Ile trwa żałoba?

Żałoba jest naturalną i normalną reakcją na śmierć człowieka. Odczuwany smutek po śmierci przybiera postać rozchwiania emocjonalnego i psychicznego. U osieroconej osoby poczucie bierności i złości wobec świata zewnętrznego może mieszać się z nienaturalnie wzmożoną aktywnością i podejmowaniem nieuzasadnionych, destrukcyjnych decyzji. Dlatego niezwykle ważne jest otoczenie opieką i życzliwością osobę, którą spotkała śmierć bliskiego. Żałoba to czas, w którym można wyciszyć się, opłakać ukochaną osobę i w końcu pogodzić się z jej odejściem. Ile powinien trwać proces żałoby i żal po stracie bliskiej osoby?

Spis treści:
  1. 1. Co to jest żałoba?
  2. 2. Czas trwania żałoby
  3. 3. Etapy żałoby
  4. 4. Psychologia a żałoba

1. Co to jest żałoba?

Żałoba jest naturalną reakcją człowieka na śmierć. Ktoś, kogo kochasz, zmarł, nie będzie już częścią twojego życia i nigdy nie zobaczysz go ponownie na tym świecie. Trudno nie płakać! Jednak są tacy, którzy do żałoby podchodzą bardziej od strony poczucia obowiązku. Być może uważają, że jeśli nie będą opłakiwać zmarłego wystarczająco długo, oznaczać to będzie, że zmarły był dla nich obojętny. Nie ma sposobu, aby ostatecznie dowiedzieć się, co czeka nas po śmierci. W zależności od osobistych przekonań, pocieszenie można znaleźć w wierze o wejściu zmarłego do raju i zaznaniu przez niego wiecznego spokoju lub przekonaniu o przejściu do nowego życia.

Pamięć o zmarłym jest bardzo istotnym elementem żałoby. Dobrze jest powspominać te sytuacje, w których zmarły przyczynił się do zdarzenia wielu wspaniałych i dobrych rzeczy w naszym życiu. Niektórzy ludzie są zapamiętywani za dobre uczynki, inni ze względu na zadbany, piękny ogród, w którym razem spędzali czas lub po prostu ze względu na uczucie, które łączyło ich przez długi okres. W trakcie żałoby powinniśmy być wyciszeni, co pozwoli na refleksję nad zmarłym. Nie jest wskazany udział w imprezach i zabawach. Koniecznym elementem będzie ciemny strój, a przynajmniej jego część. Należy też unikać krzykliwych ubrań i kontrastów.

2. Czas trwania żałoby

Przyjęło się, że żałoba trwa rok, aczkolwiek uzależnione jest to od stopnia powinowactwa ze zmarłym. Zwyczajowo, żałoba po śmierci męża/żony trwa rok i sześć tygodni. Ile trwa żałoba po mamie? Po stracie rodziców nosimy żałobę przez pół roku, a przez kolejne sześć miesięcy obowiązuje tzw. pół-żałoba, charakteryzująca się nie czarnymi, a szarymi strojami. Ile trwa żałoba po dziadku, a ile trwa żałoba po babci? W obydwu przypadkach po dziadkach, a także po stracie rodzeństwa, żałoba trwa pół roku, natomiast po dalszych krewnych – trzy miesiące.

Żałoba może nieść za sobą negatywne reakcje dla naszego organizmu. Jeżeli trwa za długo, a my nie potrafimy pogodzić się ze stratą bliskiej osoby, to żal i smutek mogą być szkodliwe dla codziennego życia i nastroju. Może to być też męczące dla otaczających nas ludzi, którzy początkowo, współczując straty, zaczynają współczuć nam ze względu na niemożność powrotu do normalnego życia. W takich sytuacjach należy pozwolić, aby żal po bliskich odszedł, a mimo to pamięć po zmarłym pozostała w naszym sercu.

