Gronkowcowe zatrucia pokarmowe

Gronkowcowe zatrucia pokarmowe wywołane są przez gronkowca złocistego (Staphyloccocus aureus). Gronkowce to duża grupa bakterii Gram-dodatnich. Gronkowiec złocisty należy do najbardziej chorobotwórczych z tej grupy, ze względu na silnie trującą toksynę, jaką wytwarza.

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny gronkowcowych zatruć pokarmowych
  2. 2. Objawy gronkowcowych zatruć pokarmowych
  3. 3. Zapobieganie gronkowcowym zatruciom pokarmowym

1. Przyczyny gronkowcowych zatruć pokarmowych

Gronkowcem złocistym można zatruć się przez zjedzenie produktów zakażonych tą bakterią, np. ciastek, jajek, majonezu, lodów, kremów. Ponadto źródłem zakażenia jest także mleko i nabiał, mięso i przetwory mięsne („tatar”, kotlety mielone), wędliny (np. kaszanki, salceson), drób oraz przetwory z ryb. W zatrutym pokarmie znajduje się wytwarzana przez bakterie toksyna, dlatego też objawy pojawiają się po kilku godzinach. Dla zatrucia pokarmu wystarcza jedna milionowa część grama enterotoksyny (1 mikrogram). Bakterii nie można wyczuć w pokarmie ani zauważyć wydęcia denek, ponieważ gronkowce nie produkują gazu.

Bakterią można zarazić się także drogą kropelkową, przez bezpośredni kontakt lub przedmioty.

Gronkowiec złocisty występuje w gardle, jamie nosowej, na skórze ludzi i zwierząt, także w drogach rodnych kobiet. Nosicielami gronkowca może być nawet 10-50% ludzi, przy czym osoby te nie chorują. Bardzo często nosicielami są osoby pracujące w szpitalach, dlatego też zakażenia wewnątrzszpitalne nie są rzadkością. Gronkowce mogą także występować w powietrzu, ściekach czy kurzu.

Czynniki ryzyka zakażenia gronkowcem złocistym to:

  • przerwania ciągłości tkanek,
  • obecność ciała obcego w tkankach.
Na rozwój choroby mogą wpływać także niektóre współistniejące choroby, takie jak: nowotwory (np. białaczka), marskość wątroby, cukrzyca i inne choroby metaboliczne, stosowanie terapii immunosupresyjnej lub przeciwnowotworowej, inne niedobory odporności.

2. Objawy gronkowcowych zatruć pokarmowych

W niektórych przypadkach zatrucie gronkowcem złocistym może wywołać bardzo szkodliwe działanie na organizm. Najbardziej narażone są osoby, u których występuje:

  • brak lub nadmiar higieny,
  • zły stan skóry (oparzenia lub urazy),
  • zły stan układu odpornościowego błon śluzowych (owrzodzenia, zmiany alergiczne),
  • słaba odporność komórkowa i humoralna (jej zaburzenia występują m.in. u palaczy i alkoholików),
  • niewłaściwy stan metaboliczny organizmu (cukrzyca na przykład może zaburzać skład łoju skórnego i ułatwić rozwój zakażeń),
  • wadliwe krążenie w naczyniach obwodowych (u osób z zaburzeniami krążenia występują zmiany troficzne, które szybko ulegają zakażeniu).

Same gronkowce reagują silnie na temperaturę, natomiast toksyna (enterotoksyna gronkowcowa A, B, C1, C2, D, E, F,) którą produkują, nie ulega zniszczeniu nawet w trakcie 30-minutowego gotowania. Enterotoksyna wywołuje wymioty, nudności, bóle brzucha, nasiloną biegunkę, osłabienie krążenia. Temperatura ciała może być podwyższona lub obniżona.

Aby rozpoznać gronkowcowe zatrucia pokarmowe, bada się kał i wymiociny chorego. Samo leczenie polega na podawaniu płynów i lekkiej diecie.

3. Zapobieganie gronkowcowym zatruciom pokarmowym

Zatruciu Staphylococus aureus można zapobiec, stosując się do pewnych zasad. Wędliny o krótkiej trwałości należy kupować zawsze świeże i przechowywać krótko. Mięso, wędliny, warzywa i owoce, które łatwo się psują, należy przechowywać w lodówce osobno. Nie zaleca się także spożywać potraw niedopieczonych czy niedogotowanych. Należy ogrzewać je bardzo dokładnie. Nie wolno ponownie zamrażać produktów, a mięso i drób rozmrażamy tuż przed przygotowaniem potrawy. Łatwo psujące produkty należy przechowywać w lodówce, bowiem temperatura 30–45°C sprzyja mnożeniu się drobnoustrojów.

