Episiotomia (nacięcie krocza)

Lek. Tomasz Makos
Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Episiotomia to nacięcie krocza wykonywane między pochwą a odbytem, które przeprowadzane jest w celu zwiększenia wielkości otwarcia pochwy, by ułatwić urodzenie dziecka. Nacięcie krocza wykonywane jest w kierunku skośnym lub środkowym w zależności od warunków anatomicznych. Nacięcie krocza przebiega do dołu i zwykle nie narusza mięśni wokół odbytu lub samego odbytu. Aktualnie WHO nie zaleca rutynowego wykonywania nacięcia krocza u rodzącej, w związku z dowodami świadczącymi o negatywnych skutkach tego zabiegu. Jedynie w pewnej liczbie porodów nacięcie krocza jest uzasadnione, ale rekomenduje się ograniczenie jego wykonywania.

Statystyki episiotomii

W Polsce na 80% porodów odbywających się siłami natury aż w 90% stosuje się nacięcie krocza. Liczba ta sytuuje nas w czołówce państw Europy, ponieważ w innych krajach częstotliwość nie przekracza zwykle 20-30% procent. Dla porównania w Wielkiej Brytanii jest to tylko 14%, w Austrii – od 20 do 30%, w Holandii – 28%. Szacuje się, że każdego roku w Polsce wykonuje się aż 160 tysięcy nieuzasadnionych nacięć krocza.

Nacięcie krocza powinno być wykonywane jedynie gdy główka dziecka jest duża i gdy grożą w związku z tym pęknięcia krocza w stopniu III lub IV, które mogą prowadzić do uszkodzeń zwieracza odbytu i narządów moczowo-płciowych.  Rutynowe nacięcie krocza nie zapobiega obrażeniom krocza, uszkodzeniom mięśni dna miednicy, niedotlenieniu płodu. Zszycie krocza po jego nacięciu powoduje gorsze gojenie się rany i wiele innych niepożądanych skutków ubocznych.

Ochrona krocza w trakcie porodu i komplikacje episiotomii

Wbrew powszechnie panującej opinii, nacięcie krocza nie ułatwia porodu, ani nie powinno być stosowane u każdej kobiety rodzącej po raz pierwszy. Nacięcie krocza zwiększa ryzyko infekcji i związanych z tym powikłań, powoduje przedłużające gojenie się rany, długotrwałą bolesność krocza, a także u wielu kobiet powoduje długotrwałą bolesność w trakcie stosunku płciowego i niechęć do współżycia.

Ochronie krocza w trakcie porodu sprzyja pozycja wertykalna, wówczas kanał rodny naturalnie przystosowuje się do kształtu i rozmiarów główki dziecka. Ponadto masaż krocza wykonywany już na 2 miesiące przed porodem poprawia jego elastyczność. Warto zalecić kobiecie w ciąży ćwiczenia mięśni dna miednicy wykonywane już od samego początku ciąży- ułatwią one poród a także umożliwią szybszy powrót sprawności po porodzie.

Komplikacje episiotomii mogą obejmować:

  • rozszerzenie nacięcia na mięśnie odbytu lub sam odbyt,
  • krwawienie,
  • infekcje,
  • opuchnięcie,
  • ból,
  • krótkotrwałe obniżenie funkcji seksualnych.

Należy zaznaczyć, że jeśli dziecko musi przyjść na świat szybciej, parcie matki bez nacięcia krocza może uszkodzić płód. Poza tym może dojść do przerwania krocza, które trudno naprawić, i dużej utraty krwi. Nacięcie krocza goi się zwykle 4-6 tygodni w zależności od wielkości nacięcia i materiału użytego do jego zszycia.

Przypisy
Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5
Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
Kaleta M. (red.), Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 978-83-7609-254-6

Artykuły Episiotomia (nacięcie krocza)

Nacięcie krocza bywa wykonywane rutynowo, aby zapobiec pęknięciu , szczególnie podczas pierwszego porodu. Położnicy bywają przekonani, że rana cięta zagoi się szybciej od pęknięcia. Jednak badania ...

Graficzne przedstawienie zabiegu nacięcia krocza.

Nacinanie krocza na niektórych oddziałach położniczych wciąż jest rutynowym działaniem, które ma uchronić kobietę przed ryzykiem pęknięcia pochwy, mięśni dna miednicy i zwieracza zewnętrznego odbytu.

Nacięcie krocza to zabieg położniczy, który ma na celu uchronić kobietę przed jego samoistnym rozwarciem i pęknięciem. Jest konieczne, kiedy w drugiej fazie porodu tkanka krocza napina się i robi się cienka.<br />
<br />
Wyróżnia się cztery stopnie uszkodzenia krocza. I stopień to zniekształcenia śluzówki pochwy i części skóry krocza. II stopień obejmuje uszkodzenia mięśni krocza, a III etap to deformacja zwieracza wewnętrznego i zewnętrznego odbytu. W IV stopniu uszkodzona jest także błona śluzowa odbytu.<br />
<br />
Czynniki ryzyka pęknięcia krocza to m.in.: poród kleszczowy, indukcja porodu, masa dziecka większa niż 4 kg, pierwszy poród, duża główka dziecka oraz położenie pośladkowe. Aby uniknąć tego zabiegu, należy ćwiczyć mięśnie Kegla na kilka miesięcy przed porodem. W czasie porodu zalecany jest masaż oraz pozycje stojące.

