Grzybica przewodu pokarmowego

Grzyby to organizmy, które mają niektóre cechy zwierząt, a niektóre – roślin, jednak nie należą do żadnej z tych grup. Zasiedlają przeróżne środowiska – glebę, rośliny, zbiorniki wodne. Niektóre gatunki są patogenne dla człowieka i w przypadku infekcji zawsze powodują chorobę (kokcydioidomykoza, histoplazmoza, blastomykoza).

Spis treści:
  1. 1. Choroby wywoływane przez grzyby
  2. 2. Przebieg grzybicy układu pokarmowego
  3. 3. Grzybica jamy ustnej i przełyku
  4. 4. Grzybica żołądka
  5. 5. Grzybica pochwy

1. Choroby wywoływane przez grzyby

Inne, np. Candida albicans, wchodzą w skład prawidłowej flory fizjologicznej człowieka, czyli należą do stałych „mieszkańców” organizmu, saprofitów. Oznacza to, że zasiedlają organizm, nie powodując mu żadnej krzywdy. Jednak takie gatunki także mogą wywołać chorobę – jest to wtedy grzybica oportunistyczna, czyli taka, która nie występuje u pierwotnie zdrowych ludzi. Pojawia się ona w szczególnych okolicznościach – muszą zaistnieć czynniki usposabiające do tego, by spokojny saprofit zaczął zagrażać zdrowiu swojego żywiciela.

Candida albicans należący do drożdżaków zasiedla układ pokarmowy większości z nas i zazwyczaj nie powoduje żadnych przykrych objawów. Dopiero pewne okoliczności mogą wyzwolić jego patogenne skłonności, co skończy się chorobą. Głównie powodem rozpanoszenia się tego zazwyczaj nieszkodliwego grzyba jest upośledzenie odporności organizmu, czy to wrodzone, czy też nabyte – np. AIDS, nowotwory, przewlekła wyniszczająca choroba. To właśnie układ immunologiczny, a konkretnie odpowiedź komórkowa, trzyma saprofit w ryzach, kontrolując liczebność jego populacji. Mała liczba strzępek Candida albicans jest dla organizmu znośna, ale zbyt duża staje się uciążliwa, a nawet szkodliwa. W takim ujęciu grzybica oportunistyczna jest chorobą wtórną do obniżenia sprawności układu immunologicznego, co zazwyczaj jest skutkiem innej choroby, np. plagi XX wieku, AIDS, ale także cukrzycy, nowotworu, zaburzeń endokrynologicznych. Lekarz diagnozujący u pacjenta grzybicę zazwyczaj zastanawia się, co jest jej pierwotną przyczyną. Trzeba pamiętać, że o ile np. grzybica jamy ustnej nie alarmuje nas tak bardzo (to dość powszechne schorzenie), o tyle grzybicza drożdżyca przełyku jest raczej niepokojąca (należy do chorób wskaźnikowych AIDS). Faktem jednak jest, że nawracająca i uporczywa, trudno lecząca się grzybica jamy ustnej czy pochwy powinna dać do myślenia! Powodem drożdżycy nie musi być jednak tak ciężka choroba, jak AIDS czy nowotwór. Osłabienie układu odpornościowego może nastąpić także wskutek stosowanego leczenia – transplantacji i stosowania leków immunosupresyjnych. Do czynników ułatwiających zakażenie grzybicze należą także niektóre leki: cytostatyczne, przeciwgruźlicze, kortykosterydy, antybiotyki o szerokim spektrum (np. tetracykliny). Także źle leczona cukrzyca, niewydolność nerek, nadczynność tarczycy, niewydolność przytarczyc, niedobór żelaza lub witaminy B, przewlekły alkoholizm i gruźlica ułatwiają inwazję grzybom!  

Warto pamiętać, że grzybica przewodu pokarmowego (poza jamą ustna) jest chorobą  poważną. Łatwo to zrozumieć, jeśli zdamy sobie sprawę  z tego, że występuje ona u osób, których organizm był osłabiony już przed infekcją, i to do tego stopnia, że nie radzi sobie z jakimś banalnym saprofitem, który ma małą zjadliwość. 

