Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Jak rozpoznać opóźnienia w rozwoju kilkuletniego dziecka?

Zdjęcie autorstwa Ben_Kerckx Ben_Kerckx / CC0 1.0

Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, a skala prawidłowego rozwoju jest stosunkowo duża. W większości przypadków rodzice nie mają powodów do zmartwień, jednak niekiedy maluchy odbiegają od swoich rówieśników. Aby w porę wychwycić wszelkie nieprawidłowości, warto poznać symptomy wskazujące na prawdopodobieństwo przekształcenia się problemów emocjonalnych, psychicznych i fizycznych w opóźnienia rozwojowe. Jeśli wydaje ci się, że twoje dziecko rozwija się wolniej niż powinno, koniecznie wybierz się do lekarza. Wczesne rozpoznanie problemu może pomóc mu w dogonieniu rówieśników.

1. Opóźnienia w nauce mowy

Problemy z mową to najczęściej spotykane opóźnienie w rozwoju. Przyczyny trudności z wysłowieniem oraz ze zrozumieniem słyszanych informacji mogą być różne. Mowa u niektórych dzieci rozwija się wyraźnie wolniej z powodu kontaktu z więcej niż jednym językiem. Niekiedy za problemy językowe odpowiedzialne są trudności w uczeniu się lub niedosłuch. Na kontakty społeczne wpływ może mieć również autyzm i inne zaburzenia rozwoju. Jeżeli lekarz stwierdzi u dziecka opóźnienie w rozwoju mowy, konieczna może być terapia językowa. Ponadto wskazane jest, by rodzice codziennie rozmawiali z maluchem i zachęcali go do śpiewania oraz powtarzania wyrazów. Należy znaleźć czas również na czytanie dziecku książek. Opóźnienia w nauce mowy można nadrobić, ale lepszym wyjściem jest zauważenie w porę pierwszych sygnałów alarmowych, że maluch nie nadąża za rówieśnikami. Jeśli w wieku trzech lat dziecko nie jest w stanie wypowiedzieć krótkich wyrażeń, nie czekaj, aż będzie starsze, a problem sam minie. W przypadku dzieci czteroletnich dzwonkiem alarmowym jest niezdolność do budowania zdań dłuższych niż trzywyrazowe oraz błędne używanie zaimków: „ja” i „ty”. Natomiast u dzieci pięcioletnich powodem do zmartwień jest brak zrozumienia prostych poleceń z przyimkami (np. „na”, „pod” lub „do”), błędy w liczbie mnogiej rzeczowników i w czasie przeszłym oraz niemożność mówienia o codziennych wydarzeniach. Nie należy także lekceważyć sytuacji, w której pięcioletnie dziecko nie potrafi przedstawić się z imienia i nazwiska.

2. Opóźnienia w zdolnościach motorycznych

Niektóre dzieci mają trudności z rzucaniem piłki lub czynnościami wymagającymi większej dokładności, takimi jak kolorowanie obrazka. Przyczyny takich problemów są różne. Najczęściej winien jest brak odpowiedniej stymulacji w młodszym wieku lub autyzm. Niekiedy odpowiedzialne są problemy ze wzrokiem lub zaburzenia dotykające mięśni, które zakłócają ich koordynację. Leczenie opóźnień zdolności motorycznych zależy od przyczyny problemów. Zwykle polega ono na zachęcaniu dziecka do aktywności fizycznej.

Jak poznać, że zdolności motoryczne dziecka są zbyt mało rozwinięte? Trzyletnie dziecko może często się przewracać oraz mieć trudności z wchodzeniem i schodzeniem po schodach. Typowe jest także ślinienie się i niewyraźna mowa, a także problemy z korzystaniem z małych przedmiotów, na przykład z budowaniem wieży z 4 klocków. Z kolei czteroletnie dziecko może mieć trudności z rzucaniem piłką ponad głową, podskakiwaniem w miejscu, jazdą na rowerku, chwytaniem kredki pomiędzy kciukiem a palcem wskazującym oraz budowaniem wieży z więcej niż 4 klocków. W przypadku dzieci pięcioletnich problemy ze zdolnościami motorycznymi mogą objawiać się niezdolnością do zbudowania wieży z 6-8 klocków, dokładnego mycia zębów i umycia oraz wysuszenia dłoni. Maluchy mogą również mieć kłopoty ze zdjęciem ubrań i trzymaniem kredki w dłoni.

3. Społeczne i emocjonalne opóźnienia rozwojowe

Dzieci mogą doświadczyć problemów w interakcjach z dorosłymi i innymi dziećmi. Powody takiego stanu są różne, od zaniedbania przez rodziców, po zaburzenia, takiego rodzaju jak autyzm, zespół Aspergera lub syndrom Retta. W przypadku zaburzeń stosuje się zwykle leki i specjalną terapię behawioralną. Wskazane jest także, by rodzice uczestniczyli w zajęciach, które pomogą im nawiązać z dzieckiem więź emocjonalną. Pierwsze sygnały alarmowe u dzieci trzyletnich to: minimalne zainteresowanie innymi dziećmi, trudności z odseparowaniem się od rodziców oraz unikanie kontaktu wzrokowego. W przypadku dzieci czteroletnich wyżej wymienione zachowania pogłębiają się. Maluchy reagują płaczem na nieobecność rodziców, ignorują inne dzieci, nie reagują na słowa osób spoza rodziny, łatwo wpadają w gniew i stawiają opór między innymi wobec korzystania z toalety. Natomiast pięciolatki opóźnione emocjonalnie i społecznie przez większość czasu są smutne, zgaszone, przestraszone lub agresywne. Niekiedy wachlarz ich emocji jest bardzo ograniczony. Zwykle dzieci te nie są w stanie pozwolić rodzicowi oddalić się bez zrobienia scen. Poza tym wykazują bardzo mało zainteresowania wymyślaniem zabaw i bawieniem się z innymi dziećmi.

4. Opóźnienia w rozwoju poznawczym

Problemy z myśleniem i zdolnościami poznawczymi mogą nastąpić na skutek defektów genetycznych, czynników środowiskowych, chorób, przedwczesnego porodu, zaburzeń układu nerwowego i niedotlenienia podczas porodu. Odpowiedzialny może być również kontakt z alkoholem lub substancjami toksycznymi podczas ciąży matki, a nawet wypadek. Im wcześniej rodzice zauważą opóźnienie, tym szybciej dziecku może udać się dogonienie rówieśników. Leczenie tego typu opóźnień obejmuje zwykle terapię i specjalną edukację. W rzadkich przypadkach stosuje się leki.

Jakie są sygnały alarmowe, wskazujące na opóźnienia dziecka w rozwoju poznawczym? U trzylatka powodem do niepokoju mogą być trudności z narysowaniem koła, niewielkie zainteresowanie zabawkami, a także brak zrozumienia prostych poleceń. Maluch może również unikać zabaw wymagających wyobraźni. Podobnie wyglądają oznaki opóźnienia u czterolatków. Dodatkowo można spodziewać się zupełnego braku zainteresowania grami i zabawami interaktywnymi. Natomiast u pięciolatka można zauważyć brak zdolności do skupienia uwagi na dłużej niż pięć minut. Dziecko z opóźnieniem poznawczym łatwo dekoncentruje się.

Większość opóźnień rozwojowych jest niegroźna, a dzieci zazwyczaj doganiają rówieśników. Jeśli leczenie jest wdrożone odpowiednio wcześnie, nawet maluchy z poważnymi opóźnieniami są w stanie nadrobić zaległości i w dalszym etapie życia rozwijać się tak samo, jak pozostałe dzieci.

Komentarze (1)
~Kamila
~Kamila

opóźnienia w rozwoju mowy nie należy lekceważyć, gdyż może to być oznaka czegoś poważniejszego jak mutyzm wybiórczy. warto poczytać.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia rozwoju - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Zaburzenia rozwoju
Zaburzenia rozwoju

Opóźniony rozwój mowy

Opóźniony rozwój mowy

(...) Zaburzenia rozwoju mowy u dzieci mogą powstawać na skutek różnych chorób, np. autyzmu. Autyzm dziecięcy należy do schorzeń rozległych ... ;płaska”, pozbawiona melodyki. Wraz z cofaniem się mowy zanikają inne sposoby komunikacji, jak gaworzenie, mimika i gesty. Zaburzenia...

Zaburzenia rozwoju

Dysleksja rozwojowa

Dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Trudności składające się na dysleksję rozwojową spowodowane są zaburzeniami niektórych funkcji poznawczych, motorycznych oraz ich integracji.

Zaburzenia rozwoju

Jak radzić sobie z dzieckiem chorym na ADHD?

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci objawia się zwykle trudnościami z koncentracją, impulsywnością, brakiem organizacji oraz tendencją do zapominania o różnych sprawach. Nic więc dziwnego, że dzieci z ADHD zazwyczaj nie najlepiej radzą sobie w szkole,...

Zaburzenia rozwoju

Publikacja "Świat dziecka" - dodatek do Metra

Dzieci, to największy skarb dla rodziców i ich bezpieczeństwo jest najważniejsze! Już dziś w dzienniku Metro ukaże się projekt pt. "Świat dziecka" z ramienia wydawnictwa Medical Media Solutions. Partnerem Publikacji jest portal abcZdrowie.pl i...

Zaburzenia rozwoju

Stopa końsko-szpotawa wrodzona

Zniekształcenie końsko-szpotawe jest złożoną wadą układu mięśniowo-szkieletowego i manifestuje się jako wielopłaszczyznowa deformacja stopy. Etiologia poznana jest tylko w nielicznych przypadkach takich jak wady układu nerwowego, np.: przepuklina...

Zaburzenia rozwoju

Dzieci z adhd mogą mieć problemy z pisaniem!

Nie jest tajemnicą, że dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) często mają problemy w nauce. Ostatnie badania naukowe pozwoliły jednak określić, że u dzieci z ADHD znacznie wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia...

Zaburzenia rozwoju

Zaburzenia wzrostu u dzieci

Pokolenie dzisiejszych trzydziestolatków na pewno pamięta piosenkę z dzieciństwa: „a ja rosnę i rosnę, latem, zimą, na wiosnę", która w wesołym stylu traktowała o tym, jak ważnym etapem rozwoju jest regularne wzrastanie. Prawidłowy bilans zdrowia...

Zaburzenia rozwoju

Krzywica u dzieci

Krzywica jest ogólnoustrojową chorobą polegającą na upośledzonej mineralizacji kości, która wynika z zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Zaburzenia mineralizacji kości wpływają na ich rozwój. Kości odkształcają się, są miękkie i kruche. U dzieci...

Zaburzenia rozwoju

Zaburzenia mowy u dzieci

Umiejętność poprawnego wysławiania się jest bardzo ceniona. Jednocześnie z wielu badań przeprowadzonych przez poradnie logopedyczne w Polsce wynika, iż odsetek dzieci z różnymi wadami wymowy stale wzrasta. Zaburzenia mowy to spory problem, który...

Zaburzenia rozwoju

Płaskostopie u dzieci

Płaskostopie to często dolegliwość rodzinna, która na co dzień małemu dziecku nie przeszkadza i dlatego rodzice ją bagatelizują. Warto wiedzieć, że o wykształceniu się stopy decydują pierwsze lata życia dziecka. Dlatego należy przyjrzeć się płaskostopiu...