Grzybica u dzieci

Grzyby wywołujące u dzieci największy odsetek zakażeń pochodzą z grupy dermatofitów. Wniknięcie do organizmu żywego drobnoustrojów chorobotwórczych nazywane jest zakażeniem. Wśród czynników atakujących ludzi wyróżnić możemy bakterie, wirusy, pasożyty i grzyby. Co prawda infekcje grzybicze występują stosunkowo rzadko i zwykle wiążą się z niegroźnymi, ale jednocześnie nieprzyjemnymi dla pacjenta objawami. Nie należy jednak zapominać, że pewne rodzaje grzybów mogą nawet zagrażać życiu!

Grzybice występują praktycznie we wszystkich krajach świata i są wyzwaniem dla współczesnej medycyny. Wprowadzenie i powszechne stosowanie zasad nowoczesnej opieki zdrowotnej oraz wzrost poziomu higieny w dużym stopniu przyczyniły się do ich ograniczenia.

Grzybice atakują zwykle ludzi osłabionych, których układ odpornościowy jest wyniszczony długotrwałym procesem chorobowym lub przewlekłą antybiotykoterapią. Na zakażenia grzybicze w dużym stopniu narażone są także małe dzieci, u których układ immunologiczny nie jest jeszcze w pełni kompetentny i nadal pozostaje na etapie rozwoju. Grzybice łatwo przenoszą się na inną osobę, dlatego też wśród dzieci o infekcję nietrudno. Objawy grzybic u dzieci są zwykle lekceważone i w związku z tym nieodpowiednio leczone. Dziecko jest wrażliwe na infekcję grzybami praktycznie we wszystkich okresach rozwojowych. Większość inwazji to grzybice nabyte, chociaż opisywane były przypadki grzybic wrodzonych, kiedy to grzyb dostawał się do płodu razem z krwią matki. Takie infekcje należą jednak do rzadkości.

W przebiegu każdej grzybicy spada odporność organizmu, w związku z czym dziecko staje się bardziej podatne na innego rodzaju drobnoustroje i znacznie częściej rozwija reakcje alergiczne. Powstanie nadwrażliwości układu immunologicznego związane jest z łatwiejszą penetracją zewnętrznych alergenów poprzez wytworzone w przebiegu grzybicy ranki i nadżerki. Terapia przeciwgrzybicza nie tylko musi być ukierunkowana na zniszczenie grzyba, lecz także jednocześnie musi wzmocnić nadszarpniętą barierę odpornościową. Nic więc dziwnego, że leczenie przeciwgrzybicze trwa wiele miesięcy i wymaga stosowania skojarzonych schematów. Grzybice mogą występować miejscowo, na skórze i błonach śluzowych lub przybierać formę uogólnioną i wiązać się z wewnętrznym zakażeniem organizmu. W przypadku ludzi dorosłych można pokusić się o miejscowe stosowanie preparatów przeciwgrzybiczych. Natomiast w każdym przypadku pojawienia się grzybicy u dzieci należy przyjąć, że jest to proces ogólnoustrojowy, gdyż nawet niewielkie odchylenia od stanu prawidłowego mogą być zapowiedzią poważnie przebiegającej grzybicy. Należy podkreślić, że każda inwazja patogennego grzyba u dziecka, a szczególnie wcześniaka, może doprowadzić do zgonu!

Grzyby wywołujące u dzieci największy odsetek zakażeń pochodzą z grupy dermatofitów. Objawy chorobowe ograniczone są do struktur skeratynizowanych, czyli dotyczą skóry, włosów i paznokci. Do tej grupy należą trzy podstawowe gatunki grzybów: Trichophyton, Microsporum oraz Epidermophyton. Inne rodzaje grzybów mogą rozwijać się w wielu tkankach i narządach. Jednym z najbardziej niebezpiecznych jest Cryptococcus. Zakażenie przenoszone jest najczęściej drogą inhalacyjną lub pokarmową. Możliwa jest także inwazja przez uszkodzoną skórę. Ogniska wczesnej inwazji wytwarzają się zazwyczaj w tkance płucnej, skąd drogą krwi przenoszą się do ośrodkowego układu nerwowego, a w zakażeniu uogólnionym do większości narządów wewnętrznych oraz kości.

W klimacie Polski dość często spotykanym rodzajem grzybicy jest drożdżyca wywoływana przez  grzyby z rodzaju Candida. Kandydoza, nazywana także blastomykozą, w organizmie człowieka może rozwijać się praktycznie we wszystkich tkankach i narządach. U dzieci zakażenie zazwyczaj następuje drogą inhalacyjną przez usta, chociaż grzyby wnikają także przez uszkodzoną rogówkę lub skórę.W szczególnie sprzyjających warunkach, jakie stwarzają między innymi zabiegi chirurgiczne czy inwazyjne badania (np. cewnikowanie), może dojść do bezpośredniego zakażenia narządów wewnętrznych. Oczywiście szczególnie niebezpieczne jest bytowanie grzyba we krwi, co zawsze wiąże się z ciężkim przebiegiem i poważnymi konsekwencjami. Stan taki nazywamy sepsą.

Ogromna większość kandydoz to z pozoru niegroźne infekcje ograniczone do błony śluzowej jamy ustnej.Popularne pleśniawki są właśnie drożdżopochodnym zapaleniem jamy ustnej. Pojawiają się one najczęściej u noworodków zakażonych podczas porodu grzybami Candida, bytującymi na narządach rodnych matki. W trakcie trwającej ciąży źródłem infekcji może być także pochwa kobiety ciężarnej, a zakażeniu sprzyja przedwczesne uszkodzenie błon płodowych i wcześniactwo. Już po urodzeniu na rozwinięcie kandydozy jamy ustnej bardziej narażone są dzieci karmione butelką i często przyjmujące antybiotyki. Niewykształcony system immunologiczny dziecka nie rozpoznaje grzyba jako czynnika obcego i nie mobilizuje sił, aby z nim walczyć, w związku z czym pierwsze objawy choroby pojawiają się zazwyczaj po kilku dniach od momentu zakażenia.

Pleśniawki - zmora maluchów

Pleśniawkami nazywamy małe, okrągłe lub owalne wykwity występujące w obrębie jamy ustnej na języku i podniebieniu.Wokoło otoczone są czerwonym rąbkiem, zaś na ich powierzchni tworzy się biało-szary nalot przypominający wyglądem ścięte mleko. Pojedyncze plamki mają tendencję do zlewania się ze sobą i tworzenia rozległych wysepek. Pleśniawki niekiedy pokrywają całą powierzchnię błony śluzowej, formułując charakterystyczny „biały kożuch”. Pod kremowo-białymi nalotami występują typowe zmiany zapalne, które można łatwo uwidocznić, ścierając ich górną warstwę.

W czasie choroby noworodki są niespokojne, płaczliwe, niechętnie przyjmują pokarm. Starsze dzieci skażą się na pieczenie i uczucie suchości w jamie ustnej. Zmianom mogą towarzyszyć samoistne bóle lub bóle z podrażnienia pojawiające się w czasie jedzenia. Postać ostra charakteryzuje się znacznym podwyższeniem temperatury ciała. Dodatkowo mogą występować wykwity grudkowe i krostkowe na skórze, podrażnienie, świąd i zaczerwienienie skóry odbytu oraz drożdżakowe zmiany zapalne okolic zgięciowych i pachwinowych.

W późniejszym okresie nieleczonej drożdżycy obserwuje się słabszy przyrost masy ciała dziecka, wzdęcia i kolki jelitowe oraz częste oddawanie cuchnących stolców. W ciężkich, przewlekających się przypadkach zapalenie jamy ustnej, wywołane grzybami z rodzaju Candida, może przechodzić na gardło i przełyk, a nawet dalsze odcinki przewodu pokarmowego i układu oddechowego, utrudniać przełykanie oraz oddychanie i powodować chrypkę.

Powikłania

Powikłaniami kandydozy, zwłaszcza tej wywołanej antybiotykoterapią, mogą być miejscowe zaniki błony śluzowej jamy ustnej i języka. W populacji dziecięcej, rzadziej niż u dorosłych, obserwuje się odmianę rozrostową drożdżycy jamy ustnej, obejmującą dziąsła i migdałki. Ten typ grzybicy imituje chorobę nowotworową. Kandydoza żołądka, jelit i otrzewnej u dzieci wiąże się z okresowymi bólami brzucha i biegunkami, uczuciem świądu i pieczenia oraz pęknięciami błony śluzowej i skóry w okolicach odbytu. Drożdżyca narządów płciowych i moczowych u dziewczynek charakteryzuje się upławami, przewlekłym, uciążliwym świądem oraz pieczeniem pochwy, a także bólami zlokalizowanymi w podbrzuszu. Dolegliwości bólowe wyraźnie przybierają na sile w godzinach nocnych.


Bibliografia

Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9
Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5
Szepietowski J. Grzybice skóry i paznokci, Medycyna Praktyczna, Kraków 2001, ISBN 83-88092-48-0

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze

Pytania do specjalistów

Grzybica czy cukrzyca?

Witam. Jestem 34-letnim mężczyzną. Od około 2 tygodni pod napletkiem pojawił mi się biały nalot, który kilka razy dziennie usuwam, dochodzi lekkie swędzenie żołądzi. Od tygodnia zaczynam tracić na wadze a właściwie się odwadniam. Piję duże ilości płynow...

pokaż 5 następnych

Artykuły Grzybica

Grzybica Grzybica u mężczyzn

Grzybica należy do najczęściej występujących chorób narządów płciowych. Czynnikiem, który ją wywołuje są drożdżaki Candida albicans. Schorzenie to powinno zostać poddane leczeniu, gdyż nieleczona grzybica grozi bezpłodnością, a także zmniejsza prawdopodobieństwo na zajście w ciążę. Okazuje się, że grzybica penisa jest niemniej powszechna niż grzybica pochwy. Czynniki ryzyka zakażenia grzybicą Przyczynami zakażenia grzybiczego może być korzystanie z basenów...