2. Przebieg grzybicy układu pokarmowego

Drożdżyca jamy ustnej może przebiegać w sposób ostry (postać rzekomobłoniasta lub zanikowa) albo przewlekły. Ostra kandydoza o postaci rzekomobłoniastej objawia się powstawaniem na błonie śluzowej białych plam, jakby nalotów, które przypominają ścięte mleko. Po ich usunięciu widać zaczerwienienie, a nawet krwawienie. Zazwyczaj zajęte są podniebienie i język. Ta postać drożdżycy występuje dość często u niemowląt. Kandydoza ostra w formie zanikowej objawia się silnym zaczerwienieniem błony śluzowej, której towarzyszą ból i pieczenie. Pojawić się może także nadwrażliwość na pokarmy kwaśne i słone, jak również suchość w jamie ustnej. Powierzchnia języka jest wygładzona.

3. Grzybica jamy ustnej i przełyku

Przewlekła drożdżyca jamy ustnej występuje głównie u osób noszących protezy i zajmuje błonę  śluzową położoną pod jej powierzchnią. Z infekcją współwystępują zaczerwienienie, bolesność i pieczenie. 

Grzybica przełyku należy do chorób wskaźnikowych AIDS, co oznacza, że jej wystąpienie jest bardzo alarmujące i powinno skłaniać do wnikliwego poszukiwania przyczyn osłabienia odporności, także wykonania testów na przeciwciała wobec HIV. Jednak może być także powikłaniem choroby wrzodowej żołądka. Rozrastająca się grzybnia uszkadza błonę śluzową przełyku, co może być powodem krwawienia (krwawe wymioty). Choroba może objawiać się także bólem przy połykaniu, bólem za mostkiem, między łopatkami, bólami pleców.  

4. Grzybica żołądka

Candida albicans nie jest wrażliwy na sok żołądkowy, więc możliwe jest jego bytowanie w żołądku. Nadmierne rozplenienie jego populacji bywa czasami skutkiem kuracji przeciwwrzodowej. Grzyb powoduje nadżerki i owrzodzenia błony śluzowej żołądka, dając objawy podobne jak w przypadku choroby wrzodowej. 

Drożdżyca jelit może być  powodem przeróżnych objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak: zaparcia, biegunki, bóle brzucha, burczenia, przelewania, gazy. Przewlekła grzybica może także skutkować dużym spadkiem masy ciała i wyniszczeniem, obniżeniem nastroju, rozdrażnieniem. Ze względu na dużą powierzchnię wchłaniania jelit może łatwo dojść do przedostania się komórek grzyba do krwi i uogólnienia się grzybicy z zajęciem wątroby, śledziony, a nawet do sepsy o etiologii drożdżakowej, co jest zagrożeniem życia.

5. Grzybica pochwy

Przy nadmiernym rozplenieniu się drożdżaka w jelicie może bardzo łatwo dochodzić do nadkażania pochwy u kobiet. A zatem nawracające grzybice pochwy mogą być wskazaniem do leczenia przeciwgrzybiczego ukierunkowanego na jelita, zwłaszcza jeśli obecne są dolegliwości „brzuszne” – bóle, przelewania, gazy. 

Drożdżyca przewodu pokarmowego może być leczona flukonazolem, itrakonazolem. Grzybicę żołądka i jelit, a także ciężkie grzybice pozostałych części przewodu pokarmowego lepiej leczyć ogólnie (dożylnie), najczęściej amfoterycyną B.

Bibliografia

  • De Schepper L. CANDIDA, Objawy, przyczyny, leczenie, Wydawnictwo Lekarskie Similimum, Nowy Sącz 2010, ISBN 978-83-928687-2-9
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Ackermann G. Antybiotyki i środki przeciwgrzybicze, MedPharm, Wrocław 2010, ISBN 978-83-60466-90-2
  • Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Przewlekła grzybica przewodu pokarmowego

Dzień dobry! Od ponad 3 miesięcy borykam się z grzybicą przewodu pokarmowego. Jestem już po dwóch seriach Flukonazolem (ostania 28 dni po 100mg na dobę), płuczę jamę ustną środkami zawierającymi chlorheksydynę oraz przez dwa tygodnie używałem Aphtin oraz...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 2 odpowiedzi Powracająca grzybica przewodu pokarmowego u 13-latki ~:

Mam córkę 13 lat rozpoznano u niej grzybice przewodu pokarmowego, otrzymała leki i 6 miesięcy był spokój ale ponownie ma te same bóle.Czy można wyleczyć grzybice, czy czeka nas nieskończona walka

Artykuły Grzybica przewodu pokarmowego

Grzybica przewodu pokarmowego Objawy grzybicy układu pokarmowego

Grzybica układu pokarmowego to choroba, do której dochodzi w wyniku infekcji grzybiczej, najczęściej grzybem z gatunku Candida albicans. Zazwyczaj grzybica atakuje organizm o obniżonej odporności, na przykład w wyniku antybiotykoterapii, oraz osoby...

Układ pokarmowy Krwawienie z przewodu pokarmowego

Krwawienie z przewodu pokarmowego jest to wynaczynienie się krwi do światła przewodu pokarmowego. Istnieje podział krwawień z przewodu pokarmowego na krwawienia z górnego odcinka, gdy źródło krwawienia lokalizuje się w obrębie przełyku,...

Żylaki przełyku Żylaki przewodu pokarmowego

Żylaki przewodu pokarmowego mogą występować zarówno w jego odcinku górnym – żylaki przełyku, jak i odcinku dolnym, końcowym – żylaki odbytu. Krwawienia z odbytu oraz wymiotowanie krwią, towarzyszące często żylakom przełyku, może...

Uchyłki przewodu pokarmowego
Układ pokarmowy Uchyłki przewodu pokarmowego

Uchyłki przewodu pokarmowego to wrodzone lub nabyte uwypuklenie ściany narządu na zewnątrz, powodujące powstanie zagłębień. Mogą mieć od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów, są pojedyncze lub mnogie. Uchyłki nie są właściwie chorobą,...

Anemia a choroby przewodu pokarmowego
Anemia a inne choroby Anemia a choroby przewodu pokarmowego

Schorzenia przewodu pokarmowego są jednym z głównych czynników sprzyjających powstaniu anemii (niedokrwistości). Dotyczy to szczególnie pacjentów zmagających się z przewlekłymi zapalnymi chorobami jelit, celiakią, wirusowym...

Polipy przewodu pokarmowego
Układ pokarmowy Polipy przewodu pokarmowego

Polipy przewodu pokarmowego to szypułkowate wykwity, które rozwijają się w świetle przewodu pokarmowego. Mogą rosnąć pojedynczo lub grupowo. Rzadko występują w żołądku i jelicie cienkim. Ruchy perystaltyczne podrażniają polipy. W początkowym okresie...

Suplementy diety Osłona flory bakteryjnej przewodu pokarmowego

Osłona flory bakteryjnej układu pokarmowego jest niezbędna przy każdej antybiotykoterapii. Dzięki produktom osłonowym, flora bakteryjna układu pokarmowego nie traci równowagi, a jelita działają poprawnie...

Panendoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego
Badania Panendoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego

Panendoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego nazywana jest inaczej wziernikowaniem górnego odcinka przewodu pokarmowego. Potocznie nazywana jest gastroskopią. Polega na wprowadzeniu przez usta wziernika - fiberoskopu i obejrzeniu całego...

Badania Badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego

Badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego nazywane jest inaczej badaniem kontrastowym przełyku, żołądka i dwunastnicy. Wykonuje się je w celu uwidocznienia górnego odcinka przewodu pokarmowego. Pacjentowi podaje się doustnie...

Zalety i wady badań endoskopowych przewodu pokarmowego
Endoskopia jelita Zalety i wady badań endoskopowych przewodu pokarmowego

Badanie endoskopowe polega na wprowadzeniu do światła przewodu pokarmowego specjalnej sondy z zamontowaną kamerą, dzięki której lekarz może obserwować i dokładnie ocenić badane narządy. Bardzo ważną cechą badań endoskopowych, która odróżnia...

pokaż 10 następnych