Gronkowcowe zatrucia pokarmowe

Gronkowcowe zatrucia pokarmowe wywołane są przez gronkowca złocistego (Staphyloccocus aureus). Gronkowce to duża grupa bakterii Gram-dodatnich. Gronkowiec złocisty należy do najbardziej chorobotwórczych z tej grupy, ze względu na silnie trującą toksynę, jaką wytwarza.

Spis treści

Przyczyny gronkowcowych zatruć pokarmowych

Gronkowiec -zdjęcia

Na zdjęciu widoczna bakteria gronkowca.... »

Gronkowcem złocistym można zatruć się przez zjedzenie produktów zakażonych tą bakterią, np. ciastek, jajek, majonezu, lodów, kremów. Ponadto źródłem zakażenia jest także mleko i nabiał, mięso i przetwory mięsne („tatar”, kotlety mielone), wędliny (np. kaszanki, salceson), drób oraz przetwory z ryb. W zatrutym pokarmie znajduje się wytwarzana przez bakterie toksyna, dlatego też objawy pojawiają się po kilku godzinach. Dla zatrucia pokarmu wystarcza jedna milionowa część grama enterotoksyny (1 mikrogram). Bakterii nie można wyczuć w pokarmie ani zauważyć wydęcia denek, ponieważ gronkowce nie produkują gazu.

Bakterią można zarazić się także drogą kropelkową, przez bezpośredni kontakt lub przedmioty.

Gronkowiec złocisty występuje w gardle, jamie nosowej, na skórze ludzi i zwierząt, także w drogach rodnych kobiet. Nosicielami gronkowca może być nawet 10-50% ludzi, przy czym osoby te nie chorują. Bardzo często nosicielami są osoby pracujące w szpitalach, dlatego też zakażenia wewnątrzszpitalne nie są rzadkością. Gronkowce mogą także występować w powietrzu, ściekach czy kurzu.

Czynniki ryzyka zakażenia gronkowcem złocistym to:

przerwania ciągłości tkanek,
obecność ciała obcego w tkankach.

Na rozwój choroby mogą wpływać także niektóre współistniejące choroby, takie jak: nowotwory (np. białaczka), marskość wątroby, cukrzyca i inne choroby metaboliczne, stosowanie terapii immunosupresyjnej lub przeciwnowotworowej, inne niedobory odporności.

Objawy gronkowcowych zatruć pokarmowych

W niektórych przypadkach zatrucie gronkowcem złocistym może wywołać bardzo szkodliwe działanie na organizm. Najbardziej narażone są osoby, u których występuje:

brak lub nadmiar higieny,
zły stan skóry (oparzenia lub urazy),
zły stan układu odpornościowego błon śluzowych (owrzodzenia, zmiany alergiczne),
słaba odporność komórkowa i humoralna (jej zaburzenia występują m.in. u palaczy i alkoholików),
niewłaściwy stan metaboliczny organizmu (cukrzyca na przykład może zaburzać skład łoju skórnego i ułatwić rozwój zakażeń),
wadliwe krążenie w naczyniach obwodowych (u osób z zaburzeniami krążenia występują zmiany troficzne, które szybko ulegają zakażeniu).

Same gronkowce reagują silnie na temperaturę, natomiast toksyna (enterotoksyna gronkowcowa A, B, C1, C2, D, E, F,) którą produkują, nie ulega zniszczeniu nawet w trakcie 30-minutowego gotowania. Enterotoksyna wywołuje wymioty, nudności, bóle brzucha, nasiloną biegunkę, osłabienie krążenia. Temperatura ciała może być podwyższona lub obniżona.

Aby rozpoznać gronkowcowe zatrucia pokarmowe, bada się kał i wymiociny chorego. Samo leczenie polega na podawaniu płynów i lekkiej diecie.