Bibliografia

  • Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
  • Gładysz A., Juszczyk J., Diagnostyka różnicowa chorób zakaźnych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2208-8
  • Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Czy to może być zatrucie pokarmowe?

Witam, jestem w 18 tygodniu ciąży, od dwóch dni mam bóle brzucha, dzisiaj doszła biegunka, ból głowy i podwyższona temperatura - 37,5 stopni. Czy to może być zatrucie pokarmowe? Tydzień temu miałam styczność z małym dzieckiem, które miało wymioty przez...

pokaż 5 następnych

Artykuły Gronkowcowe zatrucia pokarmowe

Zatrucia pokarmowe
Układ pokarmowy Zatrucia pokarmowe

Zatruciem pokarmowym nazywamy zaburzone działanie układu pokarmowego wskutek zjedzenia pokarmu wraz z aktywnymi drobnoustrojami chorobotwórczymi lub ich toksynami. Objawem zatrucia pokarmowego są wymioty, biegunki, niekiedy także gorączka. Mogą...

Salmonellowe zatrucia pokarmowe
Choroby zakaźne i pasożytnicze Salmonellowe zatrucia pokarmowe

Pałeczki bakterii z grupy Salmonella enterica wywołują u ludzi zaburzenia żołądkowo-jelitowe - salmonellowe zatrucia pokarmowe. Współcześnie obserwuje się wzrost liczby zatruć pokarmowych. Wiąże się to z rozwojem przetwórstwa żywności oraz...

Zatrucia
Układ pokarmowy Zatrucia

Zatrucia to kolejne, bardzo częste zaburzenia, z którymi się borykamy. W niektórych szpitalach do 10% przyjęć to zatrucia. Często zatrucie następuje przypadkowo w pracy podczas ekspozycji na substancje trujące, np. cyjanek lub fosforoorganiczne...

Układ pokarmowy Zatrucia ołowiem

Zatrucie ołowiem to inaczej ołowica. Ostre zatrucia ołowiem są dość rzadkie. Metal wchłaniany jest przez układ oddechowy lub pokarmowy. Ołów działa toksycznie szczególnie na krew, układ nerwowy obwodowy i ośrodkowy,  wydalniczy, płciowy,...

Zatrucia cyjankami
Układ pokarmowy Zatrucia cyjankami

Cyjanowodór jest to lotna ciecz. Związek ten swym zapachem przypomina migdały. Jest on stosowany jako silny środek dezynsekcyjny i deratyzacyjny, natomiast w przemyśle i technice wykorzystuje się jego sole. Zatrucia cyjankami są zwykle przypadkowe,...

Układ pokarmowy Zatrucia rtęcią

Zatrucie rtęcią, czyli rtęcica, to bardzo poważne zatrucie, mogące prowadzić nawet do śmierci. W przypadku rtęci trujące są jej opary, które wdycha człowiek oraz większość związków – organicznych i nieorganicznych. Sama rtęć nie wchłania...

Zatrucia grzybami
Grzyby Zatrucia grzybami

Zatrucia grzybami to dolegliwości pokarmowe, które powstają po zjedzeniu toksycznych, starych lub trujących roślin. Objawy zatrucia grzybami pojawiają się zaraz po zjedzeniu produktów i towarzyszą im: bóle brzucha, powiększenie źrenic,...

Skóra niemowlęcia Pleśniawki pokarmowe

Białe, małe kropeczki, które zaczęły pojawiać się na buzi twojego dziecka to pleśniawki pokarmowe. Dolegliwości te atakują niemowlęta, które nie mają jeszcze tygodnia. Ich wyleczenie jest łatwe i szybkie. Pocieszające jest że tego typu grzybica...

Diety dla alergików Alergeny pokarmowe

Alergia pokarmowa potrafi przysporzyć problemów. Chwila nieuwagi, spożycie produktu wywołującego uczulenie i już pojawiają się pierwsze objawy. Alergenem pokarmowym jest składnik pożywienia wywołujący reakcję nadwrażliwości. Alergia pokarmowa może...

Grzyby: zatrucia neurotropowe Odtwórz wideo
Grzyby Grzyby: zatrucia neurotropowe

Zasadniczo można wyróżnić trzy typy zatruć pokarmowych grzybami: zatrucie cytotropowe, zatrucie neurotropowe oraz zatrucie gastryczne (pokarmowe). Zatrucia cytotropowe charakteryzują się wywoływaniem uszkodzeń komórek narządów wewnętrznych:...

pokaż 10 następnych