Już w XIX wieku lekarze poświęcali wiele uwagi ochronie krocza w czasie porodu. Opisywana wtedy częstość urazów krocza wahała się od 3 do 5%. Obecnie zachowanie ciągłości tkanek krocza waha się od ...

Nacięcie krocza wykonuje się u kobiet w czasie porodu, by poszerzyć pochwę. Umożliwia to swobodne przejście dziecka przez końcowy odcinek kanału rodnego. Korzyści wynikające z zabiegu to ...

Graficzne przedstawienie zabiegu nacięcia krocza.

Rana po nacięciu krocza goi się zazwyczaj szybko i nie powoduje powikłań. Zdarzają się jednak przypadki, w których nacięcie krocza powoduje krwawienie i ból trwający nawet kilka tygodni. Stan taki ...

Ból krocza po porodzie jest naturalnym zjawiskiem, które pojawia się nawet wtedy, jeśli nie nacinano krocza podczas porodu. Jest on związany z obkurczaniem się macicy i jej powracaniem do naturalnych rozmiarów.

Ból krocza po porodzie wynika najczęściej z powodu gojenia się rany po nacięciu krocza. Chociaż ma to ułatwić dziecku przyjście na świat, to jednak zdecydowanie przedłuża powrót młodej mamy do formy.

Ból krocza po porodzie jest naturalnym zjawiskiem, które pojawia się nawet wtedy, jeśli nie nacinano krocza podczas porodu. Jest on związany z obkurczaniem się macicy i jej powracaniem do naturalnych rozmiarów.

Balonik epi-no należy do akcesoriów gimnastycznych stosowanych w czasie ciąży do ćwiczenia mięśni Kegla. Trening mięśni Kegla z użyciem balonika epi-no należy rozpocząć na trzy tygodnie przed porodem.

Choroby prostaty , jak zapalenie gruczołu krokowego , są poważnym problemem klinicznym, a w szczególności ich postać przewlekła. Co drugi mężczyzna cierpi na zapalenie stercza, czasami konieczne ...

Ropień to dobrze odgraniczone zbiorowisko ropy w tkance, które jest bolesne. Ropnie powstają na skutek zakażenia przez bakterie, najczęściej gronkowce i bakterie beztlenowe. Ropa składa się z ...

Rana po nacięciu krocza wymaga ścisłego przestrzegania zasad higieny. Gojenie się rany po nacięciu krocza zwykle przebiega bez powikłań. Czasem jednak kobiety po porodzie skarżą się na silny ból.

Pęknięcie krocza to uraz, do którego dochodzi w czasie porodu dość często. Warto wspomnieć, że do takiego urazu dochodzi podczas porodu siłami natury. Najczęściej ma on miejsce wtedy, gdy główka ...

Masaż krocza w ciąży poprawia elastyczność tkanek kanału rodnego i rozluźnia okolice pochwy. Wykonywanie masażu krocza w wielu wypadkach pozwala uniknąć nacinania krocza w czasie porodu.

Masaż krocza wpływa na poprawę elastyczności tkanek, rozciąga i rozluźnia okolice pochwy w celu łatwiejszego i mniej bolesnego przejścia dziecka przez kanał rodny.

Ewakuacja poporodowego krwiaka krocza to chirurgiczny zabieg polegający na nacięciu i opróżnieniu krwiaka oraz założeniu sączków na oczyszczone miejsce. Jest wykonywany, jeśli leczenie ...

1832 rok - badanie ginekologiczne, kobieta ukazana w pozycji stojącej.

Połóg trwa z reguły około sześciu tygodni. To okres nabierania sił i cofania się zmian, jakie zaszły w organizmie kobiety w czasie ciąży i porodu. Dolegliwości po porodzie związane są między ...

Badania wykazują, że problem nietrzymania moczu dotyczy aż 10% kobiety w grupie wiekowej 15-25 lat. Przypadłość taka może pojawić się w takich przypadkach jak: choroby nowotworowe, urazy, dolegliwości ginekologiczne, neurologiczne, internistyczne czy urologiczne. Przy wadach wrodzonych także może pojawić się nietrzymanie moczu. Jeśli pojawia się to sporadycznie powodem takiego stanu rzeczy może być także infekcja dróg moczowych. Dlatego jeśli taka dolegliwość się pojawi bardzo ważne jest szybkie pojęcie leczenia, które szybko przyniesie ulgę w cierpieniu. Infekcja i nietrzymanie moczu wzajemnie się bowiem pobudzają, co skutkuje zaostrzeniem się choroby.<br />
<br />
Procent kobiet, które cierpią z powodu tej wstydliwej dolegliwości wzrasta z wiekiem i niejednokrotnie przybiera bardziej zaawansowaną postać. Z tego powodu tak ważna jest szybka interwencja. Wizyta u urologa czy ginekologa pozwala na szybkie wyleczenie. Ignorowanie objawów może bowiem prowadzić do poważniejszych skutków.<br />
<br />
Więcej na temat sporadycznego nietrzymania moczu opowie profesor Włodzimierz Baranowski, ginekolog.

