Pierwsza pomoc przy zawale

Ból, ucisk, pieczenie czy ucisk w klatce piersiowej mogą być objawami zawału serca. Zawał serca jest jedną z najczęstszych przyczyn przedwczesnej śmierci. Do zawału może dojść niespodziewanie w pracy, w domu lub na ulicy. Dla zdrowia i życia chorego najważniejsza jest wtedy pierwsza pomoc. Warto wiedzieć, jak się zachować w takiej sytuacji, by móc pomóc poszkodowanemu, zanim dotrze do szpitala lub innej placówki, gdzie zajmie się nim doświadczony personel medyczny.

Spis treści:
  1. 1. Jak rozpoznać zawał serca?
  2. 2. Jak wygląda pierwsza pomoc przy zawale serca?

1. Jak rozpoznać zawał serca?

Strefy odczuwania bólu podczas zawału serca
Strefy odczuwania bólu podczas zawału serca Ciemnoczerwony kolor wskazuje na obszar najintensywniejszego...

Zawał serca jest spowodowany zamknięciem jednej z tętnic, która doprowadza krew do serca. W momencie jej zamknięcia dochodzi do niedokrwienia części serca, co może spowodować jego martwicę oraz obumieranie komórek mięśnia sercowego. Stąd ważna jest pierwsza pomoc przy zawale. Statystyki pokazują, że do zawału najczęściej dochodzi pomiędzy godziną 4 rano a 12 w południe. Zawał serca może wystąpić u osób, które cierpią na chorobę wieńcową, jak i u osób, które wcześniej nie miały objawów choroby.

Najczęstszym i najbardziej charakterystycznym objawem zawału serca jest ból w klatce piersiowej. Pojawia się on u około 80% pacjentów. Ból ten jest opisywany jako uczucie pieczenia, ucisku, dławienia, ściskania, gniecenia, rozpierania za mostkiem. Czasami promieniuje on w kierunku nadbrzusza, rąk lub żuchwy. Chorzy zaznaczają, że ten ból nie ma jednego konkretnego miejsca pochodzenia – jest jakby rozlany. Inne objawy zawału serca to:

Zawał serca może mieć również nietypowe objawy – ból brzucha, nudności, wymioty, dyskomfort w nadbrzuszu – lub nie mieć ich wcale. Wtedy ma miejsce tzw. niemy zawał. Pojawia się on głównie wśród osób chorujących na cukrzycę. Najpoważniejszym w skutkach objawem zawału serca jest zatrzymanie krążenia, które prowadzi do śmierci.

2. Jak wygląda pierwsza pomoc przy zawale serca?

Kiedy zauważymy, że ktoś w naszym otoczeniu może mieć zawał serca, powinniśmy najpierw:

  • jeśli jest nieprzytomny: ułożyć go w pozycji bocznej ustalonej i usunąć ewentualne części garderoby, które mogą utrudniać oddychanie;
  • jeśli jest przytomny: ułożyć go w pozycji półsiedzącej i usunąć ewentualne części garderoby, które mogą utrudniać oddychanie.

Pozycja boczna ustalona to pozycja bezpieczna dla osoby nieprzytomnej. Tak układamy osobę nieprzytomną, ale oddychającą i bez zaburzeń tętna. Dzięki takiej pozycji język osoby nieprzytomnej nie opada na tylną ścianę gardła (co w efekcie mogłoby wywołać uduszenie). Pozycja półsiedząca najbardziej ze wszystkich innych odciąża serce. Jeśli chory jest przytomny i nie istnieje ryzyko, że zadławi się własnym językiem, wybiera się właśnie tę pozycję. Jeśli podejrzewamy zawał, żadna inna pozycja nie jest odpowiednia. Klasyczna przy zasłabnięciach pozycja z nogami w górze jest niekorzystna dla chorego z zawałem.

Jak najszybciej wzywamy karetkę, pamiętamy jednak, aby cały czas kontrolować tętno i oddech chorego. Jeśli w czasie przed przyjazdem karetki zatrzyma się oddech lub tętno, trzeba przystąpić do resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Jeśli w danej sytuacji można podejrzewać zawał i jeśli istnieje taka możliwość, można podać osobie przytomnej 300-500 mg kwasu acetylosalicylowego. W przypadku zawału pomóc może także niewielka (0,4-0,8 mg) dawka nitrogliceryny. Nitrogliceryna nie jest jednak odpowiednia w przypadku wstrząsu.

Stan chorego zależy jednak przede wszystkim od tego, jak szybko od pojawienia się pierwszych objawów zawału zostanie przetransportowany do szpitala. W karetce chory otrzymuje tlen za pomocą maski tlenowej, nitroglicerynę lub kwas acetylosalicylowy. Jego serce jest również monitorowane podczas transportu do szpitala.

Przy ostrym zawale serca, udrażnianie zamkniętego naczynia wieńcowego obejmuje angioplastykę wieńcową, podawanie leków fibrolitycznych lub zastosowanie pomostowania aortalno-wieńcowego.

Bibliografia

  • Buchfelder A., Buchfelder M. Podręcznik pierwszej pomocy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3581-0
  • Zawadzki A. Medycyna ratunkowa i katastrof, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-3920-7
  • Rynkiewicz A. Ostre stany w kardiologii, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-46-3

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

pokaż 5 następnych

Artykuły Leczenie zawału serca

Leczenie zawału serca Wyniki badań nad metodami leczenia pozawałowego

Na łamach pisma „The Lancet” opublikowano wyniki trwających 3 lata badań klinicznych o nazwie HORIZONS-AMI. Wynika z nich, iż antykoagulanty podawane po zawale serca dają większe szanse na przeżycie pacjenta w porównaniu z leczeniem...

Leczenie zawału serca Tłuszcz, który pomoże zawałowcom

Kiedy stwierdzony zostanie zawał serca, trzeba działać bardzo szybko. Każda minuta opóźnienia oznacza postęp martwicy mięśnia sercowego, zmniejszający bezpowrotnie jego sprawność i podnoszący ryzyko zgonu pacjenta. Opracowywaną właśnie, nowatorską...

Kontrolowana hipotermia ratuje życie
Leczenie zawału serca Kontrolowana hipotermia ratuje życie

Niewielu z nas lubi marznąć. Kiedy spada temperatura w naszym otoczeniu, nam również robi się zimno, palce drętwieją, a nasze ciało zaczyna uruchamiać szereg mechanizmów, mających na celu dostosowanie się do nowych warunków i...

Pierwsza pomoc w zawale serca
Leczenie zawału serca Pierwsza pomoc w zawale serca

Zawał serca to ostry stan kliniczny zagrażający życiu, który rozwija się w większości przypadków na podłożu choroby niedokrwiennej serca (tzw. choroby wieńcowej). Spowodowany jest on zwykle ustaniem przepływu krwi przez...

Leczenie zawału serca Nowy lek na zapobieganie powtórnemu zawałowi serca

Nowy lek przeciwzakrzepowy uzyskał aprobatę Komisji Europejskiej. Jest on skuteczny w profilaktyce powstawania zakrzepów u chorych cierpiących na ostre zespoły wieńcowe, jednocześnie znacznie zmniejszając ryzyko powtórnego zawału...

Pierwsza pomoc
Zdrowie Pierwsza pomoc

W większości przypadków od momentu wezwania pomocy do przybycia służb na miejsce wezwania mija co najmniej 8 minut. Dlatego tak ważne jest udzielenie pierwszej pomocy przez osoby będące świadkami zdarzenia jeszcze przed przybyciem wykwalifikowanych...

Pierwsza pomoc - oparzenia słoneczne Odtwórz wideo
Oparzenia Pierwsza pomoc - oparzenia słoneczne

Oparzenia słoneczne to uszkodzenia skóry, które objawiają się nieprzyjemnym pieczeniem, zaczerwienieniem oraz pęcherzykami, a także złuszczaniem się poparzonego naskórka. Podczas wakacji wiele osób zapomina o tym, że nadmiar...

Pierwsza pomoc - wyjęcie kleszcza Odtwórz wideo
Wyjęcie kleszcza Pierwsza pomoc - wyjęcie kleszcza

Podczas letnich wędrówek do lasu i na łąkę warto zadbać o odpowiednią ochronę przed owadami. Kleszcze to niebezpieczne insekty, które występują na granicy lasów liściastych i iglastych, obok akwenów wodnych, tj. jezior oraz...

Pierwsza pomoc - odciski Odtwórz wideo
Odciski i modzele Pierwsza pomoc - odciski

Odciski i nagniotki mogą przydarzyć się niejednej osobie o każdej porze roku. Czynniki wpływające na powstanie tych defektów skóry to: noszenie niewłaściwie dobranego obuwia (zbyt ciasne lub za duże), nieprawidłowości anatomiczne stóp...

Zatrucie grzybami: pierwsza pomoc Odtwórz wideo
Grzyby Zatrucie grzybami: pierwsza pomoc

Jak pomóc w pierwszych, najważniejszych minutach przy podejrzeniu zatrucia grzybami? Zatrucie wywołane grzybami jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci, dlatego należy przestrzegać zasady, by maluchom do lat czterech w ogóle nie...

pokaż 10 następnych