Zapobieganie gronkowcowym zatruciom pokarmowym

Zatruciu Staphylococus aureus można zapobiec, stosując się do pewnych zasad. Wędliny o krótkiej trwałości należy kupować zawsze świeże i przechowywać krótko. Mięso, wędliny, warzywa i owoce, które łatwo się psują, należy przechowywać w lodówce osobno. Nie zaleca się także spożywać potraw niedopieczonych czy niedogotowanych. Należy ogrzewać je bardzo dokładnie. Nie wolno ponownie zamrażać produktów, a mięso i drób rozmrażamy tuż przed przygotowaniem potrawy. Łatwo psujące produkty należy przechowywać w lodówce, bowiem temperatura 30–45°C sprzyja mnożeniu się drobnoustrojów.

Przypisy

Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9

Gładysz A., Juszczyk J., Diagnostyka różnicowa chorób zakaźnych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2208-8

Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0

Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Artykuły Gronkowcowe zatrucia pokarmowe

Przyczyny zatruć pokarmowych

Lato to nasza ulubiona pora roku. Uwielbiamy słońce i ciepło. Niestety bakterie też, ponieważ panują idealne warunki do ich namnażania. Dlatego uważajmy na to, co jemy w te ciepłe dni, by ustrzec ...

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi).

Salmonellowe zatrucia pokarmowe

Pałeczki bakterii z grupy Salmonella enterica wywołują u ludzi zaburzenia żołądkowo-jelitowe - salmonellowe zatrucia pokarmowe. Współcześnie obserwuje się wzrost liczby zatruć pokarmowych. Wiąże ...

Salmonella typhimurium jest przyczyną salmonellowego zatrucia.

Zatrucia pokarmowe

Zatrucia pokarmowe to zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego, spowodowane spożyciem żywności zawierającej żywe drobnoustroje lub ich toksyny. Objawem zatrucia pokarmowego są wymioty , biegunki , ...

Zatrucia bluszczem trującym

Bluszcz trujący ( Toxidendron radicans ) to roślina, którą trudno zidentyfikować. Charakteryzuje się ona trzylistnymi skupiskami i może występować zarówno jako krzak, jak i pnącze. Może wywołać ...

Wszystkie części rośliny, a zwłaszcza owoce, są trujące dla człowieka, szczególnie dla dzieci.

Apteczka na wakacje

Kleszcze, osy, oparzenia, zatrucia , opryszczka – mogą się nam przydarzyć w trakcie letnich wypadów nad morze, w góry czy za miasto. Zwykle są to niegroźne schorzenia, jednak warto wiedzieć, jak ...

Opryszczka jest na tyle podstępną chorobą, że często przebiega zupełnie bezobjawowo. Dzieje się tak w większości przypadków, bo aż 80-90%. Raz zniwelowane objawy wirusa przechodzą następnie w stan utajenia, więc łatwo zbagatelizować problem, myśląc, że został on w pełni zażegnany.<br />
<br />
Przewlekłe bezobjawowe zakażenie HSV polega na wydzielaniu wirusa wraz ze śliną, nasieniem, śluzem z pochwy czy nawet wydzieliną z cewki moczowej. Proces ten odgrywa znaczącą rolę w rozpowszechnianiu się zakażenia HSV.<br />
<br />
Bardzo często bywa tak, że po okresie zaniknięcia objawów wirusa z czasem następuje nawrót choroby. Takie zjawisko określa się mianem „reaktywacji wirusa”. Czynnikami, które temu sprzyjają są: stres, gorączka, spadek odporności, urazy mechaniczne błon śluzowych i skóry, oziębienie organizmu czy nawet ekspozycja skóry na działanie promieni UV.<br />
<br />
Ciężkie objawy opryszczki mogą być także skutkiem ubocznym korzystania z takich zabiegów kosmetycznych i dermatologicznych, jak peeling czy makijaż permanentny.

Zatrucia

Zatrucia to kolejne, bardzo częste zaburzenia, z którymi się borykamy. W niektórych szpitalach do 10% przyjęć to zatrucia. Często zatrucie następuje przypadkowo w pracy podczas ekspozycji na ...