Dolegliwości poporodowe wynikają ze zmian, jakie zachodzą w organizmie kobiety po porodzie . W czasie ciąży macica przystosowuje się do rozmiarów płodu, a później musi się skurczyć. Może to ...

Ćwiczenia mięśni Kegla pomagają uniknąć nacięcia krocza w czasie porodu. Poza tym przyczyniają się do zwiększania doznań seksualnych, zapobiegają nietrzymaniu moczu i wypadaniu macicy.

Każda kobieta powinna regularnie ćwiczyć mięśnie Kegla. Ćwiczenia można wykonywać zarówno w grupie, jak i w domu.

Kłopoty z wyglądem i funkcjonalnością pochwy mogą mieć kres w zabiegach labioplastyki. Dzięki którym istnieje możliwość skorygowania wszelkich deformacji oraz poprawienia estetyki narządów płciowych.

Poród jest dla każdej kobiety ogromnym przeżyciem. W takim momencie musi się czuć bezpiecznie i komfortowo. Dlatego tak ważny jest wybór odpowiedniego szpitala. Pytanie: gdzie rodzić? zadaje sobie ...

<p>
	Jakiś czas temu bardzo popularna stała się metoda przeprowadzenia porodu w wodzie. Dziś nada wiele ośrodków w Polsce oferuje tego typu usługę. Takie rozwiązanie niesie ze sobą sporo profitów, a więc nie dziwi fakt, że decyduje się na nie wiele kobiet. Tendencja spadkowa popularności tej metody wiąże się jednak z niedogodnościami dla personelu, ginekologów czy pediatrów. Wiele mówi się także o tym, że dziecko urodzone w takich warunkach częściej zapada na infekcje.<br />
	<br />
	Zaletą porodu w wodzie jest przede wszystkim fakt, że umożliwia on płynne przejście dziecka z ciepłego środowiska wodnego w jamie macicy do mniej sprzyjającego środowiska zewnętrznego.<br />
	Inną korzyścią takiej metody jest to, że kobieta znacznie mniej odczuwa ból porodowy. Zapewnia więc jej to komfort emocjonalny.<br />
	<br />
	Czy taka metoda jest bardziej naturalna? Jakie są inne wady i zalety? Na te pytania odpowie profesor Krzysztof Czajkowski, ginekolog-położnik, kierownik Kliniki Ginekologii i Położnictwa Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.</p>

Wielu kobietom wydaje się, że poród w wodzie jest czymś nienaturalnym, a nawet niebezpiecznym. Tymczasem ma on wiele zalet. Woda działa jak środki przeciwbólowe. Kobieta jest bardziej rozluźniona, ...

Obecnie poród w wodzie jest coraz bardziej dostępną opcją dla przysłych mam. Ma on wiele zalet, głównie przez wzgląd na mniejszy ból i większą higienę.

Poród naturalny odbywa się drogą pochwową. W ten sposób kobiety rodzą najczęściej. W przypadkach komplikacji okołoporodowych często przeprowadza się jednak cesarskie cięcie.

Coraz więcej kobiet zabiega o poród za pomocą cesarskiego cięcia. Obawia się panicznie bólu, porodu oraz utraty atrakcyjności seksualnej. Generalnie, poród przez cesarskie cięcie jest zalecany, kiedy urodzenie dziecka drogą naturalną może stanowić zagrożenie dla matki i malucha. Najczęściej, już przed porodem wiadomo, że istnieje wskazanie do „cesarki”. Dość często, lekarze podejmują decyzję o cesarskim cięciu w momencie, gdy pojawią się komplikacje.<br />
<br />
Według Światowej Organizacji Zdrowia, tylko 10% wszystkich porodów musi zakończyć się cesarskim cięciem, tymczasem w krajach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej jest to aż 20-30% porodów. W Polsce sytuacja wygląda podobnie, coraz więcej kobiet prosi lekarza o taki rodzaj porodu. Jednak jest to operacja brzucha, która również ma zdefiniowane wskazania, m.in.: rak szyjki macicy, zmiany w budowie kanału rodnego, wady macicy i pochwy, guz nadnerczy, mięśniaki macicy.<br />
<br />
Kobiety, które mają zmiany na dnie oka, jak np. odklejenie siatkówki również są kwalifikowane do cesarskiego cięcia. Wskazania do urodzenia dziecka przez cesarskie cięcie to również dysproporcje między płodem a kanałem rodnym. Wiele kobiet ma wątpliwości – czy zabieg jest rzeczywiście bezpieczny dla matki i dziecka? Jakie są możliwe komplikacje takiego porodu?

Zabiegi

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »