyczyny drgawek. Wówczas dziecko zostaje przekazane pod opiekę pediatry lub neurologa, którzy będą je dalej obserwować.

5. Postępowanie profilaktyczne

Drgawki gorączkowe pojawiają się najczęściej tylko raz w ciągu całego życia. Zaledwie u 30% dzieci mogą się powtórzyć. Dotyczy to głównie maluchów, u których wystąpiły napady złożone. Do nawrotów predysponują również:
  • młody wiek przy pierwszym napadzie (< 15. miesiąca życia),
  • obecność zaburzeń u innych członków rodziny,
  • pojawienie się drgawek niemalże natychmiast po wystąpieniu gorączki,
  • częste zapadanie na choroby przebiegające z gorączką.
Poza tym dzieci, u których wystąpiły drgawki w przebiegu gorączki (zwłaszcza o typie złożonym), częściej zapadają na padaczkę w późniejszym wieku. Prawdopodobnie dzieje się tak, dlatego że drgawki (przede wszystkim te złożone) mogą być jej pierwszym objawem. Poza tym może to oznaczać tylko predyspozycje danego dziecka do zachorowania. Dlatego jeżeli istnieją jakiekolwiek wątpliwości, malec powinien być pod stałą opieką specjalisty.

6. Przeciwdziałanie drgawkom gorączkowym

Najlepszym sposobem na uchronienie dziecka przed napadem jest zapobieganie różnego rodzaju zakażeniom. Jeżeli choroba już się rozwinie, należy zwalczać wysoką temperaturę za pomocą skutecznych leków (np. jak paracetamol w czopkach) oraz schładzania ciała dziecka przez powolne (łyżeczkami) podawanie zimnych napojów.
Niezwykle rzadko i tylko u dzieci, u których istnieje duże ryzyko nawrotu drgawek, lekarz może zaopatrzyć rodziców w niewielkie ilości diazepamu. Jest to lek przerywający napad drgawek. Podaje się go doodbytniczo, gdy nie ustępują po 2–3 minutach. Jeżeli nadal trwają, dawkę diazepamu można powtórzyć po 10–15 minutach.

Bibliografia

  • Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
  • Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9
  • Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
  • Prusiński A. (red.), Neurologia w praktyce klinicznej - zasady diagnostyki i postępowania, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-71-8
Lekarz Kalina Wysocka-Dubielecka,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Objawy grypy - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Objawy grypy
Objawy grypy

Jak rozpoznać objawy grypy?

Dreszcze, wysoka gorączka, ból mięśni, osłabienie... wymieniać można dalej. Jednak skąd wziąć pewność, że są to objawy grypy. Równie dobrze może to być zwykłe przeziębienie lub dużo poważniejsze zapalenie płuc lub oskrzeli. Właściwa diagnoza pozwoli nam zastosować właściwą kurację. Spis treści Jakie są objawy grypy? Objawy grypy nie są charakterystyczne tylko dla tej jednej choroby. Jednak gdy występują jednocześnie, możemy z dużą dozą prawdopodobieństwa zakładać, że dopadła nas...

Objawy grypy

Objawy i powikłania grypy

Objawy grypy łatwo pomylić ze zwykłym przeziębieniem. Katar, ból gardła, gorączka jeszcze nie muszą świadczyć ... mógłby zostać opanowany z pomocą szczepionki, pod warunkiem, że udałoby się ją szybko opracować. Najczęstsze objawy grypy Okres wylęgania grypy trwa zwykle od dwóch do sześciu dni. Najbardziej charakterystyczne objawy grypy, to: gorączka ... wyczerpania; brak apetytu. Objawy grypy sezonowej mogą być czasem znacznie intensywniejsze i groźniejsze dla zdrowia niż objawy...

Neurologia

Drgawki

Drgawki (syn. konwulsje, ang. convulsions) to krótkotrwałe, częste skurcze mięśni występujące niezależnie od naszej woli, spowodowane patologicznymi wyładowaniami neuronów. Źródłem owych wyładowań może być kora mózgowa, ośrodki...

Układ nerwowy

Drgawki jako powikłanie neurologiczne grypy

Powikłania neurologiczne związane z infekcją grypy są znane od ponad 100 lat. Drgawki gorączkowe są najczęstszym typem drgawek wśród dzieci. Pomimo, że są w większości sytua

Padaczka

Nowy lek na drgawki w epilepsji

Wyniki pierwszych badań klinicznych wskazują, iż nowy lek może znacznie zmniejszyć częstość napadów drgawkowych w trudnej do leczenia postaci padaczki. Spis treści Badanie

Grypa żołądkowa

Powikłania w grypie żołądkowej

(...) i puszczona nie powraca natychmiast na swoje miejsce), zapadnięte oczy, policzki, lub ciemiączko. Drgawki gorączkowe Drgawki gorączkowe mogą wystąpić na skutek gorączki powyżej 38,5°C u dzieci między 6. miesiącem, a 5. rokiem życia. By drgawki...

Układ nerwowy

Drgawki jako powikłanie neurologiczne grypy

Powikłania neurologiczne związane z infekcją grypy są znane od ponad 100 lat. Drgawki gorączkowe są najczęstszym typem ... ów są traumatycznym doświadczeniem. Ryzyko wystąpienia padaczki w przyszłości u dzieci, które miały drgawki gorączkowe ... i adeniwirusy. Dotychczas opublikowano zaledwie kilka prac łączących drgawki gorączkowe z infekcją grypową. W USA za wystąpienia 1 ... i są uogólnione tzn. w czasie napadu drgawkom ulega całe dziecko. Drgawki gorączkowe złożone są groźne dla dziecka,...

Leczenie grypy

Leki przeciwwirusowe na grypę

(...) senność, czasem drgawki gorączkowe), często występuje zapalenie ucha środkowego. Leczenie grypy Grypę sezonową leczy...

Układ nerwowy

Zapalenie mózgu

(...) neurologicznych należą drgawki gorączkowe (najczęstsze), zespół Rey’a, zapalenie mózgu i inne. Przebieg...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie na rotawirusy

(...) występować drgawki gorączkowe, jadłowstręt, objawy podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych. Biegunka oraz wymioty mogą...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500