Soki przeciwdziałają zakażeniom bakteryjnym!

Wiele roślin ma działanie przeciwbakteryjne, dlatego warto spożywać je w formie soków, aby zapobiec infekcjom bakteryjnym. Soki wzmacniają odporność organizmu, chroniąc przed chorobami wirusowymi.

Zatrucia cyjankami

Cyjanowodór jest to lotna ciecz. Związek ten swym zapachem przypomina migdały. Jest on stosowany jako silny środek dezynsekcyjny i deratyzacyjny, natomiast w przemyśle i technice wykorzystuje się ...

Cyjanki są silnie toksyczne. Działanie polegające na blokadzie procesu oddychania na poziomie komórkowym może zakończyć się śmiercią.

Zatrucie alkoholem metylowym

Alkohol metylowy (metanol, spirytus drzewny) ma szerokie zastosowanie techniczne. Metanol wykorzystywany jest w produkcji rozpuszczalników, barwników, włókien syntetycznych. Stosuje się go także ...

Zatrucia rtęcią

Zatrucie rtęcią, czyli rtęcica, to bardzo poważne zatrucie, mogące prowadzić nawet do śmierci. W przypadku rtęci trujące są jej opary, które wdycha człowiek oraz większość związków – organicznych ...

Zatrucia grzybami

Zatrucia grzybami to dolegliwości pokarmowe, które powstają po zjedzeniu toksycznych, starych lub trujących roślin. Objawy zatrucia grzybami pojawiają się zaraz po zjedzeniu produktów i towarzyszą ...

Grzyby są chętnie spożywane jako dodatek do potraw oraz w postaci smażonej, gotowanej czy marynowanej. Polacy uwielbiają grzyby, lecz bardzo często zbierają te niewłaściwe. Trujące rośliny są niebezpieczne dla zdrowia, powodują zatrucia i inne problemy związane z układem pokarmowym. Grzyby trujące dzieli się na trzy grupy: grzyby niepowodujące zatruć śmiertelnych, grzyby będące przyczyną śmierci oraz grzyby podejrzane o substancje trujące.<br />
<br />
Do grzybów, które nie powodują zatruć śmiertelnych należą np.: podgrzybek brunatny, sarniak dachówkowaty oraz opieńka miodowa. Do grupy śmiertelnie trujących zalicza się: muchomora sromotnikowego i grzyby blanszowate. Krowiak, gąska, czubajeczka to grupa grzybów, które mogą być również przyczyną śmierci. Grzyby mogą powodować zatrucia, jeżeli zostaną zjedzone po wypiciu alkoholu, tj. żółciak siarkowy i gąska zielona.

Czyraki

Czyraki skórne (ang. boils), inaczej zwane furunkułami (ang. furuncles) to ropne zapalenie mieszka włosowego i jego najbliższego otoczenia. Najczęściej pojawiają się tam, gdzie skóra narażona jest ...

Guzek czyraka po kilku dniach zamienia się w krostę, pod którą powstaje martwica.

Zatrucie alkoholem etylowym

Zatrucia alkoholem etylowym stanowią coraz większy procent wszystkich wykrywanych zatruć. Alkohol etylowy (etanol) należy do organicznych związków chemicznych. Stanowi podstawowy składnik wódek i ...

Wymioty odgrywają ważną rolę w praktyce klinicznej, mogą mieć przyczyny w dysfunkcjach przewodu pokarmowego.

Toksyczne zapalenie jelit

Toksyczne zapalenie jelit to reakcja błony śluzowej jelit na toksyczny czynnik, który dostał się do organizmu - zazwyczaj jest nim toksyna bakteryjna laseczki jadu kiełbasianego, wywołująca ciężką ...

