Dur wysypkowy

Dur wysypkowy, określany również tyfusem plamistym, to groźna choroba zakaźna, która może być przyczyną ciężkich epidemii, a nawet śmierci wielu ludzi. Tyfus plamisty przenoszony jest przez wszy i pchły. Może być wywołany przez wszy ludzkie, wówczas prowadzi do epidemii (tak zwany tyfus plamisty europejski) oraz przez pchły, ma charakter endemiczny (tyfus plamisty szczurzy).

Rodzaje i objawy tyfusu

Mężczyzna chory na dur brzuszny

Źródłem choroby może być brudna woda, niedokładnie nieumyte owoce, a także... »

• dreszcze,
• kaszel,
• delirium,
• wysoka gorączka,
• ból stawów,
• odczuwanie bólu oczu na skutek kontaktu ze światłem,
• niskie ciśnienie krwi,
• wysypka – zaczyna się na klatce piersiowej i rozprzestrzenia się na resztę ciała,
• silny ból głowy,
• wyraźny ból mięśni,
• otępienie.

Wesz staje się przyczyną tyfusu po pięciu dniach od pobrania krwi zakażonej riketsjami. Te drobnoustroje są wydalane z kałem oraz z wymiocinami przez wszy. Zakażenie przez człowieka następuje podczas drapania skóry, rozcierania odchodów wszy na uszkodzonym naskórku. Symptomy tego rodzaju tyfusu są następujące:

• ból w podbrzuszu,
• ból pleców,
• czerwona wysypka – pojawia się na środku ciała i rozprzestrzenia się po ciele,
• niezwykle wysoka gorączka – może utrzymywać się nawet przez dwa tygodnie,
• suchy kaszel,
• ból głowy,
• ból stawów,
• mdłości,
• wymioty.

Przebieg tyfusu plamistego

Jak wygląda przebieg tyfusu plamistego?

• okres wylęgania wszy/pchły: 10-14 dni,
• pojawiają się objawy tyfusu: nagła gorączka, bóle głowy, przyśpieszony oddech, twarz zaczerwieniona i spuchnięta, oczy (spojówki) zaczerwienione,
• kolejny objaw tyfusu: wysypka na języczku gardła w postaci ciemnoczerwonych wybroczyn, wątroba i śledziona są powiększone,
• następnie pojawiają się wybroczyny krwawe, chory majaczy, występują nocne bezsenności,
• nasila się majaczenie, chory staje się półprzytomny, po czym dochodzi do osłabienia mięśni, występuje niedowład języka,
• po 10 dniach spada ciśnienie krwi, we krwi panuje leukocytoza.

Dur plamisty to choroba, która może doprowadzić do powikłań. Komplikacje związane z tyfusem są następujące:

• zapalenie opłucnej,
• zapalenie opon mózgowych i mózgu,
• odleżyny,
• zapalenie nerek,
• zakrzepowe zapalenie żył i tętnic.

Leczenie tyfusu

Niegdyś, w latach 20-tych XX wieku, Rudolf Stefan Weigl, polski biolog, wynalazł szczepionkę przeciwtyfusową; była to jedyna skuteczna metoda walki z tyfusem. Obecnie istnieją specjalne antybiotyki oraz stosuje się chemioterapię antyriketsjową. Zachorowania na dur wysypkowy dotyczą nadal Afryki i Azji w liczbie kilku tysięcy przypadków w ciągu roku. Bez podjęcia leczenia tyfus plamisty europejski prowadzi do śmierci u 10-60% chorych. Na śmierć najbardziej narażeni są chorzy po 60. roku życia. Pacjenci, którzy szybko otrzymali pomoc lekarską, mają bardzo duże szanse na zupełne wyzdrowienie. Natomiast w przypadku tyfusu plamistego szczurzego, odsetek zgonów u nieleczonych chorych wynosi mniej niż 2%.