Hiperaldosteronizm

Hiperaldosteronizm to nadczynność kory nadnerczy, w wyniku której następuje wzmożone wytwarzanie aldosteronu. Nadnercza to parzysty narząd wewnątrzwydzielniczy, który znajduje się nad górnym biegunem nerek. Nadczynność pojawia się z powodu gruczolaka – łagodnego guza nadnercza – albo przerostu warstwy kłębkowej kory nadnerczy. Wtedy też jest to hiperaldosteronizm pierwotny (zespół Conna). Wyróżniamy także hiperaldosteronizm wtórny, w wyniku przyczyn pozanadnerczowych. Na hiperaldosteronizm bardziej narażone są osoby w wieku od 30 do 50 lat. Choroba częściej dotyka kobiet (zwłaszcza ciężarnych), chorych na marskość wątroby i niewydolność krążenia, a także osób przyjmujących diuretyki oraz doustne środki antykoncepcyjne.

Rodzaje, objawy i powikłania hiperaldosteronizmu

Wyróżnia się:

• zespół Conna, czyli hiperaldosteronizm pierwotny, wynika z obecności gruczolaka nadnerczy.
• hiperaldosteronizm wtórny. Spowodowany jest czynnikami pozanadnerczowymi, jak wzmożone działanie układu RAA w wyniku zatrucia ciążowego, nefropatii z utratą NaCl, stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych, nerczycy, zwężenia tętnicy nerkowej, nadmiernej podaży potasu lub zbyt dużej produkcji ACTH i wielu innych przyczyn.

Zespół Conna zdarza się rzadziej niż hiperaldosteronizm wtórny. W obu typach choroby objawy są podobne.

Hiperaldosteronizm - zdjęcia

Widok gruczolaka nadnerczy u chorego na hiperaldosteronizm.... »

• nadciśnienie tętnicze,
• zwiększone pragnienie,
• oddawanie większej ilości moczu niż zazwyczaj,
• osłabienie siły mięśniowej,
• bóle,
• zmęczenie,
• zaburzenia widzenia,
• zawroty głowy,
• zmiany biochemiczne.

Nie sposób zapobiec chorobie, ale osoby z niewydolnością nerek i nadciśnieniem tętniczym powinny być pod stałą opieką lekarską. Stosowanie się do zaleceń i leczenie tych chorób pomaga w dużym stopniu zmniejszyć symptomy hiperaldosteronizmu. W przypadku zespołu Conna należy liczyć się z możliwością wystąpienia powikłań. Są to:

• miażdżyca naczyń,
• niewydolność krążenia,
• niewydolność nerek.

Diagnoza i leczenie hiperaldosteronizmu

Hiperaldosteronizm rozpoznaje się na podstawie objawów i badań laboratoryjnych. W diagnozie pomocne są: badania biochemiczne surowicy z określeniem stężenia potasu i sodu, badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej wraz z oceną nadnerczy, a także - ewentualnie - tomografia komputerowa jamy brzusznej. Aby potwierdzić podejrzenie hiperaldosteronizmu, wykonywany jest test obciążenia sodem lub oznacza się aktywność reninową osocza.
Jak wygląda leczenie zespołu Conna? W hiperaldosteronizmie pierwotnym przeprowadza się operacyjne usunięcie hormonalnie aktywnego guzka w korze nadnerczy. W przypadku hiperaldosteronizmu wtórnego podaje się środki farmakologiczne i leczy przyczynę wyjściową. Chory otrzymuje także następujące zalecenia ogólne:

• Należy zadbać o to, by dieta była bogata w potas i uboga w sód. Potas w dużych ilościach znajduje się w suszonych morelach i śliwkach, owocach cytrusowych, rodzynkach oraz pełnoziarnistych produktach mącznych. Natomiast sód jest obecny głównie w soli kuchennej.
• Wskazane jest codzienne ważenie się oraz notowanie pomiaru. Jeśli w ciągu doby nastąpi wzrost ciała przekraczający 1,5 kg, warto zgłosić się do lekarza, ponieważ jest to oznaka zatrzymania wody w organizmie.
• Inaczej niż w przypadku wielu chorób, nie ma konieczności ograniczania aktywności fizycznej. Jedynie w czasie rekonwalescencji po zabiegu chirurgicznym należy się oszczędzać.
• Zaleca się noszenie bransolety z informacją o chorobie, jej rodzaju i dawce stosowanych leków.