Spożycie muchomora sromotnikowego wyrządza wielkie szkody w organizmie, a zwłaszcza w wątrobie. Grzyb ten sprawia, że pod wpływem produkowanej przez niego toksyny amanityny powoduje on jej niewydolność, a do tego poważnie uszkadza ten organ. Wątroba jest narządem niezbędnym do życia człowieka, więc jej nieprawidłowe działanie zagraża całemu organizmowi. Może bowiem dojść do uszkodzenia układu nerwowego.<br />
<br />
Należy pamiętać, że nie istnieje lekarstwo bezwzględnie skuteczne w leczeniu zatrucia tym grzybem. W celu wyeliminowania zagrożenia i uszkodzenia lub zniwelowania skutków po zatruciu muchomorem sromotnikowym wskazane jest podanie penicyliny, kwasu liponowego i sylibininy.<br />
<br />
Innym grzybem, który może powodować powikłania ze strony wątroby jest  piastrzenica kasztanowata. Zasłonak rudy zaś uszkadza zaś nerki. Niebezpieczeństwo polega jednak na tym, że objawy pojawiają się z dużym opóźnieniem.<br />
<br />
Jakie inne powikłania może spowodować zatrucie grzybami? Więcej na ten temat powie profesor Piotr Burda.

Jak rozpoznać zatrucie wywołane przez alkohol?

Zatrucie alkoholowe to zatrucie spowodowane zbyt dużą dawką alkoholu w zbyt krótkim czasie. Zatrucie wywołane w organizmie alkohol może nawet doprowadzić do śmierci. Odróżnienie "zwykłego" ...

Kawa chroni przed gronkowcem!

Gronkowiec złocisty może wywołać zakażenie organizmu. Wyższa temperatura zwalcza infekcję, dlatego należy pić jak największe ilości gorącej kawy i herbaty, które mają właściwości bakteriobójcze.

Nowe badania wykazały, że prawdopodobieństwo wystąpienia gronkowca w jamie nosowo-gardłowej znacznie zmniejsza się dzięki piciu gorącej herbaty i kawy, które wykazują właściwości antybakteryjne.

Zakażenie laseczką jadu kiełbasianego

Zakażenie jadem kiełbasianym to bardzo groźne zatrucie pokarmowe. Brak szybkiej interwencji może spowodować śmierć chorego. Objawy botulinizmu to przede wszystkim zaburzenia neurologiczne.

Zatrucie laseczką jadu może być spowodowane jedzeniem konserw.

Zdrowy konserwant?

Wyniki ostatnich badań ułatwią przechowywanie żywności. Naukowcom udało się odkryć naturalny konserwant, który bez problemu niszczy pałeczki Salmonelli, bakterie E. coli i bakterie z rodzaju Listeria.

Sztuczne dodatki przedłużają trwałość i poprawiają estetykę produktu, niestety ich wpływ na zdrowie jest szkodliwy.

Niedobór sodu

Hiponatremia, czyli niedobór sodu to niekorzystny dla organizmu człowieka stan. Jakie są symptomy niedoboru sodu? Jak należy się odżywiać, mając hiponatremię?

Bielactwo paznokci

Bielactwo paznokci jest chorobą polegającą na odkładaniu się srebrzystobiałych plam. Plamy te początkowo pojawiają się na częściach przysadowych paznokcia, z czasem przesuwają się ku wolnemu ...

Pytania do eksperta

Czy gronkowiec złocisty może powodować odkrztuszanie flegmy i krwi?

Witam! W lipcu 2011 rozchorowałam się. Wydawało mi się, że zachorowałam na grypę. Wszystkie objawy na to wskazywały. Tego samego dnia miałam potrzebę odkrztuszenia flegmy. Zamiast na chusteczce zobaczyć flegmę, zauważyłam krew. (Wiedziałam, że ta krew jest z głębi organizmu, gdyż pojawiła się po dość silnym odkrztuszeniu, żywa czerwona krew). W tym okresie znajdowałam się za granicą w Anglii. ...

Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Co znaczą bóle mięśniowo-stawowe i gorączka?

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin