Chrząstka stawowa

Chrząstka stawowa to podporowa odmiana tkanki łącznej. Jej skład stanowią wyspecjalizowane komórki fibroblastów – osteocyty i chondrocyty. Powierzchnie stawowe ciała ludzkiego złożone są z chrząstki włóknistej i szklistej...

Spis treści:
  1. 1. Właściwości chrząstki stawowej
  2. 2. Uszkodzenie chrząstki stawowej
  3. 3. Odbudowa chrząstki stawowej

1. Właściwości chrząstki stawowej

Chrząstką szklistą nazywamy substancję międzykomórkową, w skład której wchodzi kolagen typu II oraz substancja podstawowa. Jest ona mocno uwodniona.

Natomiast chrząstka stawowa wyróżnia się stosunkowo niskim współczynnikiem tarcia – np. dla kolana równy jest on 0,002. Im straszy człowiek, tym chrząstka staje się mniej sprężysta i zmienia barwę na żółtawą. W rezultacie, zwiększa się ryzyko urazów stawów, gdyż redukcji ulega ich amortyzacja. W niektórych przypadkach, u osób w podeszłym wieku, chrząstka może nawet zaniknąć. Grubość chrząstki jest różna w zależności od jej lokalizacji w stawie oraz od typu stawu – waha się od 0,2 mm do 6 mm, a średnio wynosi 0,5-2 mm.

W porównaniu z kośćmi, chrząstka stawowa jest znacznie mniej odporna na rozciąganie i na ciśnienie. W odróżnieniu od kości jest jednak gładka i wytrzymała na tarcie. Bardzo dobrze rozwija się ona w miejscach obciążonych i utrzymuje swoje właściwości. Zaletą chrząstki jest również to, że amortyzuje wstrząsy.

Wraz z wiekiem chrząstka stawowa ulega wytarciu. U osób starszych pozbawiona jest ona ochrzęstnej, w związku z czym nie podlega regeneracji. Każdy uszkodzony obszar wypełnia się natomiast tkanką włóknisto-chrzęstną. Dodatkowo, u osoby takiej chrząstka nie posiada naczyń krwionośnych ani struktur nerwowych. Jedyna możliwość odżywiania chrząstki odbywa się poprzez płyn stawowy i minimalnie przy udziale sąsiednich warstw znajdujących się pod chrząstką.

2. Uszkodzenie chrząstki stawowej

Obrażenia chrząstki przeważnie spowodowane są wieloma sumującymi się mikrourazami. Najczęstszą przyczyną jej uszczuplenia u sportowców jest silna eksploatacja stawów. Jednak istnieje wiele innych powodów ścierania się chrząstki. Do jej uszkodzeń może dochodzić w wyniku otyłości, uprawiania sportu bez wcześniejszego przygotowania motorycznego, monotonnej pozycji ciała, niedoleczonej kontuzji stawów, ciała obcego w stawie lub przez uszkodzenie wiązadeł i ścięgien.

Urazy chrząstki często powstają także w wyniku nieudanych zastrzyków dostawowych, a także artroskopii zwiadowczej przeprowadzonej przez niedoświadczoną osobę. Przyczyn uszkodzeń chrząstki stawowej jest wiele – nie należą do niej tylko urazy mechaniczne czy procesy związane z wiekiem. Przyczynami mogą być również: choroby metaboliczne, dysplazje, jałowe martwice kości, zaburzenia wydzielania wewnętrznego, neuropatie, choroby wirusowe i genetyczne.

3. Odbudowa chrząstki stawowej

Ostatnimi czasy pojawiła się możliwość przeprowadzenia regeneracji chrząstki metodami nieoperacyjnymi, która w szczególności pomocna jest dla sportowców oraz osób cierpiących na zwyrodnienia chrząstki stawowej spowodowane wiekiem. stnieje wiele środków w korzystny sposób wpływających na redukcję procesu ścierania się stawów, a działanie dużej ich części zostało potwierdzone w badaniach klinicznych oraz eksperymentalnych. Jednak zawodowi sportowcy nie powinni opierać się jedynie na farmakologii. Owe preparaty na stawy mają tylko pomóc w zwalczeniu problemu. Po konsultacji ze specjalistami z zakresu ortopedii, farmacji i fizjoterapii opracowuje się dalszy program usprawniania. Dalsze kroki podejmowane są po konsultacji z fizjoterapeutą, farmaceutą i ortopedą. Poza tym, należy pamiętać, że stosowanie niektórych leków na stawy może mieć niepożądany wpływ na współwystępujące schorzenia.

Korzystne efekty wspomagające leczenie uszkodzeń chrząstki dają:

  • siarczan glukozaminy – naturalny składnik mazi stawowej. W dużych ilościach występuje w owocach morza: krewetkach, krabach, rakach. Związany jest w pancerzach skorupiaków pod postacią chityny. Glukozamina zatrzymuje wodę w tkankach łącznych, co daje im giętkość i sprężystość. Siarczan glukozaminy jest substancją łatwo rozpuszczalną w wodzie i dobrze przyswajalną przez organizm po podaniu doustnym. Jest wchłaniany w jelicie cienkim. Należy stosować go długotrwale;
  • kwas hialuronowy – ważny składnik wszystkich struktur pozakomórkowych. W stosunkowo wysokim stężeniu występuje w płynie maziowym i w chrząstce stawowej. Posiada właściwości przeciwzapalne, amortyzujące drgania i ciężary mechaniczne, pomaga w utrzymaniu lepkości płynu maziowego, gładkiej powierzchni chrząstki, zatrzymaniu leukocytów, a także chroni chondrocyty;
  • piskledyna – wyciągi z owoców avocado i soi. Lecznicze działanie substancji polega na stymulacji macierzy chrząstki stawowej. Lek jest bezpieczny w stosowaniu i zarejestrowany w Polsce;
  • diaceryna – ma działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe. Skuteczność leku ujawnia się po kilku tygodniach stosowania. Dostępność leku w Polsce jest znikoma. Sprowadza go tylko kilka ośrodków medycznych;
  • chodroityna – naturalny składnik chrząstki. Preparat używany jest w leczeniu chorób zwyrodnieniowych stawów. Chondroitynę podaje się niekiedy z siarczanem glukozaminy. Udowodniono, że jest ona w stanie zatrzymać procesy zapalne w stawach oraz wykazuje właściwości przeciwbólowe.

Dodatkowo zaleca się przyjmowanie preparatów, zawierających:

  • wyciąg z chrząstki rekina,
  • S-adenosylometioninę,

Odbudowa chrząstki dzięki tym lekom jest możliwa, ale wymaga długofalowej kuracji. Przełomem w skutecznym leczeniu uszkodzeń chrząstek i zwyrodnień stawów może być leczenie terapią genową, hormonalną lub bisofosfolanami.

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
2

Komentarze

Pytania do specjalistów

Zmiany przeciążeniowe w kolanach

Jak zinterpretować opis badania rezonansu magnetycznego kolana? Wynik: Otrzymane obrazy wskazują wewnętrzne pęknięcia w obrębie tylnego rogu łąkotki przyśrodkowej, a w sekwencji STIR niezbyt nasilone rozlane obszary podwyższonego sygnału w obrębie nasad...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Rezonans magnetyczny kolana 24-latka ~:

proszę o interpretację mojego wyniku rezonansu prawego kolana:
Otrzymane obrazy wskazują wewnętrzne drobne pęknięcia w obrębie tylnego rogu łąkotki przyśrodkowej, a w sekwencji STIR niezbyt nasilone rozlane obszary podwyższonego sygnału w obrębie...

pokaż 5 następnych

Artykuły Ortopedia i reumatologia

Ortopedia i reumatologia 10th Baltic Bone and Cartilage Conference

Baltic Bone and Cartilage Conference to międzynarodowa konferencja medyczna, podczas której podejmowana jest szeroko rozumiana tematyka związana z tkankami kostnymi i chrzęstnymi. Tegoroczne, dziesiąte spotkanie odbędzie się w dniach 6-8 czerwca w...

Ortopedia i reumatologia Lek na młodzieńcze przewlekłe zapalenie stawów u dzieci

Komisja Europejska zezwoliła na wprowadzenie na rynek leku, który ma znaleźć zastosowanie w leczeniu uogólnionej postaci młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów (uMIZS) u dzieci. Czym jest uMIZS? Uogólnione młodzieńcze...

Ortopedia i reumatologia Wpływ czosnku na stawy biodrowe

Brytyjscy naukowcy prowadzą badania nad wpływem substancji zawartych w czosnku na stawy biodrowe. Dowodzą, iż dzięki częstemu spożywaniu roślin czosnkowatych kobiety mogą uniknąć choroby zwyrodnieniowej tych stawów. Choroba zwyrodnieniowa stawu...

Ortopedia i reumatologia Przyczyny bólu stawów

Bóle stawów świadczą o tym, jak bardzo je zaniedbaliśmy. Otyłość, nadmierne przeciążenia, zaburzenia genetyczne przyspieszają ścieranie się chrząstki stawowej. To wtedy zaczynamy odczuwać chrupanie w kościach i dokuczają nam choroby...

Ortopedia i reumatologia Układ kostny człowieka

Układ kostny człowieka składa się z ponad 200 kości. Nasz szkielet można podzielić na szkielet osiowy (czaszka, kręgosłup, klatka piersiowa) i szkielet kończyn (kości obręczy barkowej, kości obręczy miednicowej, kości kończyn). Oto kilka ważnych...

Ortopedia i reumatologia Choroby kości

Układ kostny zapewnia ochronę dla narządów wewnętrznych i tkanki szpikowej. Nasze kości są żywe i mogą chorować na krzywicę, osteoporozę, osteomalację i inne schorzenia. Mogą dostać nawet zawału i cierpieć na gruźlicę i...

Ortopedia i reumatologia Mięśnie

Mięśnie stanowią prawie połowę wagi naszego ciała. Znajdują się wszędzie, nawet w oku, dzięki czemu możemy mrugać powieką. Mięśnie ciągle pracują: serce bije, jedzenie jest transportowane przez jelita, a nasze kończyny zginają się. Anatomia człowieka, w...

Ortopedia i reumatologia Ból nóg

Ból mięśni nóg to coraz częsta dolegliwość, która pojawia się u różnych osób, niezależnie od wieku. Uczucie zmęczonych nóg najczęściej pojawia się u kobiet, które przechodzą menopauzę. Powodem są zmiany...

Rewizyjna rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego
Ortopedia i reumatologia Rewizyjna rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego

Zainteresowanie przeszczepami allogenicznymi (allograftami) stosowanymi do rekonstrukcji więzadeł krzyżowych wciąż rośnie. Skrócenie czasu zabiegu, mniejszy dostęp operacyjny, brak bólu i ryzyka powikłań w miejscu pobrania, to od lat znane i...

pokaż 10 następnych