Jak sobie radzić z zazdrością?

Zazdrość to uczucie frustracji, wynikające z przeświadczenia, że można utracić coś, na czym nam zależy. Zazdrość jest często traktowana jako stan niegodny człowieka spełniającego się, który wie, czego chce od życia. Od wieków łączono ją z miłością i uważano za uczucie negatywne, które może prowadzić do rozpadu związku. Z drugiej strony, umiarkowane nasilenie zazdrości to bodziec do pozytywnej konkurencji i zaangażowania w związek. Jak natomiast radzić sobie z chorobliwą zazdrością? Czy zazdrość w miłości może mieć charakter patologiczny? Jak rozpoznać przejawy zazdrości u partnera i co to jest zespół Otella?

Spis treści:
  1. 1. Co to jest zazdrość?
  2. 2. Obsesyjna zazdrość
  3. 3. Sposoby na zazdrość

1. Co to jest zazdrość?

Słownik psychologiczny definiuje zazdrość jako złożony stan emocjonalny, charakteryzujący się obawą, że zostanie się pozbawionym tego, na czym nam zależy. W wąskim ujęciu zazdrość to uczucie strachu, że ukochana osoba może od nas odejść. Zazdrość w miłości wynika często z niskiej i nieadekwatnej oceny siebie jako partnera bliskiego związku oraz z faktu, że bazą dla naszej samooceny staje się tylko i wyłącznie opinia partnera. Zaangażowanie w związek, inwestowanie czasu, energii, dóbr sprzyja utrzymaniu i trwaniu relacji, jednak może doprowadzić także do uzależnienia od związku i zazdrości.

Im bardziej nie wyobrażasz sobie życia bez ukochanej osoby, tym bardziej ją idealizujesz i masz tendencje do zazdrości. Ponadto, w bliskich relacjach obowiązuje reguła wyłączności, która polega na przekonaniu, że pewne zachowania i działania są zarezerwowane tylko dla partnera. Można wychodzić z założenia, że jedynie z partnerem odpoczywamy czy tylko jemu się zwierzamy. Regułą wyłączności zazwyczaj objęty jest seks. Im szerszy zakres wyłączności, tym większe ryzyko pojawiania się zazdrości.

2. Obsesyjna zazdrość

Najbardziej znany rodzaj zazdrości to chorobliwa zazdrość o partnera, która może przyjąć skrajną formę – zazdrości urojonej. W psychopatologii określa się ją jako zespół Otella, który charakteryzuje się brakiem zaufania, agresją, chęcią kontrolowania i sprawowania nadzoru nad drugą osobą. Zespół Otella to choroba wymagająca leczenia u psychologa. Życie z osobą cierpiącą na to zaburzenie jest bardzo ciężkie, wiele związków nie wytrzymuje takiej próby.

Chorobliwa zazdrość manifestuje się w postaci ciągłych podejrzeń o zdrady, sprawdzania działań partnera i obarczaniem go winą za niską jakość związku. Na bazie obsesyjnej zazdrości może rodzić się depresja, a w skrajnych przypadkach prowadzi to do samobójstwa lub morderstwa w afekcie. Ludzie obsesyjnie zazdrośni nie są w stanie racjonalnie myśleć, często nadużywają alkoholu, co tylko zwiększa strach przed zdradą i prowadzi do zachowań destrukcyjnych, np. wybuchów zazdrości, rękoczynów, a w konsekwencji do rozpadu związku.

Płeć różnicuje doświadczanie zazdrości i sposób reakcji na zdradę partnera. Generalnie kobiety silniej reagują na zdradę emocjonalną, czyli są bardziej zazdrosne o uwagę i czas poświęcony rywalce, natomiast mężczyźni są bardziej wrażliwi na punkcie zdrad seksualnych. Mechanizm ten wynika z teorii ewolucjonistycznych. Kobiety i mężczyźni inaczej przeżywają zazdrość i reagują na nią. Kobieta bardziej rozmyśla o motywacji działań partnera i próbuje uzasadnić zdradę potrzebami seksualnymi mężczyzny oraz atrakcyjnością konkurentki.