Grzybica Nowotwór a powikłania grzybicze

(...) grzybice skóry owłosionej (głowy, brody), i skóry gładkiej (pachwin), powierzchowna grzybica stóp, powierzchowna grzybica paznokci, głębokie, narządowe - nazwane ze względu na zajęty narząd lub układ (np. grzybica płuc, przewodu ... udział głównie w obronie błon śluzowych). Grzybica a choroby nowotworowe Choroby nowotworowe, wymienione na pierwszym ... . Grzybica a uszkodzenia skóry Oprócz osłabienia układu odpornościowego, na częstość zakażeń grzybiczych u...

Grzybica Grzybica - o co zapytać dermatologa?

Grzybica to niebezpieczna i bardzo nieestetyczna choroba zakaźna wywołana przez chorobotwórcze grzyby. Ta wredna ... ; o takich symptomach grzybicy lekarz na pewno cię poinformuje. Specjalista powinien cię również ostrzec, że grzybica może pozostawiać blizny, a w najgorszym wypadku może doprowadzić do martwicy. Czy grzybicą można się zarazić? To właśnie pytanie, kt ... dochodzi często w publicznych basenach, saunach, prysznicach, przebieralniach czy salach sportowych. Grzybicą można się też...

Grzybica Objawy i leczenie grzybicy pochwy

(...) chorujące na cukrzycę (czasami grzybica pochwy jest jej pierwszym objawem!), stosujące hormonalną antykoncepcję lub przyjmujące ... oddawania moczu. Zdarza się jednak, że  grzybica pochwy pozostaje bezobjawowa. Drożdżak może także zaatakować narządy...

Grzybica Rodzaje grzybicy

(...) óry głowy czy pachwin. Niezależnie jednak od miejsca pojawiania się ognisk chorobowych na skórze grzybica jest bardzo ... właściwej Grzybice właściwe dzielimy następująco: grzybica owłosionej skóry głowy – jej cechą jest niewielki odczyn ... guzy zapalne z wyciekami treści ropnej z ujść mieszków włosowych. grzybica skóry gładkiej – zakażenie ... mebel. Grzybica skóry gładkiej najczęściej występuje u dzieci. U dorosłych do zakażenia dochodzi z powodu...

Grzybica Przyczyny grzybicy

(...) jednak są one rzadkie w naszej szerokości geograficznej. Jak dochodzi do zarażenia grzybicą? W większości przypadków grzyby ... fizjologicznej lub jest saprofitem w środowisku zewnętrznym. W takiej sytuacji mówimy o zakażeniu oportunistycznym. Grzybica oportunistyczna Jest to taka grzybica, która nie rozwinęłaby się u osoby zupełnie zdrowej, a jest wynikiem wcześniejszego zaburzenia ... sobie z nim bez trudu), lecz ze względu na wyjściowy ciężki stan pacjenta (jest tak osłabiony, że nie radzi sobie z nawet...

Grzybica Objawy grzybicy

Grzybica to choroba spowodowana szkodliwym działaniem grzybów na organizm. Może dotyczyć różnych narządów i części ciała, dając specyficzne dla danego organu objawy. Objawy grzybicy pochwy Grzybica pochwy to schorzenie, z kt ... „przywleczony” od zwierzęcia, np. kota). Z tego względu grzybica występuje głównie w fałdach skóry (tam ... , pęcherzyki, krosty. Wywołują ją zazwyczaj grzyby z grupy Trichophyton (głównie T.rubrum) lub Epidermophyton. Grzybica...

Diagnostyka grzybicy
Grzybica Diagnostyka grzybicy

(...) na grzybicę paznokci. Zakażenia grzybicze Grzybica, inaczej mikoza (stąd nazwa – „diagnostyka mykologiczna ... zakażenia grzybicze - zakażenia dotyczące skóry i jej przydatków (grzybica stóp, grzybica paznokci, grzybica skóry gładkiej, grzybica skóry owłosionej głowy, łupież pstry) oraz błon śluzowych jamy ustnej i narządów płciowych ... poprzestać na ocenie dolegliwości zgłaszanych przez chorego oraz badaniu przedmiotowym. Oznacza to, iż grzybica o typowym...

Grzybica Leczenie grzybicy

(...) stosowane także w przypadku grzybic powierzchownych, jak grzybica paznokci, czy skóry). Zasady leczenia...

Grzybica paznokci
Grzybica Grzybica paznokci

Grzybica paznokci (łac. onychomycosis) to inaczej grzybicze zakażenie paznokci. Może dotyczyć zarówno paznokci rąk ... rąk i stóp są pogrubiałe i przebarwione, cierpi na grzybicę paznokci. Przyczyny i objawy grzybicy paznokci Grzybica paznokci zazwyczaj pojawia się po zakażeniu grzybicą stóp. Według badań, grzybica stóp dotyka aż 42% ludzi, a grzybica ... ów grzybic. Do zakażenia grzybicą może dojść np.: na basenie, w saunie, przez noszenie cudzych butów lub...

pokaż 10 następnych