3. Etapy żałoby

  • Szok i negacja – informacja o śmierci jest zawsze zaskoczeniem, nawet w sytuacjach, kiedy można przewidzieć postęp choroby. Niedowierzanie i próba zaprzeczenia śmierci razem z odczuwanym bólem powodują, że bliscy zmarłego nie potrafią kontaktować się prawidłowo ze światem zewnętrznym. Konieczność zorganizowania pogrzebu i dopełnienia wszelkich formalności urzędowo-pogrzebowych przyczyniają się do dodatkowego stresu i nie pozwalają na łagodne pogodzenie się z rzeczywistością.
  • Pozory spokoju i opanowania – uroczystość pogrzebu to moment pożegnania się ze zmarłym. Wbrew panującym opiniom, pogrzebowi bardzo rzadko towarzyszą skrajne emocje. Osierocone osoby, zmęczone ostatnimi wydarzeniami, często pod wpływem środków uspokajających, świadomi wielkiej wagi okoliczności, przechodzą go stosunkowo spokojnie. Pogrzeb pozwala na uściśnięcie dłoni zmarłego oraz ostatnie spojrzenie na niego, które często uspokajają bliskich i dają nadzieję na przyszłość. Ważnym czynnikiem dla prawidłowego przeżywania żałoby jest stypa, podczas której goście, rodzina i przyjaciele są cennym wsparciem dla najbliższych utraconej osoby. Krótkie chwile wesołości przy okazji wspominania zmarłego poprawiają stan ducha.
  • Złość i bunt – żałoba to także czas złości i buntu wobec zaistniałego stanu rzeczy. Ten etap następuje zaraz po zakończeniu ceremonii pogrzebowej, w chwili, kiedy rodzina zostaje sama. Nadchodzi ból po odejściu kochanej osoby. Jest to ból psychiczny i fizyczny, często dochodzi do stagnacji fizycznej – stanu, w którym osoby nie wykonują żadnych czynności (np. nie chodzą do pracy, nie prowadzą domu, rezygnują z towarzystwa innych osób itp.). Niechęć do wykonywania podstawowych obowiązków kończy się izolacją przed społeczeństwem. Osierocone osoby często w takich momentach starają się nawiązywać kontakt ze zmarłym, odwiedzają grób, przywołują zmarłego, zadają pytania, czy jest mu dobrze. Dochodzi nawet do pseudohalucynacji czy też wyimaginowanych kontaktów we śnie ze zmarłym. Powszechne jest też pojawienie się poczucia winy z powodu niewypełnionych obowiązków wobec zmarłego czy też przeświadczenia o możliwości wcześniejszego przeciwdziałania śmierci. Warto podkreślić, że poczucie winy i złość w stosunku do własnej osoby jest niezmiernie trudnym i długotrwałym objawem żałoby. Ten etap przeżywania żałoby ulega zakończeniu po przełamaniu psychologicznej bariery, kiedy sami pozwalamy zmarłej osobie odejść do lepszego świata.
  • Pustka – okres pustki często miesza się z poprzednimi etapami, z bólem i złością. Jest najdłużej trwającym elementem żałoby. Żal, bunt i złość mają podłoże emocjonalne, a więc trwają relatywnie krótko, przynajmniej w kwestii ich intensywności. Osamotnienie natomiast, pomimo słabnięcia z biegiem lat, będzie stale odczuwane. Jest to niebezpieczny etap żałoby, bowiem najczęściej w tym okresie dochodzi do konfliktów między osieroconymi osobami, nieradzącymi sobie z zastaną sytuacją. W poważniejszych przypadkach mogą uwypuklić się silniejsze problemy emocjonalne – silne stany depresyjne, problemy z nałogiem.
  • Przemiana i normalność – psychologiczne zakończenie żałoby oznacza dla bliskich zmarłego powrót do normalnego życia. W zależności od tego, jak intensywnie i ile trwa żałoba, stan powtórnej normalności jest mniej lub bardziej zbliżony do stanu sprzed śmierci bliskiego. Żałoba jest dla wielu osób bardzo ciężkim doświadczeniem. Wiele osób także traktuje ją jako swoistą przemianę, a utratę ukochanej osoby jako znak od Boga, a nawet dar. Następuje przewartościowanie ideałów, zarówno sfery materialnej, jak i duchowej. Z reguły zmiany mają pozytywny charakter i dobrze wpływają na dalsze życie osób wychodzących z żałoby.

4. Psychologia a żałoba

Przeżywanie żałoby jest naturalnym mechanizmem obronnym po nieoczekiwanej okoliczności śmierci. W pozytywnym aspekcie daje upust odczuwanemu nieszczęściu i niesprawiedliwości. Zdarza się jednak, że rozchwianie emocjonalne osieroconych osób wymyka się spod kontroli. Warto zwrócić szczególną uwagę na relacje między najbliższymi zmarłego. Paradoksalnie, traumatyczne przeżycia w niewielkim procencie wzmacniają relacje partnerskie i rodzinne, w większości przypadków je niszczą. Żałoba to niejednokrotnie samotne zmierzenie się z problemami, ponieważ bliscy inaczej reagują i inaczej radzą sobie z emocjami.