Mężczyzna natomiast szuka przyczyn zainteresowania partnerki rywalem w potrzebie uwagi i docenienia jej. Kobiecej zazdrości towarzyszy smutek i depresja, a mężczyzna częściej reaguje na zazdrość agresją i gniewem. Kobiety wykazują też tendencję do celowego wzbudzenia zazdrości u ukochanego, by uzyskać korzyści, np. w postaci większej uwagi.

3. Sposoby na zazdrość

Zazdrość to nieprzyjemne uczucie, na które reaguje się w przeróżny sposób. Nieprzespane noce, utrata kontroli nad emocjami, awantury, brak koncentracji na codziennych sprawach to tylko niektóre skutki zazdrości. Kobiety częściej próbują ratować związek, ulepszyć relację. Mężczyźni radzą sobie z niewygodnymi emocjami poprzez doraźne sposoby podniesienia urażonego ego, chociaż nie jest to żadna reguła.

Jak zazwyczaj reaguje się na zazdrość? Oto kilka metod:

  • poprawa jakości związku – np. dbanie o wygląd zewnętrzny, większe zaangażowanie w obowiązki domowe, dawanie wsparcia partnerowi;
  • umniejszanie wartości partnera – uświadomienie sobie wad partnera, poczucie, że jest się lepszym;
  • poszukiwanie alternatyw – szukanie innego związku, większa koncentracja na obowiązkach, pracy, dzieciach;
  • ingerencja w zagrażającą relację – obniżanie atrakcyjności rywala, ostrzeganie przed wadami partnera, wzbudzanie poczucia winy, atakowanie rywala lub partnera;
  • zaprzeczanie i unikanie problemu – doraźna emocjonalna ulga, np. poprzez obronne zatracenie się w pracy;
  • tworzenie barier, które utrudniają partnerowi opuszczenie związku – np. celowe zajście w ciążę;
  • odreagowywanie i poszukiwanie wsparcia – ekspresja negatywnych emocji, rozmowa z przyjaciółmi.

Istotne, by człowiek panował nad zazdrością, a nie ona nad człowiekiem. Powyższe metody nie zawsze są skuteczne i nie gwarantują satysfakcji z relacji.

Nie ma metody-wytrychu, która stanowi panaceum na trudności i zazdrość w związku. Ale należy zastanowić się, co stanowi motyw naszej zazdrości i kiedy jej doświadczamy. Czy zazdrość wynika ze wstydu, gniewu, poczucia winy, nienawiści do partnera lub siebie, depresji czy bezsilności? Może czujesz się mniej ważny/ważna dla partnera? Zazdrość to obawa o stałość relacji, mimo braku realnego zagrożenia i potencjalnych rywali.

Warto szczerze porozmawiać z bliską osobą o swoich uczuciach, potrzebach i lękach. Może się okazać, że partner nie wiedział, że jego dane zachowanie wzbudza u ciebie niepokój. Może szczery dialog uświadomi ci, że wcale nie chcesz, aby twój partner nie podobał się płci przeciwnej. Przecież fakt, że jest się z atrakcyjną osobą, schlebia nam. Zdrowa zazdrość jest potrzebna w każdym związku, ale nie może dominować i niszczyć miłości, która stała się spoiwem relacji.

Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Jak poradzić sobie z problemami?

Witam! Mam 19 lat, jestem tegoroczną maturzystką, a jednocześnie strzępkiem nerwów....

mgr Joanna Żur-Teper Porady udziela mgr Joanna Żur-Teper psycholog, seksuolog, psychoterapeuta.
Jak mu pomóc? Jak odblokować jego serce?

Poznalam wspanialego faceta ,pokochalam go z wzajemnoscia. Jednak on nie chce byc ze mna poniewaz...

mgr Paulina Stolorz Porady udziela mgr Paulina Stolorz mgr psychologii klinicznej, psychoterapeuta.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

roiks Forum Chora zazdrość 12 odpowiedzi Obsesyjna zazdrość o chłopaka roiks:

Witam! Jestem ze swoim chłopakiem od pół roku, oboje chodzimy do liceum, do innych szkół....

Artykuły Emocje

Emocje Jak emocje wpływają na zdrowie?

(...) z przyjaciółką twój nastrój może wrócić do normy. Nie ma w tym nic dziwnego – nasze emocje szybko ... pozbywamy się hormonu stresu. Przykłady można by mnożyć. Pozostaje pytanie: w jaki sposób nasze emocje wpływają na stan zdrowia?  Pozytywne emocje a zdrowie Najważniejszą dla ludzi pozytywną emocją jest miłość. Badania wykazały, że stan ... óle. Kiedy jesteś zadowolona z życia, z pewnością rzadziej zdarzają ci się problemy ze zdrowiem. Pozytywne emocje mają bowiem zbawienny...

Emocje Melancholia

(...) i skazą krwotoczną.(Dobre samopoczucie, Inteligencja emocjonalna, Negatywne...

Emocje Jak nauczyć się cierpliwości?

(...) czyli tolerancja dla opóźnień, może podwoić radość z niejednego odniesionego sukcesu.(Cechy osobowości, Negatywne...

Co jest potrzebne do szczęścia?
Emocje Co jest potrzebne do szczęścia?

(...) óżnych pojęć dobrostanu, tj. chwilowego bądź stałego.(Inteligencja emocjonalna, Szczęśliwe życie, Negatywne...

Co na smutek?
Emocje Co na smutek?

(...) nie rozmyślać tylko o tym, co nas smuci i przygnębia.(Problemy w związku, Relacje międzyludzkie, Pomoc psychologiczna, Negatywne...

Satysfakcja z życia
Emocje Satysfakcja z życia

(...) marzenia i stopień ich realizacji, cechy osobowości, emocje i doświadczenia życiowe. Osoba biedna, o niższym prestiżu...

Emocje Fundacja Dr Clown

Weekendy w szpitalu bywają różne. Dla dzieci to dodatkowy powód do smutku - kiedy nie mogą wyjść na przepustkę. Obce otoczenie, odebrane poczucie bezpieczeństwa i komfortu, ból, jaki niesie choroba i utrata kontaktu z bliskimi.

Emocje Porażki przyczyną chorób!

(...) sobie doznawane niepowodzenia. Emocje wpływają na nasze ciało Silne oddziaływanie stresu na mechanizmy rządzące naszym organizmem znane ... . Czym różni się gorycz od żalu? Obie te emocje są zupełnie naturalną reakcją na doznawane niepowodzenia i pojawiają się ... i zacząć działać, zanim przyjmą one kształt zgorzknienia.(Sposoby na stres, Skutki stresu, Negatywne...

Emocje Uruchom swoje zmysły i poczuj się lepiej!

Pierwsze dziecko jest dla kobiety niewątpliwie źródłem szczęścia i radości, ale też... ogromnego stresu. Czy sobie poradzę? Dlaczego ono znowu płacze? Czy je nie upuszczę? – takie pytania z pewnością kłębią się w głowie każdej młodej matki.

Emocje Śmiech to zdrowie!

Śmiech przyciąga niczym magnes i to bez względu na wiek. Jest nieodłącznym elementem naszego życia. Noworodki zaczynają się uśmiechać już w pierwszych tygodniach życia. Dzieci lgną do rówieśników, z którymi będą świetnie się bawić.

Emocje Czy jesteś impulsywny?

(...) taki wniosek. (0 punktów)c) złoszczę się, ale potrafię to opanować i przeczekać aż emocje opadną. (1 punkt) Pytanie 3 ... . Wyrażanie tego, co czujesz, pomaga ci rozładować napięcie emocjonalne. Emocje jednak masz zawsze pod kontrolą i niełatwo...

Stres Jak radzić sobie z nerwami?

Jak walczyć z napięciem psychicznym, złością i frustracją? Co robić, gdy wszystko wokół nas denerwuje? Jak radzić sobie z długotrwałym stresem?

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij