Hemoglobina

Hemoglobina (Hb, HGB) jest to białko, które zawierają krwinki czerwone, odpowiadające za przenoszenie tlenu do tkanek. Badanie hemoglobiny wykonywane jest podczas badania krwi, jakim jest morfologia, a więc podstawowe badanie diagnostyczne. Jej badanie umożliwia wykrycie obecność nieprawidłowej hemoglobiny we krwi. Poziom hemoglobiny zależny jest od wieku i płci. U kobiet jest mniejszy, ze względu na comiesięczną utratę pewnych ilości krwi podczas krwawienia miesiączkowego. Czasami oznaczany jest także hemoglobina glikowana.

Spis treści:
  1. 1. Co to jest hemoglobina?
  2. 2. Badanie i normy hemoglobiny

1. Co to jest hemoglobina?

Hemoglobina oznaczona jest skrótem Hb lub HGB. Jest to białko zawarte w erytrocytach, którego zasadniczą funkcją jest przenoszenie tlenu z płuc do tkanek organizmu. Krwinek czerwonych jest najwięcej, stąd krew przyjmuje barwę czerwoną – jest to kolor krwi utlenionej (tętniczej).

Po dostarczeniu tlenu do miejsc docelowych, kolor krwi zmienia się na ciemnoczerwony (taką krew nazywamy żylną). Hemoglobina zbudowana jest z dwóch par podjednostek białkowych. Każda z podjednostek zawiera cząsteczkę hemu (grupa prostetyczna), w której centralnie znajduje się cząsteczka żelaza, dzięki której możliwe jest przenoszenie cząsteczki tlenu. Hem odpowiedzialny jest za czerwony kolor krwi. Dzięki czterem podjednostkom jedna cząsteczka hemoglobiny może przenieść od 1 do 4 cząsteczek tlenu.

W zależności od rodzaju podjednostek możemy wyróżnić kilka rodzajów hemoglobiny. Są to:

  • HbA (HbA1) (2α2β) – prawidłowa hemoglobina u dorosłych;
  • HbA2 (2α2δ) – prawidłowa hemoglobina u dorosłych, jej ilość to około 1,5% – 3% całkowitej hemoglobiny;
  • HbF (2α2γ) – hemoglobina płodowa, po urodzeniu jest zastępowana normalna hemoglobiną, ponieważ słabiej uwalnia tlen w tkankach przy wyższym ciśnieniu parcjalnym tlenu; w życiu płodowym jest bardzo ważna, ponieważ ma większe powinowactwo do tlenu niż zwykła hemoglobina HbA, odpowiedzialna jest za pobranie tlenu z krwi matki, przeniesienie go przez łożysko i uwolnienie w tkankach płodu; u dorosłych może występować w niewielkiej ilości - do 2% całkowitej hemoglobiny.

2. Badanie i normy hemoglobiny

Badanie poziomu hemoglobiny wykonuje się podczas badania krwi. Jest to podstawowe badanie diagnostyczne większości chorób. Krew może być pobrana z opuszki palca lub z żyły łokciowej, po wcześniejszym zdezynfekowaniu palca.

Stężenie hemoglobiny we krwi jest zależne od wieku, płci i szeregu różnych czynników. Dawniej istniało wiele metod określenia stężenia hemoglobiny. Obecnie, zgodnie z zaleceniem Międzynarodowego Komitetu Standaryzacji w Hematologii, powszechna jest metoda cyjanomethemoglobinowa, która stosowana może być jako metoda manualna. Wzrost stężenia hemoglobiny u dorosłych, zdrowych ludzi może być w sposób przybliżony wyliczany z wartości hematokrytu. Czasami oznaczana jest hemoglobina glikowana HbA1c, pomocna w ocenie występowania cukrzycy.

Normy ilościowe we krwi dorosłego człowieka wynoszą około 11,0 - 17,5 g/dl, jednak ze względu na różne metody pomiarowe każde laboratorium analityczne ustala własne normy. Należy zauważyć, iż fizyczne stężenie hemoglobiny u mężczyzn jest wyższe niż u kobiet.

Normy:

  • kobiety: 11,5 – 16,0 g/dl (7,2 – 10,0 mmol/l);
  • mężczyźni: 12,5 – 18,0 g/dl (7,8 – 11,3 mmol/l);
  • noworodki: 14,2 – 19,6 g/dl (8,8 – 12,2 mmol/l).

Niska hemoglobina, a więc obniżony poziom hemoglobiny jest na ogół spowodowany niedokrwistością i stanami przemęczenia organizmu. Wysoka hemoglobina, tj. zwiększone stężenie hemoglobiny zaś obserwuje się w nadkrwistości i w zaburzeniach gospodarki wodno-elektrolitowej.

Bibliografia

  • Brunzel N.A. Diagnostyka laboratoryjna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-264-5
  • Dunstan R. Interpretacja wyników badań laboratoryjnych, Via Medica, Gdańsk 2002, ISBN 83-89012-96-0
  • Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2711-X

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Wysoka hemoglobina

Mężczyzna, 23 lata. Moje wyniki: hematokryt - 60,2%, krwinki czerwone - 6,55T/l, hemoglobina - 20,5g/dl, krwinki białe - 8,0 g/l, MCV - 91,9 fl, MCH - 31,3pg, MCHC - 34,1 g/dl, RDW - 14,2 %, PLT - 194 G/l, MPV - 9,7 fl, PDW - 12,9 fl, P-LCR - 23,5 %,...

Podwyższona hemoglobina. Czy to groźne?

Witam, mam 48 lat , do 3 dni odczuwam w łydkach i stopach pulsowanie żył, trochę źle mi się porusza, więc zrobiłam badania krwi. Dziś odebrałam wyniki, jak się okazało, mam podwyższoną hemoglobinę. Moja lekarka jest dopiero we wtorek rano, więc mam...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

pokaż 5 następnych

Artykuły Hemoglobina

Badania krwi - hemoglobina Odtwórz wideo
Badanie krwi Badania krwi - hemoglobina

Hemoglobina to czerwony barwnik krwi zawarty w erytrocytach, który składa się z globiny i hemu. Oznacza się ją skrótami Hb lub HGB. Odpowiada ona za transport tlenu do narządów i tkanek organizmu. Prawidłowe stężenie hemoglobiny...

Badanie HbA1c
Badania dla cukrzyków Badanie HbA1c

(...) glukozy z wolnymi grupami aminowymi białek, między innymi hemoglobiną. Raz utworzony związek jest trwały. Co to jest hemoglobina glikowana? Jednym z takich białek jest znajdująca się w czerwonych krwinkach hemoglobina – ulega ona stałemu połączeniu ... HbA1c kluczowe znaczenie ma przede wszystkim prowadzonytryb życia oraz skuteczność leczenia cukrzycy. Dlatego też hemoglobina ... . Wysoka hemoglobina glikowana (świadcząca o długotrwałym czasie trwania podwyższonej glikemii) jest oznaką...

Cukrzyca Co wpływa na poziom glikemii?

  U chorych na cukrzycę typu 1 oraz typu 2 zaburzenia występują zaburzenia wydzielania insuliny i glukagonu, wątrobowego wychwytu glukozy, hamowania wytwarzania glukozy w wątrobie i obwodowego wychwytu glukozy. Wszystko to objawia się nieprawidłową gospodarką węglowodanową, a przez to nieprawidłowymi poziomami glikemii. Hemoglobina A1c jest miarą stopnia glikacji hemoglobiny w erytrocytach, wyrażaną, jako procent całkowitego stężenia hemoglobiny. Hemoglobina glikowana odzwierciedla...

Rozpoznawanie szpiczaka mnogiego
Szpiczak mnogi Rozpoznawanie szpiczaka mnogiego

(...) są wszystkie poniższe kryteria: hemoglobina >10mg/dl, poziom wapnia w surowicy <3,0mmol/l, białko M  w klasie Ig ... ognisko; Stadium II- pośrednia masa nowotworu – występuje gdy, obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 8,5-10mg/dl, poziom ... III- duża  masa nowotworu krwi – występuje gdy, gdy, obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina < 8,5 mg/dl,...

Żelazo Produkty zawierające żelazo

(...) hemoglobina, która transportuje tlen z płuc do każdej żywej komórki. Składnikiem hemoglobiny jest żelazo. Niedobór żelaza...

Objawy szpiczaka mnogiego
Szpiczak mnogi Objawy szpiczaka mnogiego

(...) gdy spełnione są wszystkie poniższe kryteria: hemoglobina >10mg/dl, poziom wapnia w surowicy <3,0mmol/l, białko M w klasie IgG < ... ognisko; stadium II - pośrednia masa nowotworu – występuje, gdy obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina 8,5-10mg/dl, poziom ... ; występuje, gdy obecne jest ≥1 kryterium: hemoglobina < 8,5 mg/dl, poziom wapnia w surowicy >3,0mmol/l, białko M w klasie...

Interpretacja morfologii krwi
Morfologia krwi obwodowej Interpretacja morfologii krwi

(...) białych krwinek; PLT - ilość płytek krwi w mm³ krwi; HGB - hemoglobina; HCT - liczba (wskaźnik) hematokrytowa - stosunek ... /dl Hemoglobina (Hb)(HGB) 12-16 g/100 ml Hematokryt (HCT) 0,40–0,51 Krwinki białe (WBC) 4 500 do 10 000/mm³ Granulocyty 1 ... ;31 pg MCHC 33–37 g/dl Hemoglobina (Hb)(HGB) 14-18 g/100 ml Hematokryt (HCT) 0,40–0,54 Krwinki białe (WBC) 4...

Złamania i zwichnięcia Złamanie otwarte

(...) złamania otwartego Po przewiezieniu poszkodowanego do szpitala wykonywane są badania krwi (grupa krwi, hematokryt,...

Ziołolecznictwo Działanie żeń-szenia

(...) że żeń-szeń zawiera aż 200 substancji leczniczych. Dzięki ginsenozydom hemoglobina może przenosić znacznie większą ilość...

Białka Zapotrzebowanie na białko

(...) oraz leki, np. hemoglobina transportuje tlen. Optymalna zawartość białka w diecie decyduje o prawidłowym wzroście i rozwoju...

pokaż 10 następnych