Potrzeba wsparcia u jednych, niechęć do otrzymywania pomocy u drugich; potrzeba rozmowy u pierwszych, zamknięcie się na temat śmierci u drugich – skrajności powodują, że osoby osierocone zaczynają żyć we własnych światach, co może doprowadzić do poważnego kryzysu w relacjach małżeńskich, rodzicielskich, przyjacielskich itp. Patologiczne zachowania podczas przeżywania żałoby ujawniają się m.in.: w nadmiernej aktywności (zaprzeczenie odczuwanemu bólowi) lub w przedwczesnym zastępowaniu zmarłego inną osobą; także w przewlekłym żalu, tworzeniu „izb pamięci”, uprawianiu praktyk spirytystycznych, ponadprzeciętnym idealizowaniu osoby zmarłej. Zdarzają się również samobójstwa.

Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
5

Komentarze (5)

~inna niż reszta
~inna niż reszta

co za bzdury, rok , co to za wyliczenia? jak ktoś umiera to innym smutno i po czasie to sie zmienia , kazdy głupi to wie ..po co o tym tyle pisać, ja tam wolę płakac ile wlezie po stracie i jak będzie trzeba dziesiec lat, religijna nie jestem a zmarła mi mama, to znaczy niemcy ją zabii w niemieckim domu opieki, na raty ok 6 tygodni konała , sile leki, myśę ,że to ja ustalam czy jest mi smutno czy nie ja ubię byc smutna

Odpowiedz
~wilhelm
~wilhelm

@~inna niż reszta: Witaj. Ten artykuł nie jest stekiem bzdur. Okresy żałoby są określone tradycyjnie jako okres OKAZYWANIA żałoby. To ile ona trwa faktycznie zależy od żalu indywidualnego każdego z nas. Zresztą okazywanie żałoby też bywa trudne do zrealizowania. Mój przypadek był taki: W czerwcu 2011 moja ukochana partnerka zachorowała na nowotwór (zmarła 3 tygodnie temu). W październiku tamtego roku zmarła moja mama. Zbliżał się się sylwester i pojawił się dylemat - dla mojej Gosi mógł to być ostatni w życiu bal. I co robić? Iść i złamać żałobę? Poszedłem.

Odpowiedz
~ika
~ika

witaj INNA NIZ RESZTA, już sam sposób twojego pisania świadczy o tym,że nie jesteś z niczym pogodzona i buntujesz się przeciwko rzeczom, które powszechnie sa przyjęte i akceptowane, nie lubisz niczemu się przyjrzeć z bliska i tego zrozumieć....czy jest ci z tym dobrze....? jest w tobie złość..... Masz rację , każdy na prwao do przeżywania po swojemu ale są cechy wspólne dla przeżywania straty i żałoby i psychologia tylko pomaga wyjść z przygnębienia i załamania, a ty jak chcesz to płacz i rozpaczaj do końca swoich dni, ale to cię zniszczy..... , widzę że pozostałaś na etapie kiedy wszystkich winisz za wszystko.....to bardzo źle, to destrukcja, zniszczysz siebie....moze udaj się po poradę i wsparcie do kogoś kto ci pomoże...... podzrawiam i zyczę mądrości w przeżywaniu straty, załoby i smutku

Odpowiedz
~mami
~mami

Właśnie pochowaliśmy ojca mojego męża. Za dwa tygodnie jest ślub naszej córki. Jak powinno wyglądać wesele? Nie ma mowy o odwołaniu. Tato przed śmiercią mówił wprawdzie, że wesele ma się odbyć normalnie. Co zrobić? Nie chcemy, aby córka była smutna. Wcześniej odwołała wieczór panieński.

Odpowiedz
~onnina.
~onnina.

Mnie zmarł dziadek..To było dla naszej rodziny strasznym przeżyciem. Minął tydzień. Ubieramy się normalnie, wygodnie, śmiejemy się, pracujemy, słuchamy muzyki.. Normalnie jak zwykle. Sądzę, że dziadek nie chciałby żeby każdy z nas chodził ze spuszczoną głową, smutny, zapłakany. I nie uważam to za obrazę albo zapomnienie o nim. Dni mijają i nie można stać w miejscu, zawiesić się na tamtych wydarzeniach. Mamy go w naszych sercach i uważam, że to nie powinno nas ograniczać.. Jest gdzieś tam i nas kocha a my kochamy jego. Trzeba iść do przodu, ale pamiętać.

Odpowiedz

Pytania do specjalistów

pokaż 5 następnych

Artykuły Żałoba i strata

Żałoba i strata Śmierć bliskiej osoby a depresja

Śmierć bliskiej osoby może być czynnikiem wyzwalającym bardzo silny stres. Osoby z najbliższego otoczenia zmarłego mogą przeżywać wiele trudności związanych z tym przeżyciem. Problemy, które pojawiają się po śmierci bliskich mogą być przyczyną...

Jak żyć po stracie bliskiej osoby?
Żałoba i strata Jak żyć po stracie bliskiej osoby?

Chociaż każdy człowiek przeżywa odejście i stratę na swój własny sposób, istnieją jednak pewne reakcje, charakterystyczne dla większości z nas. Zdarzają się one w różnych momentach, w innym tempie, z różną intensywnością.

Jak przeżyć śmierć bliskiej osoby?
Żałoba i strata Jak przeżyć śmierć bliskiej osoby?

Śmierć ukochanego człowieka jest zawsze bolesnym doświadczeniem, pełnym żalu, cierpienia, krzywdy, łez, buntu i rozpaczy. Bez względu na to, kogo się straciło - czy matkę, ojca, przyjaciela, brata, męża, córkę, czy żonę, niezależnie od okoliczności...

Śmierć męża
Żałoba i strata Śmierć męża

Żałoba to czas, który rządzi się swoimi prawami. Każdy nieco inaczej przeżywa śmierć bliskiej osoby, a czas trwania żałoby może u jednych być dłuższy, a u innych krótszy. Gdy w grę wchodzi żałoba, psychologia zajmuje się głównie jej...

Śmierć żony
Żałoba i strata Śmierć żony

Żałoba to trudny czas. Śmierć bliskiej osoby wywołuje nie tylko smutek po utracie kogoś ważnego, ale i ogromny stres. Czas trwania żałoby zależy od tego, kim dla danej osoby był zmarły. Jeśli był kimś z bliskiej rodziny lub małżonkiem, potrzeba wiele...

Żałoba i strata Żałoba a wesele

Żałoba a wesele to, na pierwszy rzut oka, dwie kompletnie wykluczające się rzeczywistości. Jak cieszyć się z dnia zaślubin w perspektywie straty kogoś bliskiego? Nieważne, czy zmarł rodzic, siostra, wujek, brat, siostra, kuzyn czy przyjaciel –...

Żałoba po dziecku
Żałoba i strata Żałoba po dziecku

Strata kogoś bliskiego to traumatyczne przeżycie i niewyobrażalna tragedia. Współczesne społeczeństwo hołduje takim wartościom, jak młodość, piękno, witalność. Człowiek zwykle nie jest przygotowany na wieczną rozłąkę, a już żałoba po dziecku zdaje...

Żałoba i strata Syndrom pustego gniazda

„Jestem stara. Właściwie nie mam już dla kogo żyć. Wypełniłem już wszystkie moje zadania. Mój synek jest dorosły. Moja córeczka stała się kobietą” – takie myśli krążą w głowach wielu rodziców, którzy...

Śmierć bliskiej osoby Odtwórz wideo
Żałoba i strata Śmierć bliskiej osoby

Tak traumatyczne przeżycie jak utrata najbliższej osoby budzi często w człowieku wiele sprzecznych emocji. Osoba, która kogoś straciła nierzadko nie potrafi na nowo przystosować się do otaczającej rzeczywistości. Pojawia się poczucie bezsensu,...

Ile dokładnie trwa ciąża?
Objawy ciąży Ile dokładnie trwa ciąża?

Ile dokładnie trwa ciąża? To pytanie, choć z pozoru banalne, zadaje sobie wiele osób. Przecież każdy wie, że kobieta nosi dziecko 9 miesięcy. Czy aby na pewno? Okazuje się bowiem, że 9 miesięcy to tylko okres umowny. Maluszki mogą pojawić się na...

pokaż